اشاره: خاطرات شیرین مستطیل سبز را مرور کنیم. فوتبال ایران در جام جهانی 1998 فرانسه ستاره‌های بی‌شماری داشت. آن تیم بیست سال برای جام جهانی لحظه‌شماری می‌کرد و تشویق هفتادمیلیون ایرانی را به‌همراه داشت. یاران تیم ملی برای رسیدن به پاریس راه سخت و پرفرازونشیبی را از ریاض، قطر، بحرین و البته ملبورن پیمودند و صعود آن‌ها به جام جهانی شباهت بسیاری به حماسه دلیرمردان داشت. ستاره‌های فوتبال 98 از جان و دل مایه گذاشتند تا آرزوی دیرینه هم‌وطنان برآورده شود و با جان‌فشانی، به این آرزوی دیرینه جامه عمل پوشاندند. ناکامی ستاره‌ها در عرصه مربیگری امروز گرد میانسالی بر قامت بسیاری از آن‌ها نشسته و ستاره‌های ایران در جام جهانی 1998 مدت هاست که بازنشسته شده‌اند؛ اما هیچ‌یک از آن نام‌های پرآوازه نتوانستند در عرصه مربیگری همانند دوران بازی افتخارآفرینی کنند. گروهی از آن‌ها در بهترین تیم‌های اروپایی زیر نظر کارآمدترین مربیان جهان شاگردی کردند، اما فوتبال ایران یک رسم نانوشته دارد که ستاره‌های مستطیل سبز، سرمربیان خوبی نیستند. علی دایی، خداداد عزیزی، احمدرضا عابدزاده، استیلی، مهدوی‌کیا، زرینچه، شاهرودی، پیروانی و بسیاری دیگر از ستارگان مستطیل سبز جام 98 با عملکردی درخشان، کابوس تیم‌های آسیایی و اروپایی بودند؛ اما آن افتخارآفرینی‌ها بر نیمکت داغ مربیگری تکرار نشد که نشد و فوتبال ایران محتاج مربیان خارجی ماند. در ستایش پروازهای هلی‌کوپتر وحید هاشمیان آخرین بازمانده آن نسل طلایی بود که شانس خود را در عرصه مربیگری آزمود. او پس از خداحافظی با مستطیل سبز، به‌صورت علمی و آکادمیک دانش فوتبال را فراگرفت و از سطح پایه به مربیگری پرداخت. بسیاری گمان می‌کنند که نیمکت پرسپولیس اولین تجربه سرمربیگری هلی‌کوپتر هامبورگ است؛ اما مرد محجوب فوتبال ایران هدایت دو تیم هالستنبک و نیندورفر در سطح پنجم فوتبال آلمان را در کارنامه دارد. وی کارنامه درخشانی در هدایت تیم‌های ناشناخته آلمانی در لیگ پنج به دست نیاورد و پس از آن بود که با یک پیشنهاد اغواکننده از سوی پرطرف‌دارترین تیم آسیا روبه‌رو شد. وحید که همیشه در محوطه جریمه جاه‌طلب بود، نتوانست به این پیشنهاد وسوسه‌انگیز پاسخ منفی بدهد و سکان هدایت سرخ‌پوشان را بر عهده گرفت؛ غافل از اینکه فوتبال ایران هیچ قرابتی با مستطیل‌های سبز اروپایی ندارد و تابع قوانین نانوشته خود است. تصمیم‌سازی غیرفوتبالی‌ها برای فوتبال ایران هزینه‌های زیادی داشته است و آن‌ها در همه عرصه‌ها حضور فعالی دارند. از سوی دیگر فوتبالفارسی اسیر دلالیسم و جریانی موسوم به مافیا شده که علیه ورزش پاک ایستادگی می‌کند. در حقیقت، فوتبال ایران در لایه‌های صدرنشین تابع متغیرهای کلانی است که مدیریت آن‌ها به تیمی کارکشته و مجرب نیازمند است. مهاجم دچار جاه‌طلبی شد اما سرمربی مخلوع پرسپولیس از فوتبال پاک و آکادمیک ژرمن‌ها می‌آمد. او در زمان بازی در مستطیل سبز هم آلوده حاشیه‌ها و دلالیسم و جریان مافیا نشد و با شرافت به اروپا رفت و بازگشت. به بیانی ساده‌تر، نیمکت پرسپولیس برای وحید هاشمیان ساده‌دل زودهنگام بود و او می‌توانست همانند تارتار، علیمنصور، رحمتی، دقیقی، گل‌محمدی و سایر یارانش از تیم‌های کوچک‌تر و با حاشیه‌های کمتر به موضوع فوتبالفارسی ورود کند و در دهه آینده نیمکت کهکشانی‌های سرخ‌پوش را تصاحب کند. با این حال زیاده‌خواهی و جاه‌طلبی در خون تمامی مهاجمان است و این موضوع باعث شد پیشنهاد درویش را بپذیرد. همان‌طور که انتظار می‌رفت، وحید هاشمیان در پرسپولیس دوام نیاورد و زمانی که هنوز مهر قراردادش خشک نشده بود، برکنار شد. اما برکناری مربی در حالی که هنوز به هفته دهم لیگ برتر نرسیده‌ایم، شباهت‌های بسیاری به شیوه فوتبالعربی در دهه‌های پیشین دارد. شیخ‌های عرب‌نشین در دهه‌های پیشین فرصت آزمون و خطا به مربیان نمی‌دادند و پس از مدتی کوتاه، مربیان اروپایی را جواب می‌کردند. در حالی که علم و هنر فوتبال فرایندی زمان‌بر است و باید به تیم و سرمربی فرصت داد تا با تفکرات یکدیگر هماهنگی لازم را کسب کنند. تحکیم پیوند ذهنی بازیکن-مربی بهترین مربیان دنیا هم در مدت‌زمان کوتاه نمی‌توانند تغییرات اساسی در تیم ایفا کنند و تداوم موفقیت تیم‌ها در گروی زمان است. تحکیم پیوند ذهنی بازیکن-مربی تابع آزمون و خطاهای متعدد است و باید به سرمربی مجال داد تا پس از گذشت یک فصل، به ترکیب آرمانی خود دست یابد. بسیاری از بازیکنانی که وحید هاشمیان در پرسپولیس تحویل گرفت، منتخب او نبودند؛ با این حال هلی‌کوپتر بوخوم و گل‌زن هامبورگ با قرارگرفتن در رده هفتم جدول کارنامه سیاهی بر جای نگذاشت و با پیروزی از پرسپولیس اخراج شد! قربانی شدن وحید هاشمیان در پرسپولیس یک فرصت‌سوزی بزرگ برای فوتبال ایران بود. او نباید در پی وسوسه‌ها و جاه‌طلبی‌ها، به این زودی‌ها بر نیمکت داغ پرسپولیس می‌نشست و اخراج زودهنگام او نیز یک اشتباه بدتر از سوی تصمیم‌سازان بود. امروزوفردا سرمربی جدید دوست‌داشتنی ترین تیم آسیا از بزریل با قرارداد نجومی می‌آید. اوسمار ویه‌را هم نخواهد توانست در کوتاه‌مدت به موفقیت‌های بزرگ دست یابد و فوتبال ایران باید به سرمربیانش اعتماد کند تا به پیروزی برسد. جدایی فوتبالعربی از فوتبالفارسی امیدواریم تفکر فوتبالعربی از فوتبالفارسی جدا شود و مستطیل سبز ایران همانند بسیاری از همتایان آسیای شرقی، به رشد و تکامل برسد. متأسفانه ستارگان ایران در جام جهانی 98 فرانسه قربانی این نگاه شدند و هیچ‌کدام فرصتی نیافتند تا شایستگی‌ها و توانمندی‌های خود را به منصه ظهور رسانند. شاید در فوتبالفارسی ما یک قانون نانوشته وجود دارد: «ستاره‌های مستطیل سبز، سرمربیان خوبی نیستند!» پی‌نوشت: اوسمار در فاصله 72 ساعت تا دیدار حساس مقابل تراکتور بر نیمکت سرخ‌پوشان پایتخت می‌نشیند و ارتش سرخ‌پوش عملاً بدون کار جدی با سرمربی جدید، پای به این دیدار حساس می‌گذارند.