[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۲۵
  • دوره جدید

او که زبان اجدادمان را می‌فهمید، روزنامه شیراز نوین

اوژن بورنوف، محقق و خاورشناس نامدار فرانسوی، بزرگ‏ترین دانشمند سانسکریت‌‏شناس بود که سهم بسیاری در خوانده شدن خط میخی مورد استفاده در نگارش پارسی باستان داشت. تحقیقات و مطالعات او موجب شد تا اوستاشناسی پایه علمی پیدا کند. «تعلیقات یسنا»، «رساله‌ای درباره زبان پالی» و «مدخل تاریخ آئین هندی بودا» مهم‌ترین آثار بورنوف را تشکیل می‌دهند. اوژن بورنوف (زاده 8 آوریل 1801 - مرگ 28 می‌1852) در پاریس متولد شد و در همان شهر دیده از جهان فروبست. او پسر زبان‌شناس مشهور فرانسوی ژان لوئی بورنوف است. پس از آنکه با درس‌های پدرش تعلیم و تربیت یافت ابتدا مدرسه حقوق را انتخاب و برای لیسانس خود رساله ممتازی تهیه کرد. ولی به زودی با شوق فراوانی به سوی زبان‌های شرقی کشیده شد و با عشق تمام به آموختن آنها پرداخت و طولی نکشید که در زمینه جدید به اکتشافات مهمی دست یافت که باعث شهرت او شد. در سال 1862 «رساله‌ای درباره زبان پالی» و سال بعد «نظریات گرامری درباره چند قطعه از رساله زبان پالی» را به چاپ رسانید. زبان پالی یکی از لهجه‌های قدیمی و عامیانه هندوستان و معاصر زبان سانسکریت بود.بورنوف تحقیقات عمیق زبان شناسی درباره زبان پالی انجام داد و نتیجه آنها را در مقالات متعددی در «روزنامه آسیایی» و «روزنامه دانشمندان» منتشر کرد. بورنوف در زبان پالی یک شکل عقب افتاده زبان سانسکریت را پیدا کرده بود که ثابت می‌کرد این زبان باید زبان بسیار قدیمی باشد. ولی موضوع به کار بستن لهجه ناشناس سانسکریت در مطالعه می‌بایستی با موضوع دیگری تعقیب شود که او هم بسیار مشکل و به‌ویژه بسیار مفید بود. این خاورشناس فرانسوی در کتابخانه ملی نسخه‌هایی را که آنکتیل دوپرون، خاورشناس فرانسوی از هندوستان آورده بود، بازیافت و مصمم شد که آنها را بخواند و به کمک سانسکریت موفق شد ظلمتی که این ابنیه مقدس را فراگرفته بود، بشکافد. کتاب‌های زرتشت که در حدود قرن هفتم توسط فردی به نام نیریوزنق ترجمه شده و به کمک این ترجمه قدیمی ممکن بود عقایدی را که مرور زمان حتی در بین زردشتیان هم منحرف کرده بود را دوباره برقرار کند. او در سال 1829 به خرج خود و به کمک چاپ سنگی متن اصلی وندیداد ساده را طبع و اثری را که می‌خواست به ترجمه و تفسیر آن بپردازد رونویسی کرد. او همچنین پس از مطالعات فراوان، کتاب بودا و مذهب او را به ‏تنهایى و بدون کمک دیگران نگاشت و اثری پدید آورد که مانند نداشت. این دانشمند جوان در ضمن مطالعه در کتابخانه‏ ملی پاریس، به نسخه‏‌هایى از کتب مذهبی زرتشتیان برخورد کرد و در سال 1835م تفسیر یسنا را که یک متن مهم زرتشتی است، منتشر کرد و به کمک زبان سانسکریت آن را نوشت. وی با این کار علمی بزرگ، کلید و کشف رمز خواندن کتیبه‏‌های خطی میخی در زبان‏‌های ایران باستان را به دست دیگر دانشمندان داد. در نخستین جلد «تفسیر درباره یسنا» مؤلف معانی کلماتی را که فصل اول را تشکیل می‌دادند شرح داده بود. به‌علاوه در سال 1836 جزوه‌ای درباره نوشته‌های میخی اکباتان چاپ کرد. بورنوف بود که با حذف حرف «ر» که متقدمین در کلمه «باختریش» خوانده بودند و او در هنگام خواندن حرف «ب» را به جای آن گذاشت و موفق شد که در مندرجات اکباتان اسم همه ایالات کشور داریوش را بخواند.در حقیقت از روزی که بورنوف هات اول یسنا را با یادداشت‌های فراوان در سال ۱۸۸۳ و هات نهم یسنا را در سال‌های ۱۸۴۰ تا ۱۸۴۶ میلادی منتشر کرد، اوستاشناسی پایه علمی یافت. در همان زمان دانشمند آلمانی «پوپ» نیز به سنجش زبان‌های هندواروپایی پرداخت و پیوستگی زبان‌های آریایی هند و ایران به همدیگر آشکارتر شد. بورنوف در دوره زندگی پرزحمت خود عضو انستیتو استاد زبان سانسکریت در کلژدوفرانس و سردبیر انجمن آسیایی پاریس و... شد. بیشتر انستیتوهای خارجی مایه افتخار خود دانستند که چنین زبان‌شناس عالی‌قدری را با خود شریک و همکار کنند. از این رو در سال 1872 عضو انجمن آسیایی لندن، در 1831 عضو انجمن آسیایی کلکته، در 1837 عضو انجمن آسیایی بمبئی و در 1838 عضو آکادمی لیسبن و آکادمی مونیخ شد. او به تحقیقات و مطالعات زبان فارسی که دانشمندان فرانسوی پیش یا بعد از او آثار درخشانی در آنها گذاشته‌اند، خدمت فراوانی کرده است. او سرانجام در سن 51سالگی نابه‌هنگام درگذشت اما هنوز در بستر بیماری با رنج و درد در مبارزه بود که آکادمی نگارش ادبی پاریس او را سردبیر همیشگی خود نامید. با این حال او 15روز پس از این انتخاب برای همیشه دیده از جهان فروبست.
 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی