[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۴۲۵
  • دوره جدید

اسلام، نگاهی اعتدالی به زنان دارد، روزنامه شیراز نوین

در آیین پایانی دومین همایش ملی «ریحانةالنبی» مطرح شد:
اسلام، نگاهی اعتدالی به زنان دارد

 

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

یادداشت: همایش گرانمایه ریحانه‌النبی حاوی پیام‌های  ارزشمندی در عرصه‌های  مختلف بود. این گردهمایی بزرگ که به واسطه میلاد پرنور و مبارك زهرای اطهر(س) برگزار شد، در پی آن بود تا جایگاه زنان را در جامعه امروز از روزنه فرهنگ و هنر بازشناسی کرده و گوشه‌ای ارزش‌های راستین بانوان مسلمان ایران‌زمین را رونمایی کند. متأسفانه امروزه زنان ایرانی از هجمه‌های افراطی‌گرایانه در امان نیستند. مکتب‌های متحجرگرایان احترامی برای حقوق زنان قائل نبوده و از آنها به عنوان جنس درجه دوم یاد می‌کنند و جز در پستوی خانه‌ها و عزلت فراموشی، جایگاهی برای آنان قائل نمی‌شوند. از سوی دیگر، جریان‌های سکولار با توسل به مدیوم‌های پررنگ‌ولعاب، در پی آن هستند که هویت ارزشی و دینی زنان ایرانی را کمرنگ کرده و برای آنها مضامینی پوشالی و بی‌ریشه‌ تدارک ببینند. مثال بارز این ادعا، زنانی هستند که در مظاهر مدرنیته به عنوان ابزاری برای تبلیغات به حساب می‌آیند و اوج توانمندی در استفاده از ظواهر بصری‌شان خلاصه می‌شود. این در حالی است که زنان ایرانی از خاستگاه‌های متعدد ارزشی و پرمایه‌ای برخوردارند. نخست آن که زهرای مطهر به عنوان الگویی تمام‌عیار، بنیان راستین اهل‌بیت(ع) بوده و در دامان خود، وظیفه پرورش فرزندان امیرالمونین(ع) و ائمه اطهار را به شایستگی انجام داده است. ایشان در کنار مسئولیت‌های خانوادگی خویش، از حضور تأثیرگذار در جامعه غفلت نکردند و در جامعه‌ای که جاهلیت در عمیق‌ترین لایه‌هایش ریشه دوانده بود، به روشنگری پرداختند. دوم آن که زنان ایرانی از دیرباز تاکنون به پشتوانه قرن‌ها پیشینیه تمدنی، داعیه جوانمردی و آزادگی را با صدایی رسا سر داده و همواره در مقابل هجوم ناجوانمردانه بیگانگان، دوشادوش مردان با شجاعت ایستادگی کرده‌اند. به یاد داریم که در دوران هشت ساله جنگ تحمیلی، زنان پاکدامن ایرانی چگونه در خطوط مقدم جبهه به جان‌فشانی پرداخته و از عزت و سربلندی میهن پاسداری نمودند. شاید یکی از اهداف مهم همایش فاخر ریحانه‌النبی، پرداختن به این مسئله باشد که زنان ایرانی در پرتوی بانوی مطهر اسلام، با هویت ارزشمند خود آشنایی بیشتری یافته و در مقابل جریان‌های گسترده‌ای که سودای هویت‌ستیزی را در مخیله می‌پروراند، با سلاح ایمان و اصالت مقابله کنند. بدون شک، بسیاری از ابعاد شخصیتی و مکتب فکری رفیع بزرگ بانوی جهان اسلام هنوز به صورت دقیق پردازش نشده و بسیاری از آحاد مختلف جامعه، نتوانسته‌اند آن‌چنان که شایسته است با سیره ملکوتی ایشان آشنا شوند. به همین دلیل، سلسله برنامه‌هایی ‌نظیر همایش ملی ریحانه‌النبی می‌تواند سرآغاز نوینی برای پرداختن به این مسئله مهم باشد. آشکار است که آشنایی آحاد جامعه ایران با زندگانی بانوی مطهر اسلام، ثمرات شگرفی به دنبال خواهد داشت و از آن جایی که بانوان ایرانی پردازنده هویت خانواده‌ها هستند، با پرورش فکری آنها می‌توان پیکره مدنی ایران را به سوی تکامل و بهروزی هدایت کرد. یکی دیگر از کارکردهای ارزشمند همایش ریحانه‌النبی، در این بود که از انحصار هنر برای اقشار خاص اجتناب کرده و مضامین زیباشناختی را برای عموم جامعه در نظر می‌گیرد. آثار ارائه شده و منتخبان این همایش، در عین پرمایگی آن‌قدر ثقیل نبودند که اقشار مختلف جامعه از درک و فهم آنها عاجز مانده و طیف محدودی از هنرمندان بر آن اشراف یابند.  همایش ملی ریحانه‌النبی مهر تأییدی بر این ادعا زد که فرهنگ و هنر ایرانی در عرصه‌های مختلف، با ارزش‌های دینی تقابلی ندارد؛ بلکه هر دوی آنها خاستگاه ارزشی داشته و می‌توان در پناه دستاورد‌های هنری، به جهان‌شمولی ارزش‌های دینی همت گماشت. در نظر داشته باشیم که دنیای امروز، جهان مدیوم‌های جذاب است و به راستی چه مدیومی همچون فرهنگ و هنر می‌تواند به گسترش ارزش‌مداری در جامعه منجر شود. فرهنگ‌های پرمایه می‌توانند انسان معاصر را از هجمه مؤلفه‌های  کاذب که در دنیای امروز به وفور یافت می‌شوند، رهایی بخشیده و برای او رجعتی به خاستگاه ارزشمندش تدارک ببینند. یکی دیگر از ثمرات جانبی همایش ملی ریحانه‌النبی، به تمرکززدایی فعالیت‌های فرهنگی و برپایی آن در شهرستان مهر بازمی‌گردد. استان فارس در اسفندماه سال جاری، در شهرستان‌های کوچکی نظیر خفر و مهر شاهد برپایی دو همایش ملی بود و این امر می‌تواند به شناسایی هرچه بیشتر توانمندی‌های همه‌جانبه استان فارس در ایران منجر شود؛ چراکه پایتخت فرهنگی ایران در اقصی‌نقاط عالم شناخته شده است و برپایی همایش‌های ملی و بین‌المللی در دیگر نقاط فارس، می‌تواند در شناسایی دیگر توانمندی نهفته در استان مؤثر عمل کند. به طور حتم در کنار برگزاری چنین همایش‌هایی، اقتصاد بومی و چرخه صنعت و اشتغال شهرستان‌ها نیز با تحولات مثبتی روبرو خواهد شد و مقدمات بوم‌گردی به صورت زیربنایی مهیا می‌گردد. در پی چنین همایش‌هایی است که محصولات صنایع‌دستی، کشاورزی و بسیاری دیگر از توامندی‌های  نهفته شناسایی خواهند شد و گردشگری آنان در کانون توجه رسانه‌ها قرار می‌گیرند. این در حالی است که استقبال مقامات برجسته کشور، چهره‌های سیاسی، مسئولان استانی، اهالی فرهنگ و هنر و اصحاب رسانه، زمینه را برای دستیابی به اهداف همایش مهیا ساخته و جامعه از برکات همه‌جانبه آن بهره‌مند خواهد شد. در همین زمینه، همایش «نهج‌‌البلاغه از منظر اسلام‌‌شناسان» از سلسله برنامه‌های ملی ریحانة‌النبی در پالایشگاه پارسیان شهرستان مهر برگزار شد و با ارائه مقالاتی در نشست علمی نهج‌البلاغه در آرا و اندیشه اسلام‌شناسان پایان یافت. این در حالی بود که آیین پایانی دومین همایش ملی «ریحانة‌النبی» همراه با آیین پایانی جایزه ادبی ریحانه در شهرستان مهر برگزار شده و برگزیدگان جایزه ادبی ریحانه در دو بخش شعر و داستان معرفی و تجلیل شدند.

بزرگ‌ترین استوانه‌های عالم خلقت 
استاندار فارس با بیان اینکه اخلاق فاطمه(س)، همسرداری او و منش ایشان در عدالت‌خواهی امروز ضرورت جامعه ماست، ابراز امیدواری کرد عالمان و اندیشمندان با همت والا این ضرورت را در جامعه گسترش دهند. اسماعیل تبادار با یادآوری مناسبت‌های این ایام که مصادف با ولادت حضرت زهرا(س) و معمار کبیر انقلاب اسلامی و همچنین یادروز سیدجمال‌الدین اسدآبادی است گفت: در چنین ایامی در آیینی به نام و با نام همایش «ریحانةالنبی» به معرفی شخصیت و ویژگی‌های حضرت فاطمه زهرا(س) و تبیین نقش و تأثیر نهج‌البلاغه و خالق آن بر آثار دیگران می‌پردازیم. وی ضمن قدردانی از تلاش‌های مرکز اسلامی فاطمیه و حجت‌الاسلام موسوی لاری و همچنین بزرگان و مفاخر ملی و استانی و نهادهایی که در برگزاری این همایش همت گمارده‌اند گفت: حضرت فاطمه(س) تربیت شده مکتب پیامبر(ص) و یک اسوه تمام معنا در عشق و عبادت به خداوند و خدمت به مردم و نماد یک مبارز مسئول در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی است. تبادار با تأکید بر اینکه تمام ابعادی که برای یک زن و یک انسان متصور است در فاطمه(س) جلوه کرده است گفت: فاطمه(س) انسانی است به تمام معنا انسان و زنی است به تمام معنا زن، تمام خصوصیاتی که یک زن نمونه از دیدگاه اسلام باید داشته باشد، فاطمه(س) دارد، فاطمه(س) موجودی الهی و جبروتی و تمام جلوه‌های ملکی و ناسوتی در او جمع است. استاندار فارس اظهار کرد: فاطمه(س) یکی از بزرگ‌ترین استوانه‌های عالم خلقت است و شخصیتش چنان مشحون از ابهت و شکوه است که فقط الگوی زنان مسلمان نیست، بلکه همه لحظه‌های عمر کوتاه او سرشار از درس‌های تربیتی، اجتماعی و اخلاقی برای همه مردم جهان است. وی گفت: در خطبه‌های فاطمه(س) همه سخن از عدل است و دعوت به اقامه عدل و حمایت از انسان محروم و خروش برای ساختن جامعه‌ای که در آن مقتضیات رشد موجود باشد و موانع آن مفقود و این، خود رسالت بزرگی بود که یگانه دخت پیامبر اکرم(ص) به ادای آن پرداخت. استاندار فارس همچنین گفت: امام علی(ع) با رسیدن به خلافت و به دست گرفتن زمام امور مسلمانان، به تجدید حیات برنامه پیامبر اکرم(ص) کمر بست و به همه کارگزاران و فرمانداران خویش شیوه اجرایی مدیریت انسانی اسلامی مدنی را آموخت. او با نوشتن قطعنامه کشورداری نوین به مالک اشتر، این مدیریت را با همه جزئیات ترسیم کرد که راهنمای علمی است برای مدیران همه عصرها، نسل‌ها و همه ‌موقعیت‌ها.
الزام گسترش تعقل زهرایی 
موسوی لاری در آیین پایانی دومین همایش ملی «ریحانةالنبی»، به سبقه برگزاری این همایش نیز اشاره کرد و گفت: وقتی این بحث را مطرح کردیم، همه صحبت ما این بود که بتوانیم از زهرای مرضیه(س) به عنوان الگو استفاده کنیم و زهراباوری را به پیروی از زهرا(س) تبدیل کنیم و زهرای عاطفی و عاطفه زهرایی ما به تعقل زهرایی تبدیل شود و بتوانیم از زهرا(س) به عنوان اسوه استفاده کنیم. رئیس مرکز اسلامی فاطمیه شهرستان مهر با یادآوری اینکه در این راه از راهنمایی‌های مراجع تقلید استفاده کردیم گفت: ما از محضر مراجع تقلید یاد گرفتیم صرف ارادت و تمسک و توسل کافی نیست؛ ما بر در خانه زهرا(س) متوسل می‌شویم برای اینکه از او الگو بگیریم و اگر صرف عاطفه و تقاضای شفاعت باشد، کافی نیست. موسوی لاری از تمام شاعران و صاحبان قلم خواست برنامه‌های این همایش را نقد کرده و مشکلات آن را بگویند که چقدر با اين برنامه توانستیم به اهداف خود برسیم و ما را یاری دهند دو نکته را پیدا کنیم؛ نخست اینکه چگونه نسل آینده را بیشتر به حضرت زهرا(س) نزدیک کرده و چگونه زهراباوری گروهی را به زهراگرایی عملی نزدیک کنیم.
ایمان، بالاترین مقام و جایگاه انسانی
دبیر همایش ملی ریحانةالنبی با اشاره به چگونگی شکل‌گیری این همایش گفت: تبسم را باور داریم و تدبر را ایمان، که ایمان بالاترین مقام و جایگاه انسانی است و شاید آن زمان که حجت‌الاسلام موسوی لاری پیشنهاد این همایش بزرگ را داد، در ذهنش تدبر بود و نه تنها توسل.بهزاد مریدی، دبیر همایش ملی ریحانةالنبی نیز افزود: امسال همایش ملی «ریحانةالنبی» در ۷فراز به نام ۷شهر عشق در شهرهای شیراز، تهران و مهر در حال برگزاری است. وی افزود: برپایی شب شعر ریحانه در تهران فراز نخست بود که شاعران و بزرگان بسیاری در شب شعر ریحانه گردهم آمدند. فراز دوم و سوم در شیراز بود و دیروز فراز چهارم و پنجم شامل افتتاح دوباره نمایشگاه هنرهای سنتی و دستی و افتتاح جشن‌های مردمی کوثر با حضور اقوام مختلف ایرانی بود که در آن همه گردهم آمدند تا از بانوی دو عالم بگویند و بشنوند. مدیرکل ارشاد تهران اظهار کرد: سال گذشته همایش ملی قرآن و عترت از منظر اسلام‌شناسان در همایش ریحانةالنبی برگزار شد که به صورت دوسالانه برگزار خواهد شد و امسال همایش ملی «نهج‌البلاغه در آرا و اندیشه اسلام‌شناسان» برگزار شده که به صورت دوسالانه خواهد بود. وی با بیان اینکه این برنامه‌ها به همت دستگاه‌های مختلف نظیر پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، مرکز فاطمیه استانداری، اداره ارشاد و سازمان برنامه و بودجه و غیره برگزار شده است گفت: به حمد الهی، مردم شهرستان مهر نیز میزبانی را به زیبایی انجام دادند. مریدی از ارسال ۱۲۵مقاله از نقاط مختلف کشورمان به همایش ملی «نهج‌البلاغه در آرا و اندیشه اسلام‌شناسان» خبر داد و گفت: در مرحله اول داروی ۷۵اثر انتخاب و در مرحله نهایی ۲۵مقاله انتخاب شدند که به صورت ویژه در پنل‌های تخصصی ارائه خواهند شد. دبیر همایش ملی «ریحانةالنبی» در پایان گفت: فراز هفتم این همایش، جایزه ادبی ریحانه است و امیدواریم این جایزه جهانی شود تا با نام اهل بیت عصمت و طهارت شکل بگیرد.
نهج‌البلاغه، دست‌مایه ارزنده دین‌داری
معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: نهج‌البلاغه دست‌مایه ارزنده دین‌داری و نویدبخش زهد و پارسایی است. عبدالهادی فقهی‌زاده خاطرنشان کرد: تنوع موضوعی در نهج‌البلاغه موج می‌زند و خطبه نخست این کتاب گران‌قدر در قیاس با قرآن، به مانند فاتحة‌الکتاب نهج‌البلاغه است. وی عنوان کرد: نهج‌البلاغه لبریز از دانش و بینش  و کتاب سیاست و تربیت است. معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نهج‌البلاغه را مایه‌ورترین کتاب مستقل سیاسی‌فکری و اجتماعی‌تربیتی موجود در متون دینی در میان خریقین خواند و بیان داشت: اگر به عنوان کتاب بلاغت به نهج‌البلاغه نگاه کنیم، بر نهج‌البلاغه ستم کرده‌ایم. فقهی‌زاده گفت: بزرگان شیعه و سنی و حتی بزرگان ادب عربی از مسلمان و غیرمسلمان در طول تاریخ با نیوشیدن نهج‌البلاغه، زبان خود را رسا کردند و بلاغت را آموخته‌اند و این کتاب پس از قرآن اعجازگونه‌ترین اثر عالم اسلام است و موجب فخر مسلمانان، از شیعه و سنی به‌شمار می‌رود. 
اندیشه و گفتمان فاطمی
در ادامه، رئیس کل کمیته ملی المپیک در مراسم اختتامیه جایزه ادبی ریحانه از برنامه‌های همایش ملی «ریحانةالنبی» گفت: اگر بخواهیم از حضرت زهرا(س) تجلیل کنیم، باید فهم روشنی از اندیشه و گفتمان فاطمی در زمان حاضر داشته باشیم. سیدرضا صالحی امیری افزود: خیل کثیری که با گذشت ۱۴قرن جهان شاهد نورافشانی او در جای‌جای عالم هستی بوده و اینک ما شاهد پرتوافشانی آن بانوی بزرگوار در همه جهان اسلام و بلکه در سراسر جهان هستیم. وی یادآور شد: در حدیث شریف کسا که نام ۵تن آل‌عبا آمده است، مرکز ثقل تمام این ۵تن حضرت فاطمه(س) است. بر این اساس، تکلیف ما فاطمیون بسی دشوار است و در عین اینکه می‌بالیم  و افتخار می‌کنیم که ارادتمند آن حضرت هستیم، باید به وظیفه سنگین خود در مسیر شناختن و شناساندن و عمل کردن بر مبنای آموزه‌های آنان تلاش کنیم. صالحی امیری با اشاره به برگزاری همایش «ریحانةالنبی» گفت: تشکیل این همایش در این روز مقدس برای آن بانوی بزرگوار و با حضور فرهیختگان، هنرمندان و تمامی دوستداران اهل بیت(ع) در همین راستا تعریف و تجلیل می‌شود و اصولاً هر برنامه و حرکتی که در راستای معرفی شخصیت بی‌بدیل حضرت فاطمه(س) در هر قالب و صورتی شکل پذیرد، باز گویای شخصیت آن زن و مرد بزرگ نیست. وی با تأکید بر اینکه امروز نه فقط زنان ما به فاطمه(س) نیاز دارند که مردان هم به سیره و سنت فاطمی نیاز دارند، گفت: ما امروز با سه نگاه در حوزه زنان مواجه هستیم؛ نخست نگاهی تحجرگرانه به زنان است که زنان را به عنوان جنس دوم و شهروند درجه دوم در کشور باور دارد و تبعیض جنسیتی را به رسمیت می‌شناسد و توانایی و خلاقیت‌های زنان را انکار می‌کند و با حضور اجتماعی زن مخالفت می‌کند و انزواگزینی را برای زنان می‌داند و از این نگاه زن صرفاً در محدوده بسته فضای خانه تعریف می‌شود. صالحی امیری افزود: نگاه دوم با رویکرد ولنگارانه یا فمنیستی است که نگاه ابزاری به زن دارد و نتیجه آن را در تفکرات غربی دیدیم که در آن، نهاد خانواده و زن به بن‌بست کشیده شده است. اما رویکرد سوم که مبتنی بر اندیشه اسلامی و عقلانی و منبعث از اندیشه امام است، نگاه عقلانی و اعتدالی به زن و زنان در جامعه دارد؛ زیرا در اندیشه امام با هرگونه تبعیض جنسیتی مخالفت می‌شود. رئیس کل کمیته ملی المپیک ادامه داد: اندیشه امام مبانی انسان‌شناختی، اندیشه قرآنی، فلسفی و اخلاقی است و در آن خبری از تبعیض جنسیتی نیست و زن را مکمل مرد تعریف می‌کند. از این منظر، زن نه تنها شهروند درجه ۲ نیست، بلکه سرور زنان، سرور مردان عالم هم است و آن فاطمه(س) است. وی گفت: امام می‌فرماید می‌خواهیم زن به مقام والای انسانیت برسد؛ اسلام همان‌طور که مرد را در همه شئون دخالت می‌دهد، زن را هم مثل مرد در همه شئون دخالت می‌دهد. زن باید در سرنوشت خود دخالت داشته باشد و زن‌ها باید رأی دهند، همان‌طور که مردان حق رأی دارند. صالحی امیری با تصریح اینکه متأسفانه مقاومت‌های زیادی در مقابل اندیشه ناب امام شکل گرفته است گفت: این مخالفت‌ها ناشی از دو نگاه سکولاریستی و تحجرگرانه است و امیدواریم این حرکت مبارک (همایش ریحانةالنبی) به نظام بازشناسی و بازسازی دیدگاه جامعه به زنان و ترویج نگاه منصفانه و شرافت‌مندانه، ارزش‌گرایانه و انسانی، انصافی و اخلاقی و پرهیز از نگاه ابزاری به زنان بینجامد. وی تأکید کرد: برای جامعه خسته امروز که از انبوه آسیب‌های اجتماعی در رنج است، فقط یک نسخه می‌تواند درمان همه آلام جامعه باشد و آن، بازگشت به سیره و سنت فاطمی است.صالحی امیری در پایان افزود: تربیت، مهارت، اخلاق و معرفت فقط در سنت حضرت رسول(ص)، حضرت امیر(ع) و حضرت فاطمه(س) یافت می‌شود و امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند الگوبرداری از این شخصیت‌ها هستیم.
در حاشیه «ریحانةالنبی»
در حاشیه برگزاری همایش ملی «ریحانةالنبی»، چند پروژه عمرانی و آبخیزداری شهرستان مهر نظیر پارک ریحانةالنبی با حضور تبادار استاندار فارس، علوی نماینده مردم لامرد و مهر در مجلس شورای اسلامی، صالحی امیری، مسجدجامعی عضو شورای شهر تهران و جمعی از مدیران کل استان فارس افتتاح شد. اسماعیل تبادار، استاندار فارس در این مراسم گفت: یکی از قابلیت‌های برجسته استان فارس در عرصه گردشگری است. گرچه برخی به ما توصيه می‌کنند شاید توجه به صنعت، کشاورزی و غیره بیشتر شود، ولی اولویت با بخش گردشگری است. وی با بیان اینکه ۴اثر تاریخی فارس ثبت‌ بین‌المللی و ۲هزار و ۸۰۰ثبت داخلی و کشوری شده‌اند گفت:‌ فارس استانی است که در تاریخ، فرهنگ، جلوه‌های طبیعی و غیره زبانزد خاص و عام است و می‌توانیم ادعا کنیم در عرصه گردشگری و ظرفیت‌های آن، استان دوم کشور هستیم. تبادار ادامه داد: این منطقه بین دو منطقه صنعتی بزرگ عسلویه و منطقه انرژی لامرد و مهر قرار گرفته است و این ضرورت کار مراکز صنعتی است و می‌تواند جلوه‌گاهی از تفریح و گردشگری و زمینه مناسبی برای اشتغال مردمی که در این پهنه سکنی دارند باشد.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی