[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۵۶۸
  • دوره جدید

سخنی با دوستداران حکیم فردوسی، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سید محی الدین حسینی ارسنجانی

Arsanjani.moiin@gmail.com

اشاره
هرگونه فعالیت شاهنامه‌پژوهی و شاهنامه‌خوانی یا شاهنامه‌شناسی، به نوعی خدمت به وطن است. حال می‌خواهد این اقدامات در قالب بنیادها باشد یا در قالب انجمن‌ها و باشگاه‌ها و... . از آنجا که نفس کار اعتلای زبان و ادب پارسی و احیای نام فردوسی بزرگ و معرفی کتاب عظیم اوست و به عبارت دیگر، احیای شعائر برآمده از کلام گهربار فردوسی ارجمند است، همه مبارک و مقدس است. متأسفانه برخی نادانسته و محدودی از روی حب و بغض، کار و فعالیت بسیاری از فعالان شاهنامه‌پژوهی را زیرسوال برده و فقط در اندیشه طرح نام خود و خودنمایی در این زمینه هستند و فردوسی پاکزاد را می‌خواهند از سر لج و لجبازی و اغراق و بزرگ‌نمایی و بستن پیرایه‌های گوناگون و عجیب معرفی کنند. حال آنکه فردوسی انسانی شریف و نجیب بوده و کسانی که گام در راه معرفی فردوسی می‌نهند، باید انسان‌های پاک‌طینت و از هر نظر صاحب صلاحیت باشند و در اندیشه تخریب این و آن نباشند که اگر اینگونه شد، تمام کارهایشان باطل است و بیهوده.
باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران انجمنی کوچک و خرده‌پا نیست
باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران یک انجمن به معنای مرسوم آن نیست و نمی‌تواند باشد. انجمن به گروهی مشخص و محدود گفته می‌شود که برای هدفی کوچک و محدود به دور یکدیگر جمع می‌شوند. باشگاه فراتر از این سخن‌هاست. نه یک مکان فیزیکی مشخص است و نه چیز دیگری، اما همه اینها می‌تواند باشد. ممکن است روزی مکانی ثابت داشته باشد، اما اکنون سرتاسر ایران را برای کوشش خود انتخاب کرده است. 
باشگاه نوعی حرکت ویژه و مردمی‌ست که بسیار گسترده‌تر از یک انجمن است و با تعاریف آن سازگار نیست و می‌تواند هزاران انجمن را پوشش دهد. باشگاه شاهنامه‌پژوهان جایی‌ست که تمام شاهنامه‌پژوهان، شاهنامه‌دوستان و پارسی‌زبانان در آن هستند. یعنی هرکس که شاهنامه‌پژوه است یا شاهنامه را دوست دارد یا برای گسترش آن کمترین کاری انجام می‌دهد، از این باشگاه است و هموند باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران. باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران چون چتری‌ست فراگیر که می‌خواهد ظرفیت‌ها و توانایی‌های تمام شاهنامه‌پژوهان و شاهنامه‌دوستان را فعال کرده و به عرصه عموم جامعه بکشاند. این چتر تا آنجایی گستردگی دارد که شاهنامه‌دوستی وجود داشته باشد، حتی اگر در دورترین نقطه باشد و از آن بسیار فاصله داشته باشد، هموند باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران است و می‌تواند و باید برای گسترش و شناخت بیشتر شاهنامه در جهان تلاش کرده و گام بردارد. به بیان دیگر، باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران مکانی‌ست گسترده، بزرگ و بدون محدودیت مکانی که در آن تمام شاهنامه‌پژوهان و شاهنامه‌دوستان برای یک هدف به کار و کوشش می‌پردازند. پس باشگاه شاهنامه‌پژوهان نه یک تشکل صنفی که یک تشکل عمومی است و برای همگان که در راه شناخت و گسترش بیشتر شاهنامه و شاهنامه‌پژوهی گام برمی‌دارد با مکانیزم‌هایی مشخص که در ادامه به آن پرداخته خواهد شد.
چرا باشگاه شاهنامه‌پژوهان، نه شاهنامه‌دوستان؟
شاهنامه‌دوستی یک آغاز است. گام نخستین است. لازم است اما کافی نیست و شکوفایی آن به شاهنامه‌پژوهی می‌انجامد. به بیان دیگر، اگر یک راه را در نظر بگیریم شاهنامه‌دوستی آغاز راه است و شاهنامه‌پژوهی گام گذاشتن در این راه و تکامل آن. پرچمدار بودن آن، عمق بخشیدن به آن و پی به ماهیت درست آن بردن و با پژوهش‌های بسیار پرده از بسیاری از نکات نادیده آن برداشتن، یعنی خویشکاری اصلی در پاسداری از شاهنامه بر عهده شاهنامه‌‌پژوهان بوده و هست. باید به شاهنامه‌پژوهی به دید یک دانش نگاه کنیم، یک دانش ویژه و تخصصی و این دانش شاهنامه را در جهان امروزین پیش می‌برد. شاهنامه‌پژوهان با آگاهی‌های بسیار خویش می‌توانند از ابعاد مختلف به شاهنامه و ماهیت آن بپردازند. شاهنامه‌پژوهان دانشمندان این راه هستند و نه تنها دوستداران آن. آنها کسانی هستند که برای پاسداری از شاهنامه به عمل روی آورده‌اند و عمل آنها مؤثرترین عمل است، چراکه پژوهش‌های آنها منتشر می‌شود. صدای آنها رساتر است و در بسیاری از دانشگاه‌های بزرگ جهان به روی آنها و سخن آنان باز است. پس به گونه‌ای آنها جدا از تمامی خویشکاری‌هایشان، شاهنامه‌دوستان و پارسی‌زبانان را نیز نمایندگی می‌کنند و با پژوهش‌هایشان می‌توانند به آگاهی‌بخشی به آنها و پاسداری از هویت آنها کمک کنند. پس شاهنامه‌پژوهان پرچمداران و مهم‌ترین چهره‌ها در گسترش شاهنامه در جهان امروز هستند و می‌توانند آگاهی‌های لازم را در جامعه منتشر کرده و گسترش دهند. انتخاب نام شاهنامه‌پژوهان برای باشگاهمان به همین دلیل است.
ایران و شاهنامه از هم جداناشدنی است
برخی اینگونه می‌اندیشند که این نام بدون فلسفه و منطقی شکل گرفته است و یک نام زینتی‌ست و گاهی کلمات آن را پس و پیش می‌کنند. خویشکاری ماست که به آنها بگوییم همان‌طور که در پس کوشش‌هایمان منطقی نهفته است، در پس ناممان نیز منطقی نهفته است و نباید به دلخواه در نام این تشکل و این راه همگانی دگرگونی پدید آرند. می‌گوییم باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران، به این دلیل که ایران و شاهنامه از هم جدا شدنی نیستند، در تاروپود یکدیگر هستند، به هم پیوسته‌اند و جدای از آن ما تشکلی ایرانی هستیم. دانش شاهنامه‌پژوهی در نهایت باید توسط خود ایرانیان پیش برده شود. البته این به این معنا نیست که شاهنامه‌پژوهان غربی هموند ما نیستند. گفتیم هرکسی که پژوهش می‌کند و در راه گسترش شاهنامه گام برمی‌دارد، هموند ماست و خویشکاری ما حمایت از او و پوشش کارهایش، اما نمی‌توانستیم و نمی‌توانیم ایران را در نام باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران نیاوریم یا آن را حذف کنیم. به بسیاری از دلایل که اینها تنها بخش‌هایی از آن است.
شاهنامه با زندگی ما مرتبط است
رفته رفته همه به نام و هویت ما آگاهی پیدا خواهند کرد. پس از آن همگان باید بدانند حرکت ما جنبه عمومی و فرهنگی دارد. یعنی بدانند همه باید به آن وارد شوند، هرکسی با هر توانی که دارد. این باشگاه برای همه شاهنامه‌پژوهان و شاهنامه‌دوستان و پارسی‌زبانان است و این یک تعارف نیست. پس خویشکاری همه ما این است که برای پاسداری از آن و گسترش شاهنامه و شاهنامه‌پژوهی و شاهنامه‌خوانی بکوشیم. این حرکت مستقل است و بدون کوچک‌ترین بودجه‌ای تاکنون پیش رفته تنها کمک‌های شاهنامه‌پژوهان و شاهنامه‌دوستان سبب حرکت آن می‌شود. پس از آن، همه باید بدانند راه ما به مانند هدفمان و آموخته‌هایی که از شاهنامه دریافته‌ایم یک راه اخلاقی‌ست. در فضای مسموم فرهنگی می‌خواهیم گفتمانی جدید ایجاد کنیم. در این گفتمان مجریان فرهنگی خود باید دارای بهترین اخلاقیات و فضیلت‌ها باشند، یعنی آن چیزهایی را که آموخته‌اند و از شاهنامه گرفته‌اند به کار بسته و از آنها درس بگیرند. برگزاری همایش یا جشن یا برنامه‌های گوناگون هدف نیست، وسیله است برای گسترش شاهنامه و در پس آن نیکی‌هایی که در آن نهفته است.باید فرهنگمان را زنده نگه داریم. اخلاق بخش مهمی از این فرهنگ است. منظور ما اخلاق جمعی‌ست که به عرصه عمومی ورود می‌کند و مهم است که به مسیری درست هدایت شود و این کار ماست. نباید بگذاریم فرهنگمان سقوط کند. در پی سقوط فرهنگمان، اخلاق سقوط خواهد کرد و در پی آن بسیاری از مسائلی که برایمان مهم است و رفته‌رفته تمامی ارزش‌هایمان از بین می‌رود. این است که می‌گویند شاهنامه مرتبط با زندگی ماست.
سخن پایانی
بگذاریم همه باشگاه‌ها و انجمن‌ها و بنیادهای شاهنامه‌خوانی و شاهنامه‌پژوهی را نقد کنند. این باشگاه‌ها و بنیادها و انجمن‌ها برای همه است. همه باید دیدگاه‌های خود را به آنها و عملکردشان بگویند، مسئولان و فعالانشان را نقد کنند، پیشنهاد دهند و بتوانند در صورت تمایل در تشیلات اجرایی آنها کاری اجرایی بر عهده بگیرند. درِ باشگاه شاهنامه‌پژوهان ایران و دیگر انجمن‌ها و بنیادهای مرتبط با شاهنامه‌خوانی و شاهنامه‌پژوهی باید به روی هر کسی که تمایل دارد برای شاهنامه گامی فرهنگی و عملی بردارد باز باشد و آنها هر روز بیشتر از دیروز خود را در این حرکت و کوشش جمعی سهیم بدانند.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی