[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۸۲
  • دوره جدید

محکومان بی‌جرم و گناه!، روزنامه شیراز نوین

زندان و زندانی و خانواده زندانی، سه آسیب پیش‌روی جامعه ماست که برای هرکدام از این مقوله‌ها باید کتاب‌ها و مقاله‌ها نوشت و نقدها داشت و سخنرانی‌ها کرد. روی سخن من در این مختصر مقاله، یادآوری نکاتی درباره مصائب دست‌وپاگیر خانواده‌های زندانیان بی‌پناه و بی‌جرم و گناهی‌ست که باید چوب خانواده زندانی بودنشان را بخورند. زیرا خانواده‌های زندانیان به دلیل جرم سرپرست خود، مجازا ت جرمی‌ را تحمل می‌کنند که نقشی در ارتکاب آن نداشته‌اند. آنان به دلیل نبود سرپرست خانواده علاوه بر ناتوانی در تأمین حداقل نیازهای زندگی، گاهی دچار فقر مالی، فرهنگی و بهداشتی و محدودیت‌ها و محرومیت‌هایی می‌شوند که ناخواسته گرفتار آن شده‌اند. چنین خانواده‌هایی که عمدتاً آبرومند و اصیل و نجیب‌اند مجبور به تحمل انگ بزهکاری و نگاه‌های تحقیرآمیز دیگرانی هستند که این موارد مطرح شده، مسیر زندگی و سرنوشت آنها را تغییر می‌دهد. اینان اولین و مظلوم‌ترین قربانیان سرپرست بزهکار خود هستند. بسیاری از فرزندان پسر این خانواده‌ها به دلیل کمک به هزینه خانواده از تحصیل بازمی‌مانند، دختران با خواستگاران پشیمان روبرو می‌شوند و مادران به عنوان سرپرست خانوار، قادر به تأمین هزینه‌های زندگی نیستند. اعتیاد، این ابلیس خاموش و هزاررنگ تهدیدشان می‌کند و آنان از همه چیز و همه کس ناامید و دلزده می‌شوند. افسردگی و غم، نخستین پیامدهایی است که دامان همسران و فرزندان و پدران و مادران زندانیان را می‌گیرد و اگر نباشد حمایت‌های نیک‌اندیشان و هدایت‌های افراد و ارگان‌های مسئول و متعهد به خانه و خانواده زندانی، آنان به کجا پناه ببرند؟ حمایت‌های مادی، معنوی، فرهنگی و... به این قشر شریف و گاه محروم از بسیاری امتیازات اجتماعی، نه تنها موجب کاهش جرم و تسکین رنج‌های آنان می‌شود، بلکه در کاهش آسیب‌های اجتماعی تأثیر داشته و نقطه آغازی برای جلوگیری از تکرار بزه و تخلف در فرزندان آنها خواهد بود. اقدامات حمایتی برخی دستگاه‌های مسئول و خیرین خداترس در حمایت و کمک به خانواده‌های زندانی که طبق معمول همه ساله، امروز پنجشنبه دهم خرداد۹۷ در قالب جشن گل‌ریزان توسط ستاد دیه استان و با حضور خیرین و مسئولان مربوط در هتل بزرگ شیراز برگزار می‌گردد، می‌تواند صدها نفر از گرفتاران مرتکب جرایم غیرعمد مثل بدهکاری، ورشکستگی، تصادف، مهریه و... را از مشکلات پیش‌رو رهایی بخشد. به لطف و مدد الهی و نیات خیرخواهانه انسان‌های نوع‌دوست در استان فارس و شهر شیراز در چند سال اخیر اقدامات متعدد و متنوعی برای کمک‌رسانی و حمایت از زندانیان و خانواده‌های آنان ازسوی مسئولان و مددکاران اداره کل زندان‌های فارس و واحدهای تابعه ازقبیل ستاد دیه و انجمن‌ حمایت زندانیان، همچنین مؤسسات مردم‌نهاد و خیریه‌ها صورت گرفته که آثار و برکات بسیاری در پی داشته که آزادی بسیاری از زندانیان، به خصوص محکومان جرایم غیرعمد و خروج آنان از حبس و بند و رضایت شکات از جمله آن ثمرات است. توانمندسازی خانواده زندانیان با آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، حرفه‌آمیزی و ایجاد فرصت‌های شغلی برای همسران و فرزندان زندانیان از مهم‌ترین برنامه‌های انجمن‌های حمایتی و مؤسسات خیریه نظیر مؤسسه خیریه نسیم رهایی فارس بوده است. فراوانی مؤسسات خیریه و انجمن‌های حمایتی این‌چنینی در شیراز و فارس با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی و کاهش وقوع جرم با اقدام به کمک از طریق پرداخت مستمری، تأمین هزینه‌های تحصیلی و درمانی یا تهیه لوازم منزل و سبد کالا به مناسبت‌های مختلف به خانواده زندانیان، علاوه بر آنکه نقطه امید و قوت و مایه دلگرمی ‌است، موجبات شکر و سپاس به درگاه الهی را فراهم می‌آورد. برپایی جشن‌های گل‌ریزان نیز فرصت خوبی خواهد بود تا مرتکبان جرایم غیرعمد که بخشی از محکومیت‌های خود را گذانده‌اند، به لطف عمل خیر نیکوکاران بتوانند به آغوش خانواده‌هایشان برگردند و کانون گرم خانواده خود را تقویت کنند. یکی از کارهای زیبای این واحدها و مؤسسات حمایتی در این‌باره، تلاش برای اخذ رضایت و گذشت شاکیان از متهمان و مجرمان و زندانیانی‌ست که دستشان از همه چیز و همه کس کوتاه شده است. حال که در ماه مبارک رمضان سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور بر اساس تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز ملی حمایت از خانواده زندانیان یا روز نسیم مهر را در پنجم خرداد هر سال و سایر مناسبت‌ها را به بهانه کمک به این قشر آسیب‌پذیر به اجرا درمی‌آورد، لازم است از مساعی همه بزرگان و مدیرانی که در این راه تلاش می‌کنند قدردانی شود. نکته دیگر اینکه متأسفانه آسیب‌پذیری خانواده زندانیان در محیط جامعه، به مراتب بیشتر از خود زندانی است و آسیب روحی، مهم‌ترین آسیبی است که متوجه خانواده زندانیان می‌شود. لذا شایسته است نخبگان اجتماعی و رسانه‌ها خواستار فرهنگ‌سازی در جامعه در خصوص کمک به خانواده زندانیان و تأمین نیازهای معیشتی آنان شوند و با توجه به فراوانی جمعیت مددجویان و تعدد نیازهای آنان، انجمن حمایت از زندانیان و دیگر نهادهای دولتی، نیمه‌دولتی و مردمی‌ نقش مؤثرتری در حمایت مادی و معنوی از خانواده زندانیان داشته باشند. سطح فرهنگ عمومی‌جامعه باید به سمتی برود که اولاً کمتر شاهد وقوع بزهکاری در اجتماع باشیم و ثانیاً اگر برای فردی جرمی‌ غیرعمد پیش آمد، به حمایت او بشتابیم تا از اجر معنوی این اقدام خیرخواهانه برخوردار شویم. نباید تأثیرات  مخرب مجازات زندانیان جرایم غیرعمد به خانواده آنان منتقل شود، زیرا قرار نیست اگر یک فرد به دلیل جرمی ‌غیرعمد برای مدتی زندانی شد، خانواده او که بی‌گناه هستند نیز تنبیه و مجازات شوند و این نگاه به خانواده زندانیان درست نبوده و از نظر اسلام نیز مردود است. از نظر اخلاقی و انسانی درست نیست به خانواده‌های زندانیان به نگاه مجرم یا بدهکار مالی نگاه کرد و نیازمند اصلاح این نگاه با یک فرهنگ‌سازی مناسب هستیم. خوشبختانه در اساسنامه واحدهای مربوط و در قوانین موضوعه، پیش‌بینی شده است بازسازی شخصیت و اصلاح و ارشاد زندانیان در مرحله دوم بعد از کمک به زندانیان قرار دارد. شناسایی دقیق خانواده‌های زندانیان نیازمند برنامه‌‌ریزی دقیق برای کمک به خانواده‌های جامعه هدف، توزیع عادلانه کمک‌ها با توجه به جمعیت خانوار و وضعیت معیشتی آنها، تلاش برای حرفه‌ آموزی زندانیان در محیط زندان و ایجاد اشتغال پس از آزادی و رفع حداقل نیازهای ضروری معیشت و بهداشت و درمان و تحصیل، از جمله انتظاراتی است که از انجمن حمایت از زندانیان و دیگر دست‌اندرکاران وجود دارد. ایجاد درآمد مستمر برای انجمن حمایت ازخانواده‌های زندانی و اطلاع‌رسانی دقیق فعالیت‌ها و عملکرد انجمن به مردم برای مشارکت بیشتر خیران در حمایت از زندانیان و خانواده‌های آنان که هم‌اکنون در قوانین پیش‌بینی شده، لازم است توسعه داده شود. نکته پایانی اینکه یکی از مهم‌ترین ضروریات حمایت از این گروه، تأمین منابع مالی، نیروی انسانی و دیگر امکانات لازم برای اجرای فعالیت‌های پیشگیری از اعتیاد است که متأسفانه این پدیده شوم  هم‌اکنون بیداد می‌کند و بسیاری از جوانان و همسران و فرزندانشان را نابود کرده است. اعتیاد، مثل هر رفتار با منشاء روانی دیگر، می‌تواند مسری باشد. همان‌طور که دوستی و مراوده و حشر و نشر با انسان‌های دارای خصایل نیکو و سجایای اخلاقی می‌تواند فرد ناصالح را اصلاح کند، رفتار‌هایی مثل فساد اخلاقی و اعتیاد هم می‌تواند مسری باشد. باید فرد را از محیط و جمع آلوده جدا کرد، وگرنه رفتارهای آسیبگر مثل بیماری‌های عفونی، سرایت می‌کنند.
احمدرضا رحمانی، مدیرعامل و عضو هیئت مدیره و هیئت امنای مؤسسه مردم‌نهاد «نسیم رهایی» فارس

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی