[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۵۴۵
  • دوره جدید

بافته‌شده از جنس اعتیاد، روزنامه شیراز نوین

پیمان کشاورز- شیرازنوین
ما در بافت تاریخی توریست می‌خواهیم نه معتاد. این جمله‌ای است که از زبان یکی از ساکنان بافت تاریخی شیراز با حالتی خطاب به رئیس شورای شهر عنوان شد که نشان از جان به لب شدن ساکنان این بافت ارزشمند دارد. بافتی که با مساحت 360 هکتاری خود و انبوهی از آثار فاخر و ارزشمند فرهنگی و میراثی می‌توانست به تنهایی بار اقتصادی کلانشهری همچون شیراز را به‌دوش بکشد و درحال حاضر به جای تشکیل جلسات برای تدوین طرح‌های توسعه گردشگری و ارتقای اقتصاد رویدادمحور در این محور می‌بایست به دنبال حفظ بافتی باشیم که بنا به گفته مدیران و مسئولان شهر به واسطه عنوان بافت ستاره‌ای در دنیا بی‌نظیر است. 
معضلات بافت تاریخی شیراز از زمانی شروع شد که نگاه مدیران شهری از این منطقه به سمت مناطقی همچون قصردشت و باغ‌های اطراف رفت و دیدگاه توسعه عمودی شهر در اطراف شیراز شکل گرفت. بافت در این میان به حال خود رها شد و اندک‌اندک به واسطه مشکلات و معضلات امنیتی و گسترش پدیده شومی‌ همچون مواد مخدر ساکنان اصیل آن سودای اقامت در منازل مدرن و جدیدتر را بر رؤیای گسترش شهر فرهنگی ارجح دانستند و خانواده به خانواده شروع به کوچ از بافت قدیم به محلات مدرن‌تر و امروزی‌تر کردند و نتیجه آن شد که شیراز صاحب بافتی تاریخی و ارزشمند ولی بیمار و رها به حال خود گشت. این رهایی تا بدانجا رفت که تخریب اماکن میراثی در این منطقه علیرغم ثبت این آثار به عنوان اثر ملی راحت‌ترین راه توسعه طرح‌های عمرانی شناخته شد و آثار یکی‌یکی از بین رفتند در حالی که در همه جای دنیا مناطقی همچون بافت‌های تاریخی و میراثی یک شهر زیر نظر یک متولی و یک سازمان قرار دارند و به نظر می‌رسد در شیراز این اتفاق به صورت کاملاً معکوس عمل می‌کند.
 البته تخریب‌های صورت‌گرفته هم تازگی ندارد و تنها محدود به همین چند اثر همچون خانه یدالله منتصری و شمس سلیمی ‌نیست بلکه بنا به گفته برخی از آگاهان حوزه میراث از سال 74تاکنون نزدیک به 972پلاک ثبتی در بافت تاریخی شیراز تخریب شده‌اند که همگی این آثار می‌توانستند در رونق اقتصادی بافت تأثیر چشمگیری داشته باشند. اما در حال حاضر بافت ستاره‌ای شیراز روز‌به‌روز با گسترش طرح‌های عمرانی کم‌فروغ‌تر شده و آب می‌رود. لودرها هروقت که اراده کنند به دل بافت می‌زنند و بی‌دغدغه دیواربه‌دیوار جلو می‌روند آن هم در حالی که هیچ نهادی توان مقابله با آنها را ندارد و یا دست کم به ظاهر عنوان می‌کند که توان مقابله ندارد و با روند فعلی در آینده‌ای نه چندان دور برای مدیران شهری و مسئولان استانی حسرت وجود بافتی باقی می‌ماند که اکنون چشم بر انقراض آن بسته‌ایم. اجرای طرح توسعه حرم شاهچراغ(ع) موسوم به طرح 57هکتاری نیز در این میان شعله اختلافات را بیشتر کرد و این وسط تنها ساکنانی متضرر شدند که هر روز از سمت مسئولان و مدیران ندای یاری شنیده و تشویق به ماندن در بافت می‌شوند. همان اتفاقی که در باغ‌های گروه یک شهر شیراز می‌افتد و بدون در نظرگرفتن معیشت باغداران و حمایت از آنان تنها تشویق به ماندن و حفظ باغات به هر قیمتی می‌شوند.
 روز پنجشنبه رئیس شورای شهر شیراز به اتفاق تعدادی از اعضای شورا از برخی مناطق بافت تاریخی شیراز بازدید کردند و نکته جالب این بازدید جای خالی متولیان میراث فرهنگی استان بود که با حضور خود می‌توانستند دست کم در همین دیدار به طور مشترک با اعضای شورا در جریان مشکلات ساکنان قرار گیرند. مردم ساکن در بافت که با تعجب و چشمانی نگران به جمعیتی می‌نگریستند که نه به توریست‌ها شبیه بودند و نه این حجم جمعیت برای آنان تازگی داشت. به محض این که از وجود مسئولان و خبرنگاران مطلع می‌شدند سفره دلشان باز می‌شد، بخش عمده‌ای از گلایه‌ها مربوط به برخورد با مالکان بود، برخوردی که آنان را به سمت فروش اجباری ملک به آستان حرم در راستای اجرای طرح 57 هکتاری سوق می‌داد و اجازه هیچ گونه تعمیری نیز به آنان داده نمی‌شد و جالب‌تر این که در این میان اولین قدم را قطع خدمات عمومی‌ همچون آب، برق و گاز عنوان می‌کردند، در حالی که خدمات توسط متولیان حرم قطع‌شدنی شدن نیستند و نه رئیس شورا و نه ساکنان هیچ کدام نمی‌دانستند که خدمات عمومی‌ توسط چه دستگاهی قطع می‌شود.
افزایش معتادان در بافت و استفاده آنها از منازل نیمه‌ویران و تخریب‌شده یکی دیگر از مشکلاتی بود که همگی از آن گلایه داشتند چرا که با وجود معتادان متجاهر و توسعه تجارت قاچاق مواد مخدر در این منطقه ناامنی گسترش یافته و همین ناامنی باعث کوچ افراد برخوردارتر از بافت شده و در عوض ساکنان جدیدی در بافت حاضر شده‌اند که چندان هم دلسوز نیستند. ساکنان نیز گسترش معتادان را هدفمند عنوان می‌کردند چراکه با وجود این افراد، بافت سریع‌تر تخریب شده و قابل تملک می‌شود. 
رئیس شورای شهر شیراز در حاشیه این بازدید در گفتگو با خبرنگاران از عزم جدی شورای شهر برای حفظ بافت با کلیات موجود آن خبر داد و گفت: طرح توسعه حرم حضرت شاهچراغ(ع) طرح مصوب و ابلاغ شده‌ای نیست بلکه در شورای عالی شهرسازی کشور در دست بررسی است و ما ادعا داریم با حفظ حریم و حرمت حضرت شاهچراغ(ع) و همچنین حفظ حریم بافت تاریخی و فرهنگی شهر باید با متولیان حرم تعامل کنیم تا هم نیازهای حرم برآورده شود و هم بافت تاریخی بیش‌از این دچار آسیب و دستخوش حوادث نشود.
سیداحمدرضا دستغیب با گلایه از استانداری فارس و شهردار و معاونان وی و همچنین مدیران میراث فرهنگی به دلیل عدم حضور در این بازدید علیرغم دعوتی که صورت گرفته بود گفت: ما با حرف و شعار نمی‌خواهیم کار کنیم و اگر لازم باشد خودم جلوی لودرها می‌خوابم و اجازه تخریب خانه‌های میراثی را نمی‌دهم چرا که خانه‌های پدربزرگ ما در همین کوچه‌هاست، کودکی مردم شیراز در همین کوچه‌هاست و اجازه نمی‌دهیم که خیانتی که در خیلی از قسمت‌های شهر اتفاق افتاد باز هم اتفاق بیافتد. 
وی افزود: متأسفانه امروز محل شهادت شهید آیت الله دستغیب دومین شهید محراب تبدیل به پاساژ شده و این یک آسیب بزرگ فرهنگی است، منزل علم، روحانیون، تجار و سیاستمداران بزرگ جنوب کشور در این بافت بوده و مبادلات تجاری فرهنگی‌سیاسی را اینجا انجام می‌دادند که اینها در حال از بین رفتن هستند و ما اجازه نخواهیم داد که اتفاق بیافتد و از همه متولیان فرهنگ و فرهنگ‌دوستان و مسئولان این شهر و اصحاب جراید می‌خواهم که در موقع ضرورت حاضر شوند تا با کمک هم جلوی تخریب این آثار را بگیریم و آنها را حفظ کنیم. دستغیب  با بیان این نکته که می‌بایست هم نیاز آستان مقدس شاهچراغ(ع) را در حوزه زوار برطرف کرده و هم جلوی آسیب و دست‌اندازی به بافت را بگیریم گفت: نباید با بی‌تدبیری و آسیب زدن به فرهنگ و خانه‌های مردم موجب دین‌گریزی و ناراحتی مردم و فاصله بین مردم این منطقه با متولیان و امامزادگان شویم. وی ادامه داد: پیگیر آن هستیم تا شهرداری در این مناطق اجازه تعمیرات جزیی را با مالکان بدهد و در زمینه تعمیرات کلی هم پیگیر صدور مجوزها تا تصویب طرح 57هکتاری هستیم.
رئیس شورای شهر شیراز همچنین اجرای طرح‌هایی همچون توسعه حرم را در این برهه سودمند ندانست و گفت: فکر می‌کنم در این برهه زمانی که مردم دچار گرفتاری و مشکلات اقتصادی هستند اجرای چنین طرح‌های فاخر و گران‌قیمتی به صلاح شهر نباشد و ما باید وضع اقتصادی مردم را در نظر بگیریم این که خانه‌هایی از مردم تخریب شوند و امامزاده‌ای رونق پیدا کند از لحاظ مبانی دینی و مبانی اخلاقی و عرفی جامعه خیلی پسندیده نیست. دستغیب با بیان این که پرونده موضوع بافت تاریخی شیراز در حال حاضر در کمیسیون اصل 90 مفتوح بوده و به شورای عالی امنیت ملی کشور هم رفته است گفت: آبادی بافت به حضور مردم و بازگشت آنان به بافت بستگی دارد. وی سه محور سرمایه‌گذاری، امنیت و نظافت و پاکیزگی را برای احیای بافت ضروری دانست و گفت: با اجرای این سه محور به صورت همزمان شاهد حضور سرمایه‌گذاران و احداث موزه‌ها و مراکز گردشگری در بافت خواهیم بود.
اما یکی از سرمایه‌گذاران در بافت تاریخی شیراز نیز که در طول بازدید به همراه رئیس و اعضای شورای شهر به ارائه توضیحات پیرامون مشکلات موجود در راه سرمایه‌گذاری می‌پرداخت در حاشیه این بازدید به خبرنگاران گفت: سرمایه‌گذاران زیادی درحال حاضر تمایل به حضور در بافت تاریخی شیراز دارند اما مشکل اصلی این است که می‌بایست تعهد بدهند که حتی در صورت مرمت اگر درخواستی از سوی حرم مبنی بر واگذاری مکان مورد نظر ارائه شد این درخواست را پذیرفته و ملک را بی‌چون و چرا به حرم واگذار کنند.
حمیدرضا جهان بکام در جواب این سؤال که چه کسی این تعهد را می‌گیرد گفت: درحال حاضر شهرداری می‌بایست طی توافقنامه‌ای که با حرم دارند جهت هر نوع اقدامی ‌در این محدوده از حرم استعلام بگیرند و این امر موجب ایجاد دولت در دولت شده است. جهان بکام راه‌اندازی نخستین خانه آواز ایران با تدریس استاد شهرام ناظری در شیراز و در محله سنگ سیاه را یکی از برنامه‌های خود عنوان کرد که در انجام آن به دلیل مشکلات موجود ناکام ماند.
بازدید روز پنجشنبه تمام شد اما آنچه باقی ماند فکر حمایت از بافت و ساکنانی بود که همان طور که متعجب در بدو ورود نگاهمان کردند، به هنگام خروج نیز با چشمانی نگران و منتظر بدرقه‌مان کردند به این امید که آینده آنان و سرنوشت بافتی که به گفته شهردار شیراز یک گنجینه ثروت است به کجا خواهد انجامید؟ بافتی که همین حالا نیازمند حمایت جدی مسئولان شهر و ایجاد همدلی و همفکری میان آنان و متولیان آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) به شدت احساس می‌شود. مدیریت بحران قطعاً از پشت میز امکان‌پذیر نیست و عرصه خالی این نوع مدیریت در حوزه بافت تاریخی شیراز نیازمند تجدیدنظر است چرا که علاوه بر مشکلات مطرح‌شده پرونده معضل بزرگتری به نام دسترسی دستگاه‌های امدادگر به دل بافت نیز هنوز روی میز شهرداری و شورای شهر مفتوح است و این کلاف پیچیده به دلیل عدم مدیریت صحیح در طول سالیان مختلف به عرصه‌ای برای آزمایش مدیران جدید شهر شیراز تبدیل شده است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی