[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۴۷
  • دوره جدید

اقتصاد فارس در قبضه کارچاق‌کن‌ها ، روزنامه شیراز نوین

گفتگوی خواندنی شیرازنوین با مدیرکل امور روستایی استانداری فارس
اقتصاد فارس در قبضه کارچاق‌کن‌ها 
پاک‌فطرت: صنایع روستایی فارس در یزد و اصفهان میلیون‌ها تومان به فروش می‌رسد

 

شیرازنوین- فرزاد وثوقی

farzad_vossoghi@yahoo.com

مناطق روستایی استان فارس هم مانند بافت تاریخی فرهنگی شیراز هزار متولی دارد و امور توسعه در این مناطق در حد تعارف پیش می‌رود. سیدکمال پاک‌فطرت، مدیرکل امور روستایی استانداری فارس، اردیبهشت گذشته اعلام کرده بود از تعداد ۸هزار روستای استان ۴هزار روستا خالی از سکنه شده است و اشتراک چند روستا نیز امکان‌پذیر نیست.
روستا در فارس به مناطق تولیدی اطلاق می‌شد که معنای واقعی اقتصاد مقاومتی را در گذشته داشتند. حالا اما بی‌تدبیری باعث بروز مشکلات عدیده‌ای در روستا‌ها شده است. روستاییان بیکار مانده راهی شهر‌ها می‌شوند و فشار مهاجرت حاشیه‌ها را افزایش می‌دهد. باید دید مدیران و مسئولان استان چه تمهیداتی برای بازگرداندن هویت اقتصادی اجتماعی به روستاها اندیشیده‌اند. 
برای روشن شدن این موضوع، با مدیرکل امور روستایی استانداری فارس به گفتگو نشستیم. از بخت بد، حین سلام و تعارف برق قطع شد. گمان ما و جناب مدیرکل، قطع برق سهمیه‌ای مطابق جدول اعلامی بود، اما عوامل ستادی اطلاع دادند برق به علت بدهی قطع شده است و وقتی رقم بدهی را جویا شدیم، حرف از 500میلیون تومان بدهی مشترک دانشگاه شیراز و استانداری فارس به شرکت توزیع برق شیراز بود.
از آنجا که اداره کل امور روستایی استانداری فارس در بخشی از محوطه دانشگاه مستأجر و مستقر است، قبض برق در تعارف بین دو دستگاه پرداخت نشده بود و شرکت توزیع برق شیراز هم برای قطع برق مشترکان یاد شده اقدام کرده بود. دو ساعتی که ما آنجا بودیم رایزنی‌ها فایده نکرد و مصاحبه در فضای گرم اتاق مدیرکل انجام شد. 
گفتگوی ما حول مسائل مهم طرح آمایش، محیط زیستی، اوقافی، میراثی و منابع طبیعی بود. اینکه چرا صنایع دستی در کنار کشاورزی از هم پاشیده قادر نبود اقتصاد و ماندگاری روستاییان را حفظ کند. تنوع زیستی هم در بسیاری مناطق روستایی وجود دارد که جاذبه گردشگری محسوب می‌شود، اما هیچ‌کدام قادر نبوده روستاییان را در روستاها نگهدارد. 
از امور اوقافی شروع کردیم و سیدکمال پاک‌فطرت گفت: موضوع اوقافی بودن املاک روستایی در استان فارس، بحثی پیچیده و مذهبی است. این امر مانعی بزرگ در امر توسعه محسوب می‌شود. به طور مثال در میمند اعلام شده بیشتر روستاها اوقافی است. حتی آنان که سند دارند باید به اوقاف مراجعه کنند و تعیین تکلیف شوند. انگار کسی دنبال طرح آمایش نبوده و نیست. اینکه در کدام منطقه با کدام شرایط روبرو هستیم مشخص نشده است و از این جهت است که کار برای عمران یا سرمایه‌گذاری با مشکل همراه می‌شود. 
در بحث منابع طبیعی هم مشکل وجود دارد. به دلیل نبود آمایش در روستاها و شناسایی املاک و پتاسیل‌های موجود، بیشتر زمین‌ها ملی اعلام شده‌اند. حتی آنان که سند مالکیت شش دانگ دارند باید به بنیاد مسکن مراجعه کنند. خانوار روستایی که 100سال یا 50سال در خانه خود نشسته و زندگی می‌کند، یک مرتبه اطلاع پیدا کرده در اراضی ملی نشسته است. کار به دادگاه و وکیل و این حرف‌ها کشیده که همین روند مانعی در روند توسعه محسوب می‌شود. 
از طرفی، باید دید محیط زیست چه تدابیری اندیشه کرده است. وقتی مناطق روستایی ما در کنار جاذبه‌های زیست محیطی مستقر هستند، به طور مثال برای دفن زباله هم مشکل پیدا می‌کنند. سازمان محیط زیست وقتی نقطه‌ای را نقطه حفاظت شده بداند، آن نقطه دارای ضوابط خاص خودش می‌شود.
پاک‌فطرت معتقد است همه مشکلات به دلیل نداشتن مطالعات و طرح آمایش است. وقتی مطالعاتی انجام نشده، طرحی هم انجام نمی‌شود یا اگر انجام شود ابتر می‌ماند. به نظر من اگر دولت بخشی از اعتبارات را صرف مطالعات می‌کرد تا پرداخت تسهیلات، شاهد روند بهتری در امور جاری بودیم. ما باید بسته‌های سرمایه‌گذاری تعریف کنیم و آن را ارائه دهیم. سرمایه‌گذاری می‌آید اما در نیمه راه متوجه می‌شویم کار از اصل اشتباه است و در فلان منطقه آب کافی وجود ندارد. 
وی در بخش دیگری از این گفتگو می‌گوید: نگاه ما به مناطق روستایی معطوف به عمران است. بخش خصوصی هزینه‌ای برای زیرساخت‌ها نمی‌کند. این وظیفه دولت است تا زیرساخت‌ها را مهیا کند. ما دنبال توسعه پایدار در مناطق روستایی هستیم. به گفته وی، بحران آب بزرگ‌ترین مانع بر سر راه اجرای طرح‌های عمرانی است. 
ما در روستاها به افراد تسهیلات قابل ملاحظه‌ای پرداخت می‌کنیم تا اشتغال ماندگار شود یا اشتغال جدید در قالب بوم‌گردی فراهم شود. درواقع، به دنبال تغییر رویکرد اقتصادی و درآمد خانوار روستایی از کشاورزی به سمت صنعتی شدن هستیم.
ما معتقدیم هر کجا آب باشد آبادانی هم همان‌جاست. حالا اما در بسیاری مناطق استان با بحران آب مواجه هستیم و این بحران مشکلات فراوانی به دنبال دارد، از جمله رشد مهاجرت‌ها. تلاش ما بر این است که مشکلات آبی را تعدیل کنیم تا روند مهاجرت با جایگزینی شغل‌ها کاهش یابد. به گفته وی، بحران آبی در تمام مناطق استان یکنواخت است، اما ارائه الگو برای جایگزینی شغل برای روستاییان متغیر است. ما بر این اصل معتقدیم که فارس استانی چهارفصل است و می‌توانیم با بهره‌گیری از این اصل، منافع اقتصادی مردم را دنبال کنیم. به همین دلیل نیازمند تدوین و اجرای طرح آمایش هستیم، چون بدون مطالعه نمی‌توان برنامه بلندمدت داد و انگار خیلی کارها در کوتاه‌مدت انجام می‌شود و شاید نتیجه بدهد. 
وی در بخش دیگری از این گفتگو با اشاره به وضعیت صنایع‌دستی و درآمدهای ناشی از آن در ابعاد ریالی و ارزی خاطرنشان کرد: تلاش بر این است که این پتانسیل‌ها در نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی دیده شود. 
صنایع‌دستی فارس امروز مورد توجه گردشگران خارجی است، اما زمان اقامت در فارس اندک است و باید تلاش کنیم زمان اقامت را افزایش بدهیم. به گفته وی، زمان اقامت گردشگران خارجی در پاسارگاد فقط 45دقیقه است و فقط یک شیشه آب‌معدنی می‌خرند و یک بلیط ورودی. این درحالی است که از استان‌های یزد و اصفهان به فارس می‌آیند و صنایع‌دستی را به قمیت اندک چند صد هزار تومان می‌خرند و آنجا به گردشگران به قیمت‌های میلیونی می‌فروشند. ما در بحث تورگردانی ضعف‌های بسیاری داریم. چون تورگردان نداریم جاذبه‌های فارس در محاق باقی مانده است. کسی جاذبه‌ها را معرفی نمی‌کند، پس گردشگری نداریم تا درآمدی داشته باشیم. این در مورد توریسم‌درمانی هم صدق می‌کند. دست‌های اجرایی تعلقی به فارس ندارند و انگار خیلی‌ها کارچاق‌کن شده‌اند و منافع و امتیازات فارس به جیب آن‌ها می‌رود. 
ما تلاش کردیم در شهریور ماه نمایشگاه‌های ملی و استانی با هدف حمایت از صنایع‌دستی فارس در رده‌های گلیم، گبه، جاجیم و محصولات تزیینی داشته باشیم. قصد داریم صنایع موجود را داخل خود روستا‌ها گسترش دهیم تا به نواحی صنعتی و خارج روستا‌ها ببریم و با این کار اشتغال و سکونت را تضمین کنیم. همچنین یک جشنواره بین‌المللی ترتیب دادیم که قرار است در عراق اتفاق بیفتد؛ اما مشکلات سیاسی در راه است که باید حل شود و ان‌شاءالله حل می‌شود و صنایع روستایی ما نیز در این نمایشگاه حضور خواهد یافت. 
وی تمام اقدامات و موفقیت در آن را منوط به داشتن طرح آمایش دانست و در پاسخ به پرسش ما گفت: من که خبری از این طرح ندارم و امیدوارم مسئولان امر هرچه زودتر اقدامی عاجل در این راستا انجام دهند، چراکه باید برنامه‌ها را روی اطلاعات موجود متمرکز کنیم. 
اگر برنامه نداشته باشیم مانند باغشهر‌ها عمل می‌کنیم که تمام آب روستا‌ها را مکید. در منطقه کهمره سرخی و سیاخ دارنگون 40هزار باغشهر داریم که منابع آبی این مناطق را نابود کردند. در کنار این باغشهر‌ها ساخت‌وساز مسکونی هم انجام شده است. ساخت و سازهایی که هیچ درآمدی برای روستا‌ها نداشته‌اند که هیچ منابع روستا‌ها را نیز تخریب کردند. از طرفی، سایت دفن زباله نیز برای این حجم از واحدهای مسکونی پیش‌بینی نشده و شاهد آسیب‌رسانی به مناطق روستایی هستیم. 
در نهایت، آنچه از این گفتگو نصیبمان شد حسرت بود، چراکه بدون برنامه در حال حرکت هستیم؛ هرچند مدیرکل امور روستایی استانداری فارس تعامل بسیار خوب و مثبتی با شوراهای روستایی و دهیاری‌ها در پیش گرفته تا آسیب‌ها را به حداقل برساند و با تزریق تسهیلات لازم، مشکلات را تسهیل کند. برای هر روستا ارقام قابل توجهی در نظر گرفته شده است و در بخش اشتغال انگار بانک سینا پیشرو بوده و در کنار جناب پاک‌فطرت قدم‌های بزرگی برداشته شده است. 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی