[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۵۶۵
  • دوره جدید

سینمـا منجـی جامعـه ایــران، روزنامه شیراز نوین

استقبال تماشاگران از ژانرهای سینمایی، دربردارنده نیازهای روانی جامعه است 
سینمـا منجـی جامعـه ایــران

 

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

بررسی پرفروش‌ترین‌های سینمای می‌تواند نیازهای آشکار و پنهان جامعه را به نمایش بگذارد. معمولاً تماشاگران به استقبال آثاری می‌روند که جای خالی آن‌ها را در زندگی و محیط پیرامون خود حس کرده و با توسل به مدیوم‌های جذاب، به دنبال راهکاری برای مقابله با عقده‌های فروخورده، گره‌های شخصیتی و کمبودها هستند. برای جبران کاستی‌ها، سینما بهتر از هر مدیومی می‌تواند بر نیازهای مخاطب مرهم گذاشته و به افکار عمومی سمت و سو بدهد.
 در جوامع آرام که از ثبات و آرامش بهره‌مند هستند، معمولاً ژانر ماجراجویانه به فروش بالایی دست می‌یابد؛ چراکه زندگی روزمره و خالی از تنوع، آن‌ها را به سمت و سوی آدرنالین سوق داده و از سینمای ایستا که تشابه زیادی با رویدادهای پیرامونشان دارند، طفره می‌روند. در کشورهایی که سرانه افسردگی در آن‌ها به مرز نگران کننده‌ای رسیده است، با پرفروش شدن آثار هراس‌انگیز و ژانر تعلیق روبرو هستیم. در نظر داشته باشیم که حجم آدرنالین داستان‌های پررمزوراز، به مراتب از ژانر ماجراجویانه افزون‌تر است و مخاطبان در جوامع خسته و افسرده، میل و رغبت بیشتری به تماشای این گونه آثار نشان می دهند.
اما در سینمای ایران اوضاع چگونه است؟ با مشاهده آثار پرفروش هنر هفتم وطنی، درمی‌یابیم ژانر کمیک همواره با استقبال فراگیر تماشاگران روبرو شده است و حتی بدساخت‌ترین و ابتدایی‌ترین آثاری که در حوالی ژانر طنز به سرانجام رسیده‌اند، بی‌مخاطب نمی‌مانند. استقبال فراگیر از داستان‌های کمیک، گواهی بر این ادعاست که مؤلفه شادی تا حدود زیادی از کالبد جامعه رخت بربسته و مدیوم‌های ارتباطی که وظیفه تلطیف فضای مدنی را به واسطه آثار طنز برعهده داشته‌اند، در این زمینه کاهلی و غفلت پیشه کرده‌اند. مروری بر کارنامه رسانه ملی به عنوان سردمدار رسانه‌های ارتباط جمعی، دربردارنده این موضوع است که بسامد تولید آثار طنز نسبت به دهه‌های گذشته با کاهش چشمگیری روبرو شده است و دیگر نشان چندانی از سریال‌های کمیک نودشبی، اپیزودهای مفرح و مجموعه‌های مناسبتی نشان‌آور به صورت گسترده نیست. این در حالی است که پمپاژ امید و انتشار نشاط اجتماعی در شرایط کنونی، از اهمیت به مراتب بیشتری نسبت به گذشته برخوردار است و همه نهادها، دستگاه‌ها و مدیوم‌های ارتباطی در این زمینه وظیفه سنگینی به دوش دارند. از یاد نبرده‌ایم که دشمنان ایران پس از ناامیدی در جنگ‌های فیزیکی، اینک تمامی تلاش و ممارست‌های خود را بر مبنای ناامیدی مردم بنا نهاده‌اند و با توسل به تزریق نشاط در پیکره عمومی جامعه، می‌توان از جبهه جنگ نرم با پیروزی بیرون آمد.
 مردم ایران نیز با مشاهده کاستی‌هایی که در کارنامه رسانه‌های جمعی مشهود است، برای بهره‌مندی از پتانسیل‌های رفیع شادی به قلمرو سینما قدم گذاشته‌اند. خطوط قرمز سینما به مراتب کمتر از تلویزیون است و این مسئله، به کارگردانان و سناریست‌ها مجال بیشتری برای ارائه اندیشه‌های خود می‌دهد. از سوی دیگر، کیفیت بعضی آثار سینمایی که فقط مجوز انتشار در شبکه خانگی می‌گیرند، قابل مقایسه با استانداردهای تلویزیونی نیست. به همین دلیل، به نظر می‌رسد بخش خصوصی و مدیران رسانه ملی باید به تعامل و هم‌افزایی همه‌جانبه‌ای با یکدیگر دست یابند و عموم جامعه از برکات آن برخوردار گردند.
پرفروش‌ترین آثار نیمه شهریور نیز  گواهی بر ادعاهای مطرح شده است. در میان پنج فیلم پرفروش هفته، با سه اثر طنز روبرو هستیم که نشان از علاقه و نیاز جامعه ایران به مؤلفه‌های نشاط‌آور می‌دهد. هزارپا، کاتیوشا و دم‌سرخ‌ها در حالی در زمره پرفروش‌ترین آثار سینمای ایران قرار گرفتند که گروهی از آن‌ها از لحاظ کیفی چنگی به دل نمی‌زدند و فیلم‌نامه آن‌ها مجال بیشتری برای پرداخت و صیقل یافتگی لازم داشت. فارغ از کیفیت و ساختارشکنی‌هایی که در آنان صورت گرفته، به یاد داشته باشیم که سینمای ایران به تعبیری، نجیب‌ترین سینمای جهان است و چنانچه در راستای مخاطب‌مداری قدم‌های محکمی برنداریم، رسانه‌های برون‌مرزی به دنبال جذب باقی مانده تماشاگران ایرانی برمی‌آیند. به همین دلیل، فانوس سینمای ایران باید به واسطه حضور مخاطبان پرتلألؤ و تأثیرگزار باقی بماند و عواملی که زمینه انزوای آن را فراهم می‌آورند، از سر راه برداشته شوند.
 خوشبختانه در کنار آثار طنز، در پرفروش‌ترین فیلم‌های شهریورماه با آثار عمیق و پرمایه‌ای نظیر شعله‌ور و تنگه ابوقریب نیز روبرو هستیم. بهرام توکلی در تنگه ابوقریب جلوه‌های ویژه تحسین‌برانگیزی را در قالب حماسه‌ای ماندگار به تصویر کشید و این مسئله، می‌تواند سرآغازی برای رشد و تکامل هرچه بیشتر سینمای دفاع مقدس ایران باشد.
 به یاد داریم که در سالیان گذشته، این ژانر رفیع گه‌گاه مورد سطحی‌نگری و نزول کیفی قرار گرفته است و با توسل به آثاری نظیر تنگه ابوقریب، می‌توان زمینه رشد و تعالی آن را فراهم آورد. شعله‌ور حمید نعمت‌اله هم داعیه‌دار درخشش در ژانر اجتماعی سینمای ایران است و با نگاهی ستودنی، به بحران‌های مدنی جامعه ایران اشاره دارد. حمید نعمت‌اله در زمره کارگردانان صاحب‌نامی قرار می‌گیرد که هیچ‌گاه فرآیند گیشه‌مداری و جذب حداکثری را قربانی کیفیت آثارش نکرده است و فیلم‌های بزرگی نظیر رگ خواب، بی‌پولی و بوتیک، گواهی بر این ادعاست. این فیلم‌ها توانستند ستاره‌های منتقدان به همراه فروش میلیاردی را به صورت هم‌زمان کسب کنند؛ فرمولی که بسیاری از بزرگان سینمای ایران با گذشت ده‌ها سال تجربه هنوز در کسب آن ناتوان مانده‌اند.
در نهایت، می‌توان به این مسئله اشاره کرد که وضعیت سینمای ایران بر خلاف سیاه‌نمایی‌ها وخیم نیست و با بروز اصلاحاتی، می‌توان به مرزهای ایدئال و تکامل دست یافت. به یاد داشته باشیم که در دنیای معاصر مدیوم‌های ارتباطی و تلقین‌های نرم هستند که به افکار عمومی سمت و سو بخشیده و سیاست‌های دولت‌مردان را در بطن جوامع منتشر می‌سازند. به همین دلیل، باید در عرصه سینما سرمایه‌گذاری کرد و طیف‌های مختلف سینماگران را به منظور جذب حداکثری تماشاگران با آغوش باز پذیرا شد. سینما برای ماندگاری، نیازمند هوای تازه و اندیشه‌های متنوع است.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی