[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۵۸۶
  • دوره جدید

یادداشت روز، روزنامه شیراز نوین

سرمایه‌های سرگردان

 

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

اقتصاد ایران در معرض سرمایه‌های سرگردان قرار گرفته است. شماری از ایرانیان، با رصد کوچک‌ترین نشانه‌ای از التهاب‌های سیاسی درصدد تبدیل پس‌اندازهای خرد و کلان خود به کالاهای سرمایه‌ای برآمده و این امر سبب می‌شود بدنه اقتصادی کشور در مسیر شدیدترین تلاطم‌های هیجانی قرار بگیرد و زندگی اقشار فرودست و میانی جامعه با دشواری سپری شود. گاهی سرمایه‌های بی‌هدف به حوزه ارزهای خارجی یورش می‌برند و به دنبال آن، نرخ کالاهای اساسی در چشم بر هم زدنی افزایش یافته و فشار مضاعفی بر اقشار کم‌درآمد و مستضعف جامعه وارد می‌سازد. متأسفانه بسیاری از اقلام ضروری جامعه، فقط در زمان نجومی‌ شدن دلار و یورو از افزایش نرخ آنها تبعیت می‌کنند و پس از قرار گرفتن پول‌های خارجی در سراشیبی سقوط، مقاومت سرسختانه‌ای در برابر کاهش قیمت انجام می‌دهند. تجربه نشان داده است که بازار طی دهه‌های گذشته همواره سیر صعودی داشته و هیچ‌گاه پس از ترکیدن حباب ارزهای خارجی، به وضعیت پیشین بازنگشته است.
در برهه‌ای دیگر، شاهد هجمه سرمایه‌های سرگردان به بخش ساخت و ساز بوده‌ایم. بر یک مبنای کلی، بخش مسکن باید در حوزه نیازهای اولیه و مصرفی مردم تعریف شود و دغدغه بزرگی را از سر جامعه برهاند. اما با هجوم سرمایه‌های سرگردان به حوزه ساخت و ساز، شاهد افزایش حباب‌ها، دست نیافتنی شدن سرپناه‌های حداقلی، ازدیاد مستأجری و در نهایت خانه به دوشی هستیم. متأسفانه تجربه نشان داده است افزایش نرخ اجاره‌بها سنخیتی با درآمدهای کارگری و کارمندی ندارد و نتیجه کار چنان می‌شود که در مدت زمانی کمتر از یک دهه، با رشد پدیده مذموم حاشیه‌نشینی و آسیب‌های حاصل از آن روبرو هستیم.
گاهی در بحبوحه التهابات سیاسی، شاهد کوچ فرسایشی سرمایه‌های سرگردان بخش خصوصی به بازارهای طلا و فلزات گرانبها هستیم. افزایش تقاضای بی‌رویه برای طلا و مسکوکات ارزشمند، فشار زیادی به بانک مرکزی وارد کرده و پستوی خانه‌ها به انبار فلزات گرانبها تبدیل می‌شود. در نظر داشته باشیم که قدرتمندترین اقتصادهای جهان هم با خروج سرمایه و طلا از خزانه به چالش می‌افتند و ارزش پول ملی، در چشم بر‌هم‌زدنی روند نزولی می‌پیماید. باید توجه داشت برای بهبود وضعیت اقتصادی، اعتماد دولت و ملت به یکدیگر یکی از لازمه‌ها و پیش‌شرط‌های اساسی خروج از بحران و مقدمات شکوفایی برشمرده می‌شود. این درحالیست که در موسم لجام‌گسیختگی تمام بهارها و انباشت آنها در پستوی خانه‌ها، شاهد رشد سرقت از منازل و از کف رفتن سرمایه‌های خرد مردمی ‌هم هستیم.
 بازار خودرو هم از سرمایه‌های سرگردان و امواج التهابات سیاسی در امان نیست. در سال‌های اخیر، بی‌کیفیت‌ترین و ناامن‌ترین محصولات خودروسازان داخلی آن چنان با استقبال مردمی‌ روبرو شده که نمی‌توان برای توقف تولید خانواده پرایدها و پژوهای تاریخ مصرف گذشته، زمان مشخصی را متصور شد. با در نظر گرفتن این شرایط، غول‌های خودورسازی هم بهینه‌سازی و ایمن‌سازی محصولات را به فراموشی سپرده و چنانچه اهرم فشار پلیس و سایر دستگاه‌های نظارتی نبود، نرخ مرگ و میر در تصادفات با شدت بیشتری سیر صعودی را طی می‌کرد و قربانیان بیشتری در خودروهای تاریخ مصرف گذشته و ناامن قربانی می‌شدند.
نمونه‌هایی که به اختصار از آنها یاد شد، فقط گوشه‌ای از آسیب‌های مهلکی است که سرمایه‌های سرگردان بر بدنه کشور وارد می‌کنند. در بحبوحه التهابات سیاسی، پس‌اندازهای مردم بر امواج رفتارهای هیجانی و بی‌برنامگی‌ها سوار شده و نتیجه آن، افزایش بی‌رویه نرخ تورم، گسترش بیکاری، بروز ناهنجاری‌ها، فروپاشی بنیان خانواده‌ها و دیگر آسیب‌هایی است که در شرایط کنونی مشاهده می‌شوند. در نظر داشته باشیم که مردم به عنوان گناهکار اصلی چنین پیشامدهای ناخوشایندی برشمرده نمی‌شوند؛ چراکه بی‌ثباتی‌های چرخه تولید آنها را به سرمایه گذاری در این زمینه دلسرد کرده و هر روز شاهد تعدیل نیرو و تعطیلی کارگاه‌های خرد و کلان صنعتی هستیم. به همین دلیل، شماری از مردم به بازارهای هیجانی از قبیل خودرو، مسکن، ارزهای خارجی و تمام‌بهارهای آزادی پناه می‌برند تا بدین وسیله، از فرونشست و تباهی سرمایه‌های خود جلوگیری کنند. 
اما راهکار دولت برای مقابله با این بحران فزاینده چیست؟ در وهله اول، مردان اقتصادی دولت موظف‌اند ثبات را به چرخه اقتصادی کشور بازگردانند و در پی مهار غیردستوری رفتارهای هیجانی جامعه در عرصه‌های مالی برآیند. گام دوم در این زمینه، به وجود آوردن بازارهای امن برای سرمایه‌گذاری است. تشکیل تعاونی‌های مردم نهاد، آموزش روش‌های سرمایه گذاری ایمن در بورس، حمایت از واحدهای تولیدی به همراه فعالیت بانک‌ها در اتاق‌های شیشه‌ای، نقش بسزایی در جذب نظام‌مند سرمایه‌های سرگردان و بهره‌برداری از آن در ساختارهای مثبت و مفیدی دارد. یقین بدانیم ارتقای فرهنگ اقتصادی جامعه و تزریق ثبات بر بدنه اقتصادی کشور، می‌تواند نقش مؤثر خود را در برهه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بر جای گذاشته و ایران را در زمره موفق‌ترین اقتصادهای برون‌زا و درون‌زای بین‌المللی قرار دهد. همان چیزی که اسلوب رفیع اقتصاد مقاومتی در لایه‌های پنهان و آشکار خود، بر آن تأکید می‌ورزد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی