[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۸۶
  • دوره جدید

تأملی بر چالش صندوق‌های بازنشستگی ، روزنامه شیراز نوین

اگرچه صندوق‌های بازنشستگی به دلیل ناتوانی در مدیریت منابع دچار چالش شده‌اند؛ اما متأسفانه، برخی به جای حل ریشه‌ای مسئله، نسخه‌هایی تجویز می‌کنند که فقط بار مالی برکارگران تحمیل می‌کند.
به گزارش خبرنگار مهر، چالش صندوق‌های بازنشستگی مسئله امروز و دیروز نیست. مشکلی است که طی سال‌های متمادی بر دامنه آن افزوده شده و امروز به یک چالش جدی برای اقتصاد ایران بدل گردیده است. این صندوق‌ها در سال‌هایی که وضعیت درآمدی مناسبی داشتند، نتوانستند این منابع را به خوبی مدیریت کنند و امروز به مشکل کسری درآمد برخورد کرده‌اند. متأسفانه برخی برای حل این مشکل، به جای حل ریشه‌ای، نسخه‌هایی تجویز می‌کنند که فقط بار مالی بر کارگران تحمیل می‌کند.
در هفته‌های گذشته و پس از سخنان اسحاق جهانگیری در کنفرانس منطقه‌ای سالمندی جمعیت مبنی بر مواجه شدن با چالش بزرگی در صندوق‌های بازنشستگی در سال‌های آینده، نظرها بار دیگر به سمت صندوق‌های بازنشستگی جلب شد. به گفته اسحاق جهانگیری، صددرصد هزینه‌های صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح و ۷۰ تا ۸۰درصد هزینه‌های صندوق‌ بازنشستگی کشور را دولت پرداخت می‌کند که ادامه این روند در سال‌های آینده کشور را با چالشی جدی مواجه خواهد کرد.
محمدصادق میرهادی، کارشناس اقتصادی در این زمینه به خبرنگار مهر گفت: چالش در صندوق‌های بازنشستگی زمانی ایجاد می‌‌شود که هزینه‌‌های صندوق از درآمدهای آن پیشی بگیرد و صندوق نتواند تعهدات خود را نسبت به بیمه شدگان انجام دهد. در بین صندوق‌های بازنشستگی، بزرگ‌ترین صندوق از نظر افراد تحت پوشش (۴۲میلیون نفر) و ثروتمندترین صندوق از نظر منابع، صندوق تأمین اجتماعی است و نسبت پشتیبانی (نسبت تعداد بیمه پردازان به تعداد مستمری بگیران) آن حدود ۴.۵ است. با توجه به افزایش سن امید به زندگی و همچنین افزایش جمعیت سالمندان، این صندوق نیز در صورت اتخاذ نشدن سازوکارهای اصلاحی مناسب، در سال‌های آینده با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.
مشکل اصلی صندوق تأمین اجتماعی مدیریتی است
میرهادی افزود: برای حل مشکل صندوق‌‌ها راه‌حل‌‌های مختلفی بیان می‌‌شود. عمده راه‌حل‌های پیشنهادی به اصلاحات پارامتریک در صندوق‌ها بازمی‌گردد که فقط، مشکل صندوق‌ها را به تعویق می‌اندازد و اصل موضوع را حل نمی‌‌کند. از طرف دیگر، واکنش جامعه به این‌گونه اصلاحات که می‌‌تواند شامل افزایش سن بازنشستگی، افزایش مبلغ حق بیمه یا کاهش مستمری باشد، مثبت نخواهد بود. اما با بررسی دقیق‌تر صندوق‌‌های بازنشستگی، به ویژه صندوق تأمین اجتماعی، این فرضیه که مشکلات این صندوق ساختاری و مدیریتی است، تقویت می‌شود.
آمار عملکرد صندوق تأمین اجتماعی هر سال در قالب یک سالنامه آماری منتشر می‌‌شود. یکی از بخش‌های این سالنامه درآمد‌ها و هزینه‌‌های سازمان تأمین اجتماعی است. به گفته میرهادی، درآمدهای این سازمان در این سالنامه به دو شکل درآمدهای تعهدی و نقدی بیان می‌‌شود. در مبنای تعهدی، زمان تحصیل یا تحقق درآمد، هنگامی است که درآمد به صورت قطعی مشخص می‌شود یا بر اثر ادامه خدمات حاصل می‌گردد. لذا زمان وصول وجه در این روش مورد توجه قرار نمی‌گیرد، بلکه زمان تحقق درآمد در شناسایی و ثبت درآمد اهمیت دارد. اما روش نقدی بر دریافت و پرداخت وجه نقد استوار است.
این کارشناس اقتصادی افزود: آخرین سالنامه آماری منتشر شده از سوی سازمان تأمین اجتماعی مربوط به سال ۱۳۹۵ است که در این سالنامه درآمد تعهدی سازمان تأمین اجتماعی از محل حق بیمه ۸۵هزار میلیارد تومان بیان شده است. این در حالی است که در همان سال درآمد نقدی سازمان تأمین اجتماعی از محل حق بیمه ۵۳هزار میلیارد تومان بوده است که اختلاف ۳۲هزار میلیاردی بین درآمد تعهدی و نقدی سازمان تأمین اجتماعی را نشان می‌دهد. نکته جالب اینکه کل حقوق و مزایای پرداختی به بازنشستگان در آن سال ۳۹هزار میلیارد تومان بوده است.
وی گفت: این اختلاف ۳۲هزار میلیاردی در درآمدهای سازمان تأمین اجتماعی در سال ۹۵ در حالی است که در آن سال کل حق بیمه و مستمری سهم دولت نیز ۱۱هزار میلیارد تومان بوده است. اما سوال اصلی اینجاست که دلیل این اختلاف ۳۲هزار میلیاردی در درآمدهای نقدی و تعهدی سازمان تأمین اجتماعی چیست؟ چرا سازمان تأمین اجتماعی با وجود اینکه یک سازمان عمومی غیردولتی است و باید به مردم و بیمه پردازان پاسخگو باشد باز درآمدهای خود را شفاف و با جزئیات بیان نمی‌کند؟
افزایش شفافیت در سازمان تأمین اجتماعی، نقطه آغاز اصلاح چالش‌های موجود
وی گفت: این ابهامات و نحوه مدیریت سازمان تأمین اجتماعی در سال‌های گذشته که مسدله توزیع رانت در شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ شستا بارها حاشیه‌ساز شده است، به خوبی نشان می‌‌دهد که گام اول برای حل مشکلات صندوق‌ها باید اصلاح ساختار و شیوه مدیریت تأمین اجتماعی و افزایش شفافیت در این سازمان باشد؛ زیرا کارگرانی که با دسترنج خود حق بیمه پرداخت می‌کنند حق دارند بدانند در سازمان تأمین اجتماعی چه می‌‌گذرد.
به گفته وی، در شرایط فعلی برخی بدون نگاه به عملکرد سازمان تأمین اجتماعی در گذشته و حتی بدون اشاره به نیاز تغییر در ساختار و افزایش شفافیت در این سازمان، به منظور امکان نظارت عمومی بر آن، باز هم می‌‌خواهند بار مشکلات این سازمان را بر دوش مردم بیاندازند.
به نظر می‌رسد انجام هرگونه اصلاح بدون ایجاد تغییرات در سازمان تأمین اجتماعی و افزایش شفافیت در آن محکوم به شکست خواهد بود؛ زیرا همین سازمان تأمین اجتماعی و ساختار بوده است که با وجود وضعیت درآمدی خوب سازمان در سال‌های گذشته، نتوانسته سرمایه کارگران را حفظ کند و صندوق تأمین اجتماعی را به این وضعیت انداخته است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی