[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۲۰
  • دوره جدید

پیشنهاد ۱۲۵هزارتومان یارانه بنزین به هر ایرانی، روزنامه شیراز نوین

یک کارشناس ارشد حوزه انرژی گفت: اگر نرخ بنزین را پنج هزار تومان تعیین کنند و به هر فرد در ماه حدود 25لیتر سهمیه بنزین داده شود، هر ایرانی ماهانه 125هزار تومان یارانه بنزین دریافت می‌کند و همه از آن برخوردار می‌شوند.
جواد نوفرستی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا، درباره احیای کارت سوخت اظهار داشت: اهمیت این موضوع از این جهت است که در 6ماه گذشته روزانه به طور میانگین 13میلیون لیتر قاچاق بنزین داشتیم که 2میلیارد دلار به اقتصاد کشور ضرر زد.
وی با بیان اینکه قاچاق به دلیل جذابیت سود داخلی و خارجی اتفاق می‌افتد، افزود: با آمار متقن می‌توان گفت قارچاق از سال 95 رشد پیدا کرده و هیچ‌وقت هم صفر نشده است. سال 93 و 94 رشد مصرف بنزین در هرکدام به ترتیب 1.6 و  2درصد بود. وزیر نفت به استناد همین آمار رشد زیر 2درصد اعلام کرد «مردم ارزش بنزین را درک کرده‌اند».
این استاد دانشگاه با بیان اینکه رشد 2درصد با توجه به افزایش تولید خودرو، تعداد سفرها و خانوار منطقی بود، تصریح کرد: سال 93 و 94 مصرف بنزین 70 و 72میلیون لیتری دلیلی برای حذف کارت سوخت شد. بنابراین بر فرض اینکه همان روند ادامه پیدا می‌کرد حذف کارت درست بود.
وی با بیان اینکه تا سال 94 رقم قاچاق تقریباً صفر بود، بیان کرد: از سال 86 که سامانه کارت سوخت ایجاد شد، در اولین سال، مصرف روزانه 10میلیون لیتر کم شد، یعنی فروش بنزین در سال 85، 73میلیون لیتر بود. با سامانه کارت سوخت که در کنار آن سی.ان.جی هم توسعه پیدا کرده بود، به 72میلیون لیتر در سال 94 رسید و این برد بزرگی برای نظام، حاکمیت و دولت بود. این در حالی است که در سال به طور میانگین یک میلیون خودرو و چند صد هزار موتورسیکلت هم  اضافه شده بود، ولی مصرف بنزین بعد از 10سال همان عدد قبلی بود. در سال 94 بنزین تک‌نرخی شد و زمزمه‌های حذف کارت سوخت پیچید و پیش‌بینی افزایش قاچاق هم نتیجه آن بود.
قیمت بنزین از فوب خلیج فارس کمتر بود
نوفرستی درباره اینکه چرا مصرف بنزین در سال 93 و 94 زیر دو درصد بود، توضیح داد: این موضوع علت داخلی نداشت. سقوط قیمت جهانی نفت و در نتیجه بنزین بود. قیمت بنزین داخل کشور به فوب خلیج فارس و کشورهای همسایه نزدیک بود و جذابیتی برای قاچاق وجود نداشت. سال 94 که قیمت بنزین در ایران 1000تومان بود، در مقطع کوتاهی حتی بنزین فوب خلیج فارس زیر 1000تومان شده بود. تا جایی که حتی می‌گفتند اگر مبنا هدف‌مندی است، باید نرخ بنزین کم شود. بنابراین با این نرخ بنزین قاچاق معنا نداشت.
وی ادامه داد: حذف کارت سوخت، تک‌نرخی کردن و کم شدن نظارت‌ها باعث شد افزایش فروش داخل شامل مصرف داخلی به اضافه قاچاق، رشد زیر 2درصدی سال‌های 93 و 94 را در سال‌های 95، 96 و 97 به سمت سیر صعودی سوق دهد. به طوری که سال 95، 5درصد، سال 96، 8درصد و سال 97 به 11درصد رسید. شک نداریم رشد مصرف مازاد بر 2درصد، قاچاق است. اگر همان رشد 2درصدی ادامه پیدا می‌کرد، به 77 یا 78میلیون لیتر می‌رسیدیم؛ اما وقتی یکباره 13میلیون مصرف اضافه می‌شود و رقم مصرف به 91میلیون می‌رسد، یعنی قاچاق رخ داده است. اگر می‌بینیم امسال موضوع قاچاق دیده شد به خاطر جهش نرخ ارز بود، نه اینکه فکر کنیم سال‌های قبل قاچاقی در کار نبود که در این صورت سر خودمان را کلاه گذاشته‌ایم.
کارت سوخت، هم مشتری و هم جایگاه‌دار را پایش می‌کند
وی با بیان اینکه بی‌شک بخشی از  رقم 85 تا 90میلیونی مصرف سوخت از تابستان 95 قاچاق است، در مورد راهکارهای جلوگیری از قاچاق خاطرنشان کرد: اکنون جامعه کشش افزایش قیمت را ندارد؛ اما با احیای کارت سوخت که می‌تواند با استفاده از کارت هوشمند سوخت، کارت ملی و کارت بانکی باشد، حداقل در کوتاه‌مدت به مردم بگوییم موظف هستند با کارت سوخت خودشان سوختگیری کنند و قیمت را هم تغییر نمی‌دهیم، دو نرخی هم نمی‌شود اما مردم متوجه می‌شوند که پایش می‌شوند و اگر مصرفشان از حدی بالاتر برود، مشخص می‌شود.
نوفرستی درباره نظارت‌پذیری بعد از جایگاه نیز گفت:  وقتی جایگاه‌دار می‌بیند ریز فروش کارت افراد در سامانه آنلاین پایش و ثبت می‌شود، دیگر امکان اینکه وسط راه مسیر کامیون تغییر و به سمت قاچاق برود، میسر نیست.
سال 85 تریلی‌تریلی قاچاق می‌شد
وی ادامه داد: در سال 85، حداقل 10میلیون قاچاق وجود داشت. اینگونه نبود که مردم از جایگاه بنزین بگیرند و لب مرز قاچاق کنند. اگر سامانه نظارتی نباشد و جایگاه‌دار موظف به ارائه گزارش نباشد، تریلی‌تریلی و تانکر‌تانکر قاچاق می‌شود. قبل از سال 86 در سیستان و بلوچستان قبل از اینکه کارت سوخت احیا شود بنزین کوپنی بود اما قاچاق وجود داشت. تانکر به مقصد فرستاده می‌شد ولی میانه راه مسیر را عوض می‌کرد. 
این استاد دانشگاه در ادامه تأکید کرد: شک نکنیم حال از اولین روز احیای سامانه کارت سوخت فروش روزانه بنزین 10میلیون کم می‌شود و این میزان در اختیار دولت است که به جای قاچاقچیان، خودش صادر کند و به کسری بودجه و اقشار محروم کمک کند.
وی گفت: تا به بحران نرسیم فکری نمی‌کنیم. قطعاً مقصر این حجم از قاچاق وزارت نفت نیست. سازمان‌های نظارتی زیادی داریم که باید کنترل داشته باشند. مسیر از مبدأ تا مقصد مشخص است. تانکرها باید پلیس راه و بازرسی را رد کنند.
چرا دادن یارانه مصیبت عظمی است و قاچاق سرمایه مردم نه؟
نوفرستی با بیان اینکه سود قاچاق بنزین با فرض 13میلیون لیتر در ماه، بالاتر از یارانه نقدی است که دولت به 75میلیون لیتر ایران می‌دهد، اظهار داشت: وزیر اقتصاد گفته بود شب واریز یارانه‌ها (3800میلیارد تومان) مصیبت عظمی است. حال چطور قاچاق را مصیبت عظمی نمی‌دانیم؟ در حالی که سود آن فقط به جیب چند صد هزار نفری می‌رود که باند هستند و  در مراکز تصمیم‌گیری هم نفوذ و دست دارند!
وی با بیان اینکه احیای کارت سوخت تصمیم درستی بود که اتخاذ شد، یادآور شد: البته در شرایط کنونی جامعه تحمل شوک قیمتی را ندارد، چون افزایش قیمت قطعاً تورم زا است.
خودروداران 18برابر بقیه یارانه می‌گیرند
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: حال کارت سوخت احیا شده؛ اما عدالت برقرار نشده، زیرا هرکس خودرو و وسیله نقلیه دارد از یارانه پنهان استفاده می‌کند. طبق محاسبات یارانه پنهان بنزین دهک دهم درآمدی  18برابر یارانه پنهانی است که دهک اول دارد و این عین بی عدالتی است.
وی در ادامه بیان کرد: اکنون گزینه اول روی میز، قاچاق است. در کنار آن شرایط جامعه را نیز درک کرده‌ایم، یعنی نمی‌توانیم افزایش قیمت داشته باشیم. این را هم می‌دانیم که روی بنزین یارانه می‌دهیم. فقط با نظارت می‌خواهیم جلوی قاچاق را بگیریم. بدون تردید با تجربه سال 86 از روز اولی که کارت اجباری شود با نظارتی که بر قبل از جایگاه اثر می‌گذارد رقم 91میلیونی بنزین به زیر 80میلیون لیتر می‌رسد و این موفقیت بزرگی است.
راهکاری برای دولت که عدالت را رعایت کند و مقروض نباشد
نوفرستی گفت: موضوع عدالت مهم است. 90میلیون لیتر مصرف روزانه بنزین ضرب‌در 5هزار تومان یارانه پنهان را می‌توانیم به جای 1000تومان حداقل 65سنت که با دلار 9هزار تومانی 6هزار تومان برای هر لیتر می‌شود به کشورهای همسایه بفروشیم. در حالی که اکنون نصیب افرادی که خودرو داشته، به خصوص کسانی که پرمصرف‌ترند، می‌شود و دولت به دلیل کسری بودجه و ابر تورم مجبور است استقراض کند. 
کارت انرژی؛ بهترین راهکار
وی در ادامه تأکید کرد: در شرایط رکود تورمی، بهترین تصمیم راه‌اندازی کارت انرژی یعنی کارت سهمیه شهروندی است که به همه ایرانیان تعلق می‌گیرد و لازمه آن این است سهمیه به نرخ آزاد شناور در اختیار همه قرار گیرد. این موضوع قاچاق را حل می‌کند و بی‌عدالتی در توزیع یارانه پنهان را هم از بین خواهد برد. کما اینکه اکنون مردم حق دارند بپرسند چرا از سال 85 تاکنون یارانه 45هزار و 500تومانی افزایش پیدا نکرده است؟ دلیل این است که رقم تعیین شده مبنای خاصی ندارد.
به هر ایرانی 125هزارتومان یارانه بنزین بدهند
این کارشناس ارشد حوزه انرژی توضیح داد: اگر نرخ بنزین را 5هزار تومان تعیین کنند و به هر فرد در ماه حدود 25لیتر سهمیه بنزین داده شود، هر ایرانی ماهانه 125هزار تومان یارانه بنزین دریافت می‌کند و همه از آن برخوردار می‌شوند، می‌توانند از کارت خود بنزین دریافت کنند یا با مترو و وسیله نقلیه عمومی تردد کنند و مانده بنزین کارت هم در اختیار خودشان باشد. اگر نرخ شناور باشد، قیمت بنزین و دلار در منطقه بالا یا پایین برود در ایران نیز تغییر می‌کند.
نوفرستی بیان کرد: قطعاً افزایش نرخ بنزین اثر تورمی دارد؛ اما از تورمی که الان به خاطر کسری بودجه در راه است و فشار هزینه‌ای دولت که مجبور است استقراض کرده و پایه پولی و نقدینگی را افزایش دهد، کمتر است.
سی.ان.جی پرطرف‌دار می‌شود
وی گفت: برای اینکه مسافرکش‌ها و حمل وانت‌بارها بهانه‌ای برای افزایش قیمت نداشته باشند، باید با شفاف‌سازی افزایش جزئی در کرایه‌ها اعمال کنیم. ضمن اینکه بالای 90درصد تاکسی‌ها و وانت‌بارها دوگانه‌سوز بوده و سوخت ارزان سی.ان.جی دارند. امروز هر متر مکعب سی.ان.جی معادل یک لیتر بنزین و با نرخ 500تومان است. توصیه این است که با اصلاح قیمت بنزین برای مدیریت کرایه‌ها نرخ سی.ان‌جی را تغییر ندهیم. به این ترتیب، بخش عمده‌ای از خودروهای شخصی به سمت دوگانه‌سوز شدن می‌روند و این برای کاهش مصرف بنزین کمک خواهد کرد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: ما به عنوان دومین کشور دارنده ذخایر گازی، امکان زیادی برای صادرات آن نداریم. بنابراین مصرف داخلی آن مزیت است. هرچه دولت کاری کند مصرف بنزین کم و مصرف سی.ان‌جی زیاد شود، برای دولت 10برابر سود دارد. امروز 20میلیون متر مکعب سی.ان.جی در شبکه حمل و نقل مصرف می‌کنیم که از سال 90 روی همین عدد مانده و طرحی هم برای آن نداشته‌ایم. اگر حتی 10میلیون لیتر بنزین با 10میلیون متر مکعب سی.ان.جی جایگزین شود، تمام این منافع به کسری بودجه کمک می‌کند و منبع درآمدی در این شرایط تحریم خواهد بود.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی