[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۸۶
  • دوره جدید

گزارشی از ترک تحصیل دختران مى‌خواهم درس بخوانم، روزنامه شیراز نوین

ترک تحصیل دختران از مشکلات جامعه است؛ طبق آمارها حدود 19درصد دختران در مقطع متوسطه دوم، هشت درصد در مقطع متوسطه اول و 2‌درصد در دوره ابتدایی ترک تحصیل مى‌کنند.
این‌که چرا تعدادی از دختران از تحصیل بازمى‌مانند به گفته کارشناسان دلایل مختلفی دارد که مهم‌ترین آنها، مسائل فرهنگی، اقتصادی، فقر، باور غلط والدین برای ازدواج زودهنگام دختران و دور بودن مدرسه از خانه و هزاران دلیل دیگر است که راه تحصیل را به روی برخی دختران و حتی پسران بسته است.
فرحناز مینایی پور مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش با بیان این‌که حدود 6‌میلیون دانش‌آموز دختر در مدارس مختلف کشور تحصیل مى‌کنند مى‌گوید: اکنون حدود ٢٠‌درصد دختران مقطع متوسطه دوم تمایلی به ادامه تحصیل ندارند. یکی از مشکلات در حوزه آموزش دختران که معتقدم فاجعه‌ای در مقطع متوسطه است، نبود تمایل به تحصیل توسط خود این دختران است.
به گفته وی، البته تمام تلاش وزارت آموزش و پرورش، افزایش پوشش تحصیلی دختران است زیرا همیشه مقیاس آن از پسران پایین‌تر بوده است.
وی ادامه مى‌دهد: بر اساس آمارهای سال تحصیلی 96 - 95، تعداد کل دختران بازمانده از تحصیل در کل کشور در مقطع متوسطه دوم 203هزار و 855، در مقطع متوسطه اول 132‌هزار و 707‌نفر و در دوره ابتدایی 79‌هزار و 863‌نفر بوده است.
این در‌حالی است که علی باقرزاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی نیز پیشتر درباره آمار سواد زنان و مردان این‌گونه اعلام کرده بود که بر اساس آمارها در حال حاضر 2‌میلیون و 690‌هزار نفر از افراد 10 تا 49ساله در کشور بیسواد مطلق هستند که از این بین، ٦٣‌درصد را زنان و ٣٧‌درصد را مردان تشکیل مى‌دهند.
به گفته وی، همچنین ٤٤‌درصد از بیسوادان در مناطق روستایی و ٥٦درصد در مناطق شهری هستند که تلاش این است اختلاف باسوادی زنان و مردان را کم کنیم و از سال‌١٣٥٥ تاکنون این موضوع محقق شده است. مردان ٨،٨‌سال و زنان هشت سال تحصیل مى‌کنند که در این زمینه نیز فاصله بین مردان و زنان وجود دارد.
* دلم برای مدرسه تنگ شده است
وقتی با او صحبت مى‌کنم تنها حسرت روزهای از دست رفته را مى‌خورد، دلش کمى ‌تنهایی مى‌خواهد تا بداند که چه بر سرش آمده که امروز که تنها 16‌سال سن دارد، سواد آنچنانی ندارد. سوادی که امروز دیگر از کتاب، درس و مدرسه به فضای مجازی هم رسیده است.
تا کلاس پنجم ابتدایی درس خوانده، بزرگ‌ترین آرزویش بازگشت به مدرسه است اما چه کند که در روستایشان نه مدرسه‌ای وجود دارد نه امکاناتی که بتواند از آنها استفاده کند. در روستایی دورافتاده در جنوب کشور بزرگ شده است. زندگی را این‌گونه تجربه کرده است که فقط تا پایان دوره ابتدایی فقط مى‌تواند درس بخواند.
وی حرف‌هایش را ادامه مى‌دهد و در لابه‌لای کلامش، این‌جمله را چندبار بازگو مى‌کند؛ دلم برای مدرسه تنگ شده، دلم مى‌خواهد درس بخوانم اما تا مدرسه راهنمایی اطراف روستایمان حدود چهار کیلومتر فاصله است که برای دختران هم غیرممکن است و بسیاری از خانواده‌ها اجازه نمى‌دهند که دختران تنها به روستاهای اطراف بروند.
این همه آرزویی که این دختر نوجوان دارد، برای بسیاری از دختران و پسران در شهرها، آرزو نیست و شاید بسیاری از آنها بدون دلیل تمایلی به درس خواندن ندارند، امکانات هست اما رغبت کم شده است؛ این در‌حالی است که کودکی در روستایی دورافتاده بزرگترین آرزویش را تحصیل مى‌داند.
زندگی در روستا به همراه پدر، مادر، خواهران و برادران بر آنها فقط سایه کار را افکنده است، به جز کار و تلاش در روستا برنامه ای دیگر ندارند، شاید دلشان درس و دانشگاه هم بخواهد اما امکان‌پذیر نیست. این مشکلات بیشتر در روستاها و برخی شهرهای مرزی و دورافتاده اتفاق مى‌افتد که بسیار برایشان زجرآور است.
* با دخترم درس مى‌خوانم
زمانی که برای بازدید از یک مرکز اورژانس اجتماعی به یکی از شهرهای کشور رفتم، در آنجا با دختری 22‌ساله آشنا شدم که فقط چند کلاس درس خوانده است، زندگی را از 12‌سالگی تجربه کرده است. چون پدر و مادرش این اعتقاد را داشتند که باید دختر خیلی زود راهی خانه شوهر شود اگر بماند شاید دیگر نتواند ازدواج کند.
وقتی لب به سخن گشود گفت: اگر چه ما در شهر زندگی مى‌کردیم اما این اعتقادات و باور هم وجود داشت، من فقط چند کلاس درس خواندم و راهی خانه‌ای به نام خانه عشق شدم اما از عشق چیزی در آن ندیدم چون همسرم هم تنها چهار سال از من بزرگ‌تر بود و هیچ‌کدام تجربه یک زندگی را نداشتیم.
شاید اگر من هم درس مى‌خواندم روزگار بهتری داشتم، اما چه کنم که باور غلط خانواده‌ام من را به خانه امن اورژانس اجتماعی رسانده‌اند، راهی برایم انتخاب کردند که دیگر بازگشتی ندارد. باید اینجا بمانم تا دختر هفت ساله‌ام هم به زندگی پر از حسرت من گرفتار نشود.
وقتی کودک بودم همیشه با همبازی‌هایم که صحبت مى‌کردیم، مى‌گفتم دوست دارم درس بخوانم، به دانشگاه بروم و معلم شوم، اما این یک رویایی بیش نبود و اکنون معلم دخترم در خانه امن هستم. دختری که نمى‌خواهم آینده‌ای مانند زندگی من برایش رقم بخورد. دوست دارم درس بخواند. او اکنون در مدرسه است و تجربه‌های شیرین درس و مدرسه را دارد.
کاش مى‌شد که من هم پدر و مادری داشتم که زندگی‌ام را این‌گونه پیش‌بینی مى‌کردند، چون حالا که دخترم به مدرسه مى‌رود، من هم به قول معروف «فیل‌ام یاد هندوستان کرده است»، تازه به فکر درس و مدرسه افتاده‌ام و همراه با دخترم درس مى‌خوانم. اما درس در این سن با سن دخترم خیلی متفاوت است. اما بازهم نیاز است.
از زندگی با همسرش مى‌گوید و تنها دو چیز را به یاد مى‌آورد این‌که هیچ‌چیز از خانه‌داری و همسرداری نمى‌دانستم و دوم این‌که هیچ مفهومى ‌از زندگی با عشق نفهمیدم چون همسرم به‌خاطر مشکل اعتیادی که داشت من و فرزندم را از حدود سه سال پیش ترک کرد، ما هم در بهزیستی و خانه امن با هم زندگی مى‌کنیم.
حسرتی که از گذشته دارم این است که اگر لااقل درس مى‌خواندم، مى‌توانستم دنبال کار یا پیشه‌ای بروم اما اکنون بدون هیچ سوادی شاید فقط باید خدمتکار این خانه و آن خانه باشم که به‌خاطر دخترم در خانه امن مشغول درس خواندن و هم کسب پیشه‌ای همچون قالیبافی هستم تا شاید از این طریق روزگاری را که سردی در آن لانه کرده است، به روزگاری گرم در کنار خانواده تجربه کنم.
آرزویم این بود که بیرون از خانه امن با دخترم روزگار خوشی داشته باشم اما چه باید کرد که دیگر راهی وجود ندارد و مجبورم با همه سختی‌هایی که در زندگی داشتم، از صفر شروع کنم به امید این‌که راهی را که انتخاب کرده‌ام، راهی همراه با پیشرفت و موفقیت باشد.
* کودکان بازمانده از تحصیل باید شناسایی شوند
معصومه ابتکار معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز مى‌گوید: انتظار مى‌رود با همکاری وزارت آموزش و پرورش و این معاونت با اجرای طرحی مؤثر کودکان بازمانده از تحصیل به‌ویژه دختران شناسایی شوند. البته دولت اقدامات خوبی برای تحصیل آنها انجام داده است، اما فکر مى‌کنیم با همکاری دیگر دستگاه‌ها مى‌توان این مشکل را حل کرد.
وی ادامه مى‌دهد: برای کودکان بازمانده از تحصیل به‌ویژه دختران باید طرحی داشته باشیم تا با حضور در محله‌ها این کودکان شناسایی شوند و درخواست کردیم وزارت آموزش و پرورش این طرح را اجرا کند.
ابتکار برخی دیدگاه‌های فرهنگی و فقر را در بازماندگی دختران از تحصیل مؤثر مى‌داند و مى‌گوید: در تعدادی از نقاط کشور بیشتر از مناطق دیگر با مشکل بازماندگی دختران از تحصیل مواجه هستیم که بسیار نگران کننده است.
وی خاطرنشان مى‌کند: در بسیاری از شهرها و شهرستان‌ها نیز به دلیل نبود دسترسی‌های لازم، شماری از دختران از تحصیل بازمى‌مانند که باید بیشتر به این موضوع پرداخت. 
* طرحی برای شناسایی دختران بازمانده از تحصیل
فرحناز مینایی پور مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده وزارت آموزش و پرورش اضافه مى‌کند: در انجام یک پروژه مشارکتی با همکاری معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، دختران بازمانده از تحصیل در پنج استان کشور شناسایی مى‌شوند. این طرح اکنون به‌صورت آزمایشی در استان‌های آذربایجان غربی، کرمان، سیستان و بلوچستان، خوزستان و هرمزگان آغاز شده است و برنامه‌ریزی به‌گونه‌ای است که در تمام استان‌های کشور این طرح به اجرا گذاشته شود. 
وی خاطرنشان کرد: بر اساس آمارها اکنون پوشش تحصیلی دختران در مقطع ابتدایی 98‌درصد، دوره متوسطه اول 92‌درصد و متوسط دوم 81درصد است که مهم‌ترین مقطع دوره متوسطه دوم است؛ چرا‌که حدود 19‌درصد دختران در این مقطع ترک تحصیل مى‌کنند یا بازمانده از تحصیل مى‌شوند. 
مینایی پور هدف اصلی این طرح را، شناسایی عوامل مؤثر در ترک تحصیل دانش‌آموزان دختر در تمام استان‌های کشور مى‌داند که تحت عنوان «بسته عملیاتی بازگرداندن دختران بازمانده از تحصیل به چرخه تحصیل» به تفکیک شرایط استانی اجرایی مى‌شود. البته شناسایی راهکارهای مؤثر در افزایش ماندگاری دختران در سیستم آموزشی و تدوین برنامه عملیاتی شیوه‌های بازگرداندن دانش‌آموزان دختر بازمانده از تحصیل به چرخه تحصیل از دیگر اهداف اجرای این طرح است که البته در مرحله اول به ریشه‌یابی عوامل مؤثر در ترک تحصیل دختران پرداخته مى‌شود. 
وی برخی عوامل مؤثر در ترک تحصیل دختران را مانند ازدواج زودهنگام و مسائل فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی مى‌داند و ادامه مى‌دهد: این‌که در برخی استان‌ها عوامل اصلی چیست، برای ما مهم است که به همین منظور طرح به تفکیک استانی اجرا مى‌شود تا عوامل مؤثر ترک تحصیل در هر استان شناسایی شوند. با اجرای این طرح عوامل ترک تحصیل به‌صورت منطقه‌ای مشخص مى‌شود تا پس از شناسایی دلیل ترک تحصیل در هر منطقه، بتوانیم راهکارهای عملیاتی برای کاهش میزان بازماندگی از تحصیل دختران را شاهد باشیم.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی