[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۲۰
  • دوره جدید

گریز از خام‌فروشی طلای سیاه، روزنامه شیراز نوین

طبق بررسی آژانس بین‌المللی انرژی با توجه به کاهش قیمت نفت، تولیدکنندگان نفت برای تنوع منابع درآمدی خود باید صنایع پایین دستی را توسعه دهند.
به گزارش خبرنگار مهر، از دهه ۱۹۷۰ میلادی بسیاری از کشورهای صادرکننده نفت و گاز که پیش از آن اقتصادشان کاملاً متکی به صادرات نفت و گاز بوده، درصدد تنوع‌بخشی به اقتصاد خود برآمده‌اند. افت قیمت‌ها در سال ۲۰۱۴ باعث شد این کشورها انگیزه بیشتری برای این کار بیابند و از سوی دیگر، دو تحول مهم نیز در عرصه انرژی جهان نگرانی‌های بیشتری برای این کشورها رقم زد که موجب انگیزه‌ بیشتر برای تنوع بخشی اقتصاد شد. نخستین عامل رشد استخراج نفت و گاز از منابع غیرمتعارف و کشف منابع عظیمی از این منابع فسیلی و دومین عامل حرکت جهان به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر و برق خورشیدی و بادی به عنوان جایگزین سوخت‌های فسیلی بود.
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش چشم‌انداز جهانی اقتصادی کشورها در سال ۲۰۱۸ میلادی، برای برخی کشورهای صادرکننده نفت مانند عراق، روسیه، نیجریه، عربستان و امارات سناریوهایی برای این تنوع‌بخشی مورد بررسی قرار داده است. با توجه به کاهش درآمدهای نفتی، اقتصاد رو به رشد و جمعیت جوان در حال رشد این کشورها، نیاز به متنوع کردن اقتصاد و کسب درآمد از منابع دیگر  و افزایش سطح درآمدها وجود دارد.
اولین گام، توسعه صنایع پایین‌دستی
البته باید توجه داشت انرژی فقط بخشی از مشکل نیست، بلکه به گفته کارشناسان، بخش انرژی اگر به خوبی هدایت شود و گستره بزرگ‌تری از منابع و فناوری‌ها را در بر بگیرد، خود می‌تواند بخشی از راه‌حل نیز باشد. در گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، شش راهکار در این راستا بررسی شده است. اولین راهکار حرکت به سمت توسعه صنایع پایین‌دست مانند پتروشیمی و پالایشگاه با هدف افزایش سطح درآمدها است.
 در حال حاضر بسیاری از تولیدکنندگان نفت و گاز در روسیه و خلیج‌فارس در حال حرکت به سمت توسعه صنایع پایین‌دست هستند و این توسعه می‌تواند به مقاوم‌تر شدن اقتصاد و تولید ارزش‌افزوده بیشتر بینجامد. تولید محصولات از نفت، مسئله زیست‌محیطی نشر آلاینده در اثر احتراق این سوخت‌ها را نیز کاهش می‌دهد. پتروپالایشگاه‌‌ها (پتروشیمی و پالایشگاه در مجاورت هم) می‌تواند به هم‌افزایی و ارزش‌افزوده بیشتر و سینرژی مضاعف منجر شود. تقاضا برای محصولات پتروشیمی در جهان حتی با در نظر گرفتن جنبش‌های جهانی برای کاهش مصرف پلاستیک‌های یک بار مصرف و بازیافت مجدد پلاستیک‌ها رو به افزایش است. طبق بررسی‌های کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی افزایش عرضه و تولید سوخت‌های مایع شامل نفت خام، میعانات و کاهش مصرف نفت خام در نیروگاه‌ها تا حدود ۶.۵میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۴۰ در کشورهای خاورمیانه خواهد بود. برای تحقق این سناریو، از این میزان نزدیک به دو میلیون بشکه برای خوراک واحدهای جدید پتروشیمی و نزدیک به ۳.۷۵میلیون بشکه در روز برای واحدهای پالایشگاهی و کمتر از یک‌میلیون بشکه در روز صرف افزایش صادرات محصولات خام می‌شود.
توسعه به سبک خاورمیانه
برای تحقق تنوع‌بخشی اقتصادی، همراه با رشد تولید نفت تا سال ۲۰۴۰ میلادی در کشورهای خاورمیانه، باید پالایشگاه‌ها و پتروشیمی توسعه یابند و فقط مقدار اندکی از این رشد تولید به بخش صادرات نفت خام اضافه شود. جایگزینی تولید فرآورده‌های با ارزش افزوده بیشتر به جای صادرات نفت خام، از راه‌های کاهش نوسانات اقتصادی کشورهای تولیدکننده نفت در زمان کاهش قیمت نفت خام است. باید در نظر گرفت تولید فرآورده با اشتغال و امکان رشد صنایع پایین‌دستی در اقتصاد نیز همراه است. در این سناریو، سهم خاورمیانه در تولید محصولات پالایشگاهی از ۹درصد کنونی تا سال ۲۰۴۰ میلادی به ۱۳درصد و سهم این منطقه در تولید محصولات واحدهای پتروشیمی در همین بازه زمانی از ۱۳درصد کنونی به ۱۷درصد می‌رسد. این کشورها به دلیل هزینه انرژی پایین‌تر در تولید محصولات انرژی‌بر مانند واحدهای پتروشیمی و پالایشگاهی دارای مزیت هستند.
هم‌اکنون عربستان سه طرح مهم پالایشگاهی در جبیل، ینبوع و جیزان هرکدام با ظرفیت ۴۰۰هزار بشکه در روز دارد که به زودی وارد مدار تولید می‌شوند. این در حالی است که شرکت ادنوک امارات قصد سرمایه‌گذاری ۴۵میلیارد دلاری در این بخش با هدف ساخت بزرگ‌ترین پالایشگاه و پتروشیمی جهان تا سال ۲۰۲۵ میلادی را دارد. از سویی دیگر، شرکت نفت کویت هدف خود برای سرمایه‌گذاری ۲۵میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۵ میلادی و دو برابر کردن ظرفیت پالایشگاهی خود را اعلام کرده است. از جمله اهداف کویت ساخت پالایشگاه با ظرفیت ۶۱۵هزار بشکه در روز در منطقه الزور است. این موارد گوشه‌ای از ده‌ها طرح در حال اجرا در این زمینه در منطقه خاورمیانه است. بر این اساس، ضروری است توسعه ظرفیت‌های پالایشگاهی به ویژه توسعه پتروپالایشگاه‌ها از طریق سرمایه‌های مردمی در کشور ما نیز به صورت جدی در دستور کار مسئولان قرار گیرد تا بتوان در جهت کاهش خام‌فروشی نفت گام‌های مؤثری برداشت.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی