[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۴۶
  • دوره جدید

مطالعات زنان و مسائل نوپدید جامعه، روزنامه شیراز نوین

رشته مطالعات زنان یکی از رشته‌های جدید و در عین حال پربار است که روز به‌روز دامنه‌اش گسترده‌تر مى‌شود، افزایش مسائل نوپدید در این حوزه ضرورت و اهمیت توجه به مسائل زنان را افزایش مى‌دهد، مرکز مطالعات و تحقیقات زنان توانسته نقش مؤثری در این حوزه ایفا کند.
به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا، مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران به‌عنوان یک مرکز تحقیقاتی در سال‌1380 تأسیس شد و فعالیت‌های علمى ‌و پ‍ژوهشی را در راستای شناسایی، بررسی و ارائه راهکار درباره مسائل زنان ایرانی آغاز کرد. 
این مرکز از سال‌1383 با تصویب هیئت رئیسه دانشگاه تهران علاوه‌بر انجام امور تحقیقاتی و با توجه به تأثیری که تحصیلات تکمیلی بر پیشبرد بهتر امر پژوهش دارد، عهده‌دار آموزش دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد مطالعات زنان شد‌. 
با توجه به حذف رشته مطالعات زنان در دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران و اهمیت این رشته در جامعه امروز کشور، ایرنا گفت‌و‌گویی با «ملیحه شیانی‌» رئیس مرکز مطالعات زنان این دانشگاه انجام داده است. 
** در حال حاضر شیوه فعالیت در مرکز مطالعات زنان چگونه است؟ 
با توجه به این‌که رشته مطالعات زنان در دانشگاه تهران جمع‌آوری شده، تنها مرکز در‌خصوص امور زنان در دانشگاه تهران مرکز مطالعات زنان این دانشگاه است که در امور پژوهشی با همکاری مرکز گروه علوم اجتماعی فعالیت مى‌کند. 
مرکز مطالعات زنان دانشگاه تهران تصمیم دارد در سال آینده دوباره رشته مطالعات زنان را راه‌اندازی کند. تاکنون با هماهنگی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران مراحل متنوع بازنگری در دروس رشته مطالعات زنان طی و درخواست احیای دوباره رشته داده شده است، اما هنوز به‌طور کامل قطعیت نیافته است. 
** در مرکز مطالعات زنان سالانه چه مقدار پژوهش انجام مى‌شود؟ 
برای تعداد خروجی‌های پژوهش‌ها را به‌صورت کمى ‌نمى‌توان بررسی کرد، چرا‌که خروجی‌ها متغیر هستند و دامنه تحقیقاتی آنها نیز متفاوت است. 
به طور میانگین از زمانی که وارد این حوزه شدم، این مرکز در یک دوره سه‌ساله پژوهش‌هایی را تعریف کرده و توانسته با مراکز تحقیقاتی بسیاری ارتباط مؤثر برقرار کند، اما چون روند عمده پژوهش‌ها یک تا 9‌سال طول مى‌کشد، در این مرکز تقریباً سالی یک پژوهش انجام مى‌شود. 
در‌حال حاضر پروژه‌های زنان سرپرست خانوار، سلب اجتماعی زنان و زنان کارتن خواب را به درستی مدیریت مالی کرده‌ایم و در این راستا با سایر نهادها برای استفاده از نتایج این تحقیقات ارتباط برقرار کرده‌ایم. 
** آیا جنسیت در جذب پژوهشگران مرکز مطالعات زنان نقش دارد؟ 
در مرکز مطالعات زنان سعی شده با تغییراتی در سیاست‌های خرد کشور، تمامى ‌پیش فرض‌های بازار کار جنسیتی برای تحصیل و کار رشته مطالعات زنان از میان برده شود.
متأسفانه یک پیش فرضی در تمامى ‌محیط‌های دانشگاهی به ویژه در حوزه‌های سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی شکل گرفته که زنان فقط باید برای خودشان کار کنند و این یک اشتباهی است که در واقع سبب ناکامى ‌در تلاش‌های بسیار زنان مى‌شود. 
درست است که زنان دغدغه بیشتری برای فعالیت نسبت به مسائل حوزه خود را دارند و نیاز به فعالیت را بیش از مردان احساس مى‌کنند، اما به‌اعتقاد من این الگو که تنها زنان برای حوزه زنان کار کنند، بسیار پسندیده است. 
در برخی مواقع زنان درک بهتری نسبت به موضوعات مربوط به خود را دارند و ناچار مى‌شویم با توجه به تعداد بسیار پاسخگویان زن از آنها استفاده کنیم‌. 
در مرکز مطالعات زنان پرسنل اداری و یک عضو هیئت علمى‌ خانم هستند، اما در حوزه پژوهش بسیاری از پژوهشگران مرد هستند؛ چرا‌که پژوهش‌های مرکز مطالعات زنان نیز مانند سایر حوزه‌های علوم اجتماعی است. 
تمرکز اصلی تحقیقات این مرکز بر زنان است، اما این‌که قرار باشد زنان برای زنان کار کنند را به هیچ‌عنوان قبول ندارم؛ چرا‌که همکاری مردان سبب بهره‌مندی بیشتر در این حوزه مى‌شود. 
حوزه مطالعات زنان نیز در کنار سایر علوم اجتماعی و رفتاری، حوزه‌ای است که باید به آن پرداخته شود. 
** بودجه مرکز از دانشگاه گرفته مى‌شود یا این مرکز مى‌تواند برای خود درآمدزایی کند؟ 
‌مرکز مطالعات زنان در ساختار سازمانی دانشگاه تهران هم تراز یک دانشکده محسوب مى‌شود‌، بنابراین بودجه متعلق به خود را از دانشگاه دریافت مى‌کند و پرسنل نیز حقوق و دستمزد را از دانشگاه مى‌گیرد. 
از سوی دیگر بودجه جاری برای اداره مرکز و سایر حوزه‌ها هم از دانشگاه تأمین مى‌شود اما بودجه‌های پژوهشی به‌دلیل سیاست‌گذاری دانشگاه برای جلب منابع مالی باید از بیرون تعریف شود. 
بودجه پژوهشی باید از کارفرمایان در خارج از دانشگاه تأمین شود، از این رو اگر در این موضوع ضعفی احساس مى‌شود باید خود را تقویت کنیم. 
در بسیاری از موقع سعی شده اگر توانایی جذب کارفرمایان وجود ندارد، از بودجه در اختیار برای هزینه‌های غیر‌لازم کم کرده و به سمت انجام تعداد بیشتری پژوهش حرکت کنیم. 
** فکر مى‌کنید پژوهش‌های مربوط به مطالعات زنان چقدر مى‌تواند به پررنگ شدن حضور زنان در جامعه کمک کند؟ 
مرکز مطالعات زنان دانشگاه تهران با در نظرگرفتن خروجی نظری و کاربردی تحقیقات بر مسائل حوزه زنان تمرکز ویژه‌ای دارد. به امور پژوهشی درحوزه زنان مى‌پردازد، بر یک پایه تئوریک برای آموزش مطالعات زنان و پژوهش‌ها نتایج قابل توجهی به‌دست مى‌دهد تا با ارجاع به مراکز و نهاد‌های زی‌ربط جایگاه پرداختن به مسائل زنان را ارتقا دهد. 
تمامى ‌تلاش‌های مرکز تنها به حوزه پژوهش ختم نمى‌شود بلکه سعی شده با برگزاری نشست و همایش‌های متعدد به ارائه راهکار، پیشنهاد و تغییر سیاست بپردازد. 
بیشتر تحقیقات قابلیت کاربردی در سازمان‌های مختلف اجرایی مرتبط با موضوع را دارد، به‌طور مثال در حوزه زنان سرپرست خانوار، سازمان بهزیستی و وزارت رفاه مى‌تواند از نتایج به‌دست آمده استفاده کند. 
** سازمان‌ها و نهادهای اجرایی چقدر توانسته‌اند از پروژه‌های تحقیقاتی استفاده کنند؟ 
از تحقیقات پژوهشی نه‌تنها در حوزه مطالعات زنان بلکه در سایر حوزه‌ها نیز به ندرست استفاده مى‌شود. در بسیاری از مواقع کارفرمایان سفارش‌دهنده تحقیقات نیز از نتایج تحقیقات به‌دست آمده استفاده نمى‌کنند. انجام پژوهش‌ها به‌لحاظ علمى ‌است و نتایج در غالب سیاست‌های علمى ‌ارائه مى‌شود اما محقق برای اعمال و به‌کارگیری پژوهش نقش اساسی ندارد. در‌حال حاضر کارهای بسیاری در حوزه زنان انجام شده که به نهاد‌های زی‌ربط نیز ارجاع داده شده است. با توجه به نوع پروژه ممکن است نتایج تحقیقات به بسته‌های سیاستی تبدیل شود و به سازمان‌های مرتبط داده شود. 
** به نظر شما علت استفاده کمتر مسئولان از پروژه‌های تحقیقاتی در جامعه چیست؟ 
‌یک ضعف کلی ساختاری در جامعه وجود دارد که با وجود تمام تلاش‌ها اما هنوز پیوند مناسبی میان دانشگاه و صنعت برقرار نشده است. 
در بسیاری از مواقع نگاه سیاسی بر نگاه علمى ‌غالب است و همچنین استفاده از نتایج تحقیقات به‌کنترل سطح مدیریت عالی بستگی دارد که البته بخشی از این موضوع به ساختار مدیریتی جامعه و بخش دیگر به بحث اجرایی و سازمانی کارها برمى‌گردد که تحقیقات پژوهش محور در درون خود تعریف شود. 
البته ناگفته نماند که در بسیاری از موارد در روند فعالیت محققان نیز ضعف‌هایی وجود دارد که لزوماً نتایج منتج به سیاست‌های کاربردی نمى‌شود. نکته‌ای دیگر که باید به‌عنوان ضعف جدی‌تر ارتباطات مدنظر قرار گرفته شود، گسست ساختاری است که میان برخی مراکز با برخی نهادها با سطوح ساختاری وجود دارد. از سوی دیگر در بسیاری از مواقع امکان سفارش پژوهش به مراکزی داده مى‌شود که صلاحیت لازم را ندارند. 
مرکز مطالعات تحقیقات زنان با پشتوانه علمى ‌مهم در دانشکده‌های دانشگاه تهران و ارتباطات عمیق با استادان این دانشگاه اقدامات بسیاری در بخش پژوهش انجام داده است. 
اگر هر نهاد اجرایی یک مرکز پژوهش در دل خود داشته باشد دیگر نمى‌توان انتظار بهبود ارتباط سازمان‌ها با دانشگاه‌ها را داشت. 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی