[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۴۶
  • دوره جدید

چرا بازار به افت قیمت دلار واکنش چندانی نشان نداد؟، روزنامه شیراز نوین

مقاومت بازار در برابر کاهش قیمت دلار در حالی است که متهم ردیف اول گرانی‌ها رشد نرخ ارز در یک مدت کوتاه بوده و کارشناسان اقتصای معتقدند تخلیه التهاب از بازار زمان بر است و تا زمانی که اقتصاد پیش‌بینی‌پذیر نباشد، کاهش قیمت‌ها کاملاً صورت نمی‌گیرد.
به گزارش گروه تفسیر، تحلیل و پژوهش‌های خبری ایرنا، زمزمه افزایش قیمت ارز از زمستان سال گذشته شنیده شد و هرچند در روزهای پایانی سال 96 قیمت دلار رشد جزیی داشت؛ اما از همان اولین ماه سال 97 سیر صعودی را در پیش گرفت و در اواخر تابستان نرخ دلار با رشد بی‌سابقه چندبرابری به اوج خود رسید. وابستگی اقتصاد به شاخص مهمی مانند دلار در کنار سرگردانی نقدینگی هزار و 600هزار میلیارد تومانی باعث ایجاد التهاب در بازارها شد؛ هرچند دولت اقداماتی را برای تخلیه التهاب و کنترل بازار به اجرا رساند.
اختصاص ارز دولتی، دلار چهار هزار و 200تومانی، به کالاهای اساسی مانند برخی از مواد خوراکی و دارو، اختصاص ارز نیمایی به برخی فعالان اقتصادی که فعالیت آن‌ها مشمول اختصاص ارز یارانه‌ای می‌شد،‌ آزادسازی واردات ارز و طلا، ورود بانک‌ها به فعالیت صرافی‌ها و فروش ارز و... از اقداماتی بود که دولت انجام داد تا بتواند در تلاطم اقتصادی، سوداگری در بازار را کاهش دهد و توانست با پیاده‌سازی این سیاست‌ها نرخ دلار را تا بیش از 6هزار تومان کاهش دهد.
اما در حالی که بیش از یک ماه از کاهش نوسانات و کاهش قابل توجه قیمت دلار در بازار می‌گذرد، هنوز قیمت اقلام و کالاهایی که به واسطه نرخ دلار بالا رفتند متناسب با کاهش قیمت دلار، پایین نیامده است و این جریان حاکم در بازار، موجب گله‌مندی مردم از دولت در نحوه کنترل بازار شده است. کارشناسان اقتصادی مهم‌ترین عاملی را که باعث شده بازار به کاهش قیمت دلار بی‌توجه باشد، نبود اعتماد به سیاست‌های ارزی دولت می دانند و بر این باور هستند تا زمانی که ثبات به اقتصاد برنگردد و تنش‌های سیاسی و بین‌المللی مؤثر در اقتصاد کاهش پیدا نکند، نمی‌توان انتظار تخلیه التهاب در بازار را داشت.
شناسایی 4عامل بازدارنده در کاهش قیمت‌ها پس از ریزش نرخ دلار
وحید شقاقی، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با پژوهشگر ایرنا درباره چرایی بی‌توجهی بازارها به افت قیمت ارز به ویژه دلار در یک ماه گذشته، گفت: هرچند قیمت دلار در بازار آزاد روند کاهشی در پیش گرفته و چیزی حدود 5 تا 6هزار تومان ریزش داشته؛ اما هنوز قیمت کالا و خدمات در بازارها متناسب با این میزان کاهش تغییر نکرده است و حتی در برخی از بازارها از جمله بازار خودرو شاهد افزایش قیمت هم هستیم.
وی با بیان اینکه این رفتار بازار متأثر از چهار عامل است، ادامه داد: اولین دلیلی که هنوز بازار به کاهش قیمت دلار واکنش نشان نداده و منجر به کاهش قیمت‌ها نشده، این است که فعالان اقتصادی اعم از فروشندگان،‌ تولیدکنندگان و صاحبان کالا از آینده اقتصادی کشور مطمئن نیستند و به این باور نرسیده‌اند که روند کاهش قیمت دلار در آینده هم استمرار پیدا می کند.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: مهم‌ترین عامل برای ایجاد رونق در کسب و کار و برقراری ثبات در بازار، پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد است که در حال حاضر، اقتصاد ایران برای مردم قابل پیش‌بینی نیست.
شقاقی با اشاره به عامل دومی که مانع کاهش قیمت‌ها شده است، اظهار داشت: موضوع مهم دیگری که باعث شده همچنان بازار به کاهش قیمت‌ها مقاومت نشان دهد، این است که بسیاری از تولیدکنندگان مواد مورد نیاز را در دوره‌ای که دلار به اوج قیمت خود رسید، تهیه کرده‌اند.
وی افزود: برای مثال، انبوه‌سازان مصالح مورد نیاز را در شرایطی که دلار به بالاترین نرخ خود رسیده بود، تهیه کرده بودند. بنابراین، آن واحد مسکونی را با همان قیمت تولید محاسبه کرده‌اند و در برابر کاهش قیمت مقاومت می‌کنند.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه دلیل دیگری که باعث شده هنوز شاهد کاهش قیمت‌ها در بازار نباشیم، این است که بانک مرکزی نتوانسته است هدف‌گذاری روشنی از قیمت‌ها داشته باشد، گفت: تاکنون بانک مرکزی نتوانسته است هدف‌گذاری روشنی درباره نرخ دلار در ماه‌های آینده مبتنی بر واقعیات ارائه دهد. هدف‌گذاری بانک مرکزی و مسئولان اقتصادی کشور درباره نرخ ارز باید واقع‌بینانه باشد و نه خوش‌بینانه.
وی افزود: بنابراین، گروهی که منافع شخصی دارند از این فرصت استفاده می‌کنند و اجازه نمی‌دهند قیمت‌ها کاهش پیدا کند و با سودجویی و احتکار مانع ایجاد ثبات در بازار می‌شوند.
شقاقی با بیان اینکه عامل چهارم موضوع عرضه و شکست انحصار در این شرایط است، تأکید کرد: در تلاطم‌های اقتصادی از جمله اقداماتی که منجر به کنترل قیمت‌ها می‌شود، موضوع افزایش عرضه است و شکست انحصار می‌تواند مانع رشد قیمت‌ها شود.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه معمولاً تخلیه التهاب از بازار به تدریج انجام می‌شود، ادامه داد: همواره اثرپذیری بازارها در شرایط افزایش نرخ ارز سریع‌تر از کاهش قیمت ارز است و افت قیمت‌ها ناشی از ریزش قیمت دلار در بازه زمانی بیشتری رخ می‌دهد.
وی با تأکید بر اینکه اگر دولت بتواند اقدامات پیش‌بینی‌پذیری بازار را در دستور کار قرار دهد و به اجرا برساند، از چند ماه دیگر می‌توان شاهد ریزش قیمت‌ها متناسب با کاهش قیمت دلار در بازار باشیم، گفت: اگر قیمت دلار نوسان نداشته باشد و شاهد رشد دوباره آن نباشیم و دولت نسبت به ثبات شرایط اقتصادی اقدامات موردنیاز را به اجرا برساند، از اوایل سال آینده باید انتظار ریزش قیمت‌ها در بازارهای مختلف را داشت.
نافرمانی بازار با وجود بیشترین نهادهای نظارتی
برای اولین بار نیست که بازار چسبندگی قیمت‌ها را تجربه می‌کند و حاضر نیست در شرایطی که قیمت دلار که متأثر از آن دچار افزایش قیمت‌ها شده، ریزش داشته، قیمت‌ها را کاهش دهد و در برابر ریزش قیمت‌ها مقاومت می کند.
در اواسط دهه 70 و ابتدای دهه 90 در دولت دهم هم دقیقاً همین شرایط افزایش ناگهانی چند برابری نرخ ارز رخ داد و به یک‌باره قیمت‌ها به چند برابر رسید. در دهه 70 راهکار دولت وقت افزایش دستمزدها بود؛ اما در سال 91 خسارت‌های ناشی از افزایش قیمت‌ها جبران نشد و این خسارت‌های انباشت شده اثرات خود را در سال‌های بعدی نشان داد.
این مقاومت بازار در برابر کاهش قیمت‌ها که بعضاً به صورت هدف‌مند توسط سوداگران و دلالان انجام می‌شود، در شرایطی است که در کشورمان بیشترین نهادهای نظارتی از جمله تعزیرات، ستاد تنظیم بازار، سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدگان، شورای رقابت و... وجود دارد.
برخی کارشناسان بر این باور هستند تا زمانی که انتظار تورمی در میان مردم از بین نرود،‌ تا زمانی که ساز و کار عرضه و تقاضا جای نهادهای عریض و طویل نهادهای نظارتی را نتواند بگیرد و تا زمانی که زبان گفت‌وگو بر مبنای طرح واقعیات بین دولت و ملت وجود نداشته باشد، همچنان قیمت‌ها به صورت دستوری تعیین می‌شوند و این آب گل‌آلود بهترین فرصت برای منفعت رانت‌خواران و سوداگران است.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی