حدود ۲ دهه است که زمین‌های شهرستان ممسنی در استان فارس، میزبان پروژه‌ای بلاتکلیف با نام «پتروشیمی ممسنی» است؛ طرحی که قرار بود موتور محرکه اقتصاد منطقه باشد، اما امروز تنها با تلی از خاک و حصاری از سیم خاردار به یادگار مانده است.
 «پتروشیمی ممسنی»، نمادی از توسعه‌نیافتگی
به گزارش ایرنا، شهرستان ممسنی با دارا بودن مخازن نفت و گاز، می‌توانست به قطب صنعتی جنوب ایران تبدیل شود؛ اما امروز به‌واسطه پروژه‌های نیمه‌کاره‌ای مانند «پتروشیمی ممسنی»، به نمادی از توسعه‌نیافتگی بدل می‌شود. این طرح که در سال ۱۳۸۶ با شعار محرومیت‌زدایی و ایجاد هزاران شغل کلنگ‌زنی شد، پس از نزدیک به ۲ دهه، حتی از مرحله حصارکشی فراتر نرفته است. در حالی که قرار بود سالانه سه‌هزار تن پلی‌اتیلن سنگین تولید کرده و خوراک صنایع پایین‌دستی را تأمین کند، اکنون نه‌تنها اجرایی نشده، بلکه میلیون‌ها دلار سرمایه ملی را در گردابی از بی‌برنامگی غرق کرده است. این بلاتکلیفی، علاوه بر تحمیل هزینه‌های هنگفت، اعتماد مردم به اجرای پروژه‌های کلان را نیز خدشه‌دار ساخته است. این پرسش مطرح می‌شود که آیا اراده‌ای برای نجات این طرح و احیای سرمایه ازدست‌رفته وجود دارد، یا ممسنی همچنان باید چشم به راه «طلوعی نیامده» باشد؟
 توسعه پتروشیمی‌های کاغذی
استان فارس دارای بیشترین تعداد پتروشیمی‌های نیمه‌کاره و بلاتکلیف است. هیئت وزیران در سال ۱۳۸۶ با هدف محرومیت‌زدایی و توسعه صنعتی مناطق محروم استان و با تعهد تأمین خوراک از خط اتیلن مرکز، با راه‌اندازی پتروشیمی در شهرهای فیروزآباد، فسا، جهرم و داراب با مشارکت بخش خصوصی موافقت کرد که تاکنون با گذشت حدود ۱۵ سال به مرحله جدی از ساخت نرسیده‌اند. البته ۲ پتروشیمی دیگر نیز در شهرستان‌های کازرون و ممسنی کلنگ‌زنی شده که آن‌ها هم تاکنون سرنوشتی مشابه داشته‌اند. حدود ۲ دهه است که پتروشیمی ممسنی بر زمین مانده و روی کاغذ جا خوش کرده است و جزو پتروشیمی‌های کاغذی کشور به حساب می‌آید. فقط زمینی مسطح شد و دورتادور آن را سیم خاردار محصور کرده است. این طرح بلاتکلیف و نیمه‌کاره حتی از مرحله انتخاب زمین و حصارکشی فراتر نرفته‌ است؛ پروژه‌ای که قرار بود خوراک آن توسط پتروشیمی گچساران تأمین شود، اما با توجه به تکمیل ‌نشدن این پروژه‌ و چند پروژه دیگر شامل دهدشت، بروجن و کازرون، حتی پتروشیمی گچساران هم به دردسر افتاد. پتروشیمی ممسنی نیز به دلیل دوری از منابع آب ارزان و پایدار در وضعیت غیرفعال به سر می‌برد. این پتروشیمی که با وعده اشتغال جوانان شهرستان، رفع بیکاری و رونق اقتصادی کلنگ‌زنی شد، در عمل به دلیل نبود منابع آبی به صورت بلاتکلیف رها شده است.
 سرنوشت تلخ پتروشیمی ممسنی
بررسی مشخصات طرح پلی‌اتیلن سنگین ممسنی نشان می‌دهد این مجتمع به سالانه بیش از سه‌میلیون مترمکعب آب نیاز دارد. منبع تأمین آب این مجتمع از طریق حفر چاه در نظر گرفته شده بود که به گفته رهام پیکری فرماندار وقت ممسنی، چاهی برای تأمین آب این پروژه حفر شد، اما به دلیل اینکه بافت چاه آهکی و مناسب آب آشامیدنی بود، با توجه به نیاز شدید شهرستان ممسنی به آب، ترجیح بر این شد که این چاه برای آب آشامیدنی استفاده شود. از سوی دیگر اگر سد پارسیان ممسنی احداث می‌شد، مشکل آب این کارخانه رفع و اقتصاد شهرستان متحول می‌شد.کلنگ سد پارسیان در سال ۱۳۷۲ به زمین ‌زده شد و حالا ۳۰ سال از قدمت آن می‌گذرد و احداث آن مطالبه جدی مردم این شهرستان است. این سد با پیشرفت حدود ۱۵ درصد در فاصله ۵۰کیلومتری شهرستان ممسنی و ۱۲۰کیلومتری شهر شیراز در استان فارس روی رودخانه فهلیان از سرشاخه‌های رودخانه زهره قرار دارد.
 دستور ویژه عارف برای تأمین اعتبار
محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور در مهرماه سال گذشته طی مکاتبه‌ای رسمی با رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، دستور داده تا اعتبارات لازم به منظور تکمیل و بهره‌برداری این پروژه تأمین شود. امید نصیبی نماینده مردم شهرستان‌های ممسنی و رستم در مجلس شورای اسلامی هم سرعت‌بخشی در روند تکمیل این سد را از مطالبات جدی مردم منطقه می‌داند و معتقد است توقف ادامه فعالیت این سد اجحافی آشکار در حق کشاورزان و زارعان این شهرستان‌های کم‌برخوردار بوده است. باید منتظر ماند و دید که آیا انتظار ۳۱ساله مردم فارس، به‌ویژه ساکنان شهرستان‌های ممسنی و رستم پایان می‌یابد و چرخ تولید در پتروشیمی ممسنی به حرکت درمی‌آید یا خیر.
 هدف‌گذاری برای احیای پتروشیمی‌ها
نماینده مردم شهرستان‌های ممسنی و رستم در مجلس شورای اسلامی گفت: در ماه‌های اخیر ۲ نشست با مسئولان پتروشیمی کشور برای تعیین تکلیف پروژه پتروشیمی ممسنی برگزار شده است. امید نصیبی تأکید کرد: قرار است به زودی نشستی با محمد شریعتمداری، مدیرعامل شرکت هلدینگ خلیج فارس برگزار و در خصوص تعیین تکلیف طرح پتروشیمی ممسنی تصمیمات لازم اتخاذ شود.نماینده مردم شهرستان‌های ممسنی و رستم در مجلس شورای اسلامی با اشاره به آب‌بر بودن پتروشیمی ممسنی و نبود آب کافی در منطقه، گفت: استفاده از تصفیه پساب برای تأمین آب این مجتمع در نشست تعیین تکلیف پتروشیمی در هلدینگ خلیج فارس هم مطرح خواهد شد. نصیبی عنوان کرد: حتی اخیراً با یک سرمایه‌گذار وارد مذاکره شده‌ایم و در صورت منتج شدن به نتیجه، سرمایه‌گذار وارد میدان خواهد شد و عملیات اجرایی طرح از سر گرفته خواهد شد. وی ادامه داد: جذب سرمایه‌گذار جدید در سال «سرمایه‌گذاری برای تولید» با هدف رشد تولید و تکمیل طرح پتروشیمی به‌عنوان یک راهبرد اساسی موردتوجه قرار دارد.
 پتروشیمی ممسنی در حد یک تابلو باقی ماند
امام‌جمعه شهرستان ممسنی نیز گفت: ما یکی از کشورهای مطرح دنیا در زمینه پتروشیمی هستیم، اما در شهرستان ممسنی این نام همچون داغی ۱۸ساله بر دل مردمان ما نشسته و پتروشیمی ممسنی نامش تنها در تابلو بورس می‌درخشد، اما در واقع فقط زمین مسطحی است که با سیم محافظت می‌شود. حجت‌الاسلام حسین شاکری افزود: بزرگ‌ترین دغدغه مسئولان ممسنی بیکاران تحصیل‌کرده‌ای است که شغلی پیدا نمی‌کنند. در این میان استاندار پیشین فارس با اشاره به تعیین تکلیف پتروشیمی‌های استان گفته بود که از سال 86 احداث 6 پتروشیمی بلاتکلیف بوده و تصمیم نهایی این شد که پتروشیمی‌ها به شهر بندری منتقل شوند و در آن زمین‌ها صنایع پایین‌دستی پتروشیمی یا صنایع دیگر ایجاد شود. عضو کمیسیون انرژی مجلس یازدهم هم در این رابطه گفت: سهام‌داران پتروشیمی‌های نیمه‌تمام فارس پول و اراده کافی برای احداث پتروشیمی‌ها ندارند و اگر خواستار فعالیت در کنار آب هستند، باید مدل تأمین مالی این پتروشیمی‌ها مشخص شود. فریدون عباسی با بیان اینکه پتروشیمی‌های فیروزآباد، جهرم و... دارای سهام‌دار هستند، افزود: برخی پتروشیمی‌های فارس زمین خالی و در حد فنس‌کشی و برخی دارای ساختمان هستند؛ بنابراین در جهت درآمدزایی و فعالیت این پتروشیمی‌ها نیاز است ساختمان‌های این مجموعه‌ها فروش برود و از محل فروش آن‌ها در نقاط دیگر سرمایه‌گذاری شود. به اعتقاد عباسی، پتروشیمی‌های احداث‌نشده استان فارس اگر دارای سرمایه بودند که تاکنون اقدام به ساخت و فعالیت کرده بودند؛ همچنین مطرح شدن موضوعاتی مانند آب و خوراک به عنوان مسئله و نیاز اصلی فعالیت این پتروشیمی‌ها نیست.
 صنایع قربانی وعده‌ها می‌شوند
عباسی معتقد است نماینده‌ها وعده‌هایی که توان انجام آن را ندارند، سر ندهند و عنوان کرد: نباید در هر دوره‌ای که فردی به عنوان نماینده شهرستان‌ها برگزیده می‌شود، با توجه به ظرفیت احداث پتروشیمی، فرودگاه، دانشگاه و... در حوزه انتخابیه‌اش وعده ساخت این پروژه‌ها را بدهد.عضو کمیسیون انرژی مجلس یازدهم با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در حوزه نفت استان فارس وجود دارد که حدود یک سال معطل مانده است، افزود: مسئولان باید با این افراد و سرمایه‌گذاران صحبت کنند و به موضوعات اجرا و تأمین مالی بپردازند. وی تأکید کرد: نیاز است تا استاندار با عواملی که باعث فراری دادن سرمایه‌گذار از استان می‌شود، برخورد جدی داشته باشد. جریان‌های سیاسی، موضوعات انتخاباتی و کشمکش‌های طرف‌داران کاندیداها باعث شده است تا همه در امور دخالت کنند؛ از این رو دولت باید به‌صورت قاطعانه برخورد کند.
 صنایع نفت و گاز در انتظار سرمایه‌گذاران
جعفر قادری در گفت‌وگو با ایلنا با اشاره به اینکه روند فعالیت این پتروشیمی‌ها متوقف شده است، افزود: در حال حاضر تا سرمایه‌گذار به موضوع پتروشیمی‌ها ورود نکند، نمی‌توان انتظار بهره‌برداری را داشت و طی گفت‌وگوی مقدماتی که با ستاد اجرایی فرمان امام انجام شده است، اگر مسئولان این بخش قبول کنند، می‌توان امید به تکمیل این پتروشیمی‌ها داشت. عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس یادآور شد: مقرر شده است تا با توجه به موضوع اتیلن و آب‌بر بودن، این پتروشیمی‌ها به کنار دریا بروند. این گزارش می‌افزاید: پروژه پتروشیمی ممسنی، تقریباً زمین ۹۳هکتاری است که ظاهراً جز فنس‌کشی دور زمین، پیشرفت قابل‌توجه دیگری نداشته 
است.