[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۵۶
  • دوره جدید

صدور روزانه ۱۸‌میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز، روزنامه شیراز نوین

‌درخواست غیر‌رسمی ‌افزایش تولید از کشورهای عضو اوپک شاید اولین قدم آمریکا در راستای حذف ایران از بازارهای جهانی نفت بود. بعد از این درخواست زمانی که کشورهای عضو اوپک در اجلاس‌۴ دور هم جمع شدند قرار شد تولید خود را به میزان یک‌میلیون بشکه افزایش داده و پایبندی به تعهد کاهش تولید را از ۱۵۰‌درصد به ۱۰۰درصد کاهش دهند. تصمیمی‌ که به‌نظر می‌رسد آن‌طور که باید و شاید به مذاق آمریکا خوش نیامد و باعث شد از عربستان بخواهد تولید خود را دو میلیون بشکه افزایش دهد.
از سوی دیگر، آمریکا از مشتریان نفت ایران خواست که تا نوامبر (آبان ماه) خرید نفت ایران را متوقف کنند. در این راستا یک مقام بلندپایه وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: شرکت‌هایی که نفت خام ایران را خریداری می‌کنند باید تا ابتدای نوامبر خرید نفت را به‌طور کامل متوقف کنند، در‌غیر این‌صورت با تحریم‌های قدرتمند آمریکا مواجه خواهند شد. البته مشتریان نفت ایران با این تصمیم موافق نبودند و دست خود را به نشانه مخالفت بالا آوردند. کشورهای آسیایی از جمله روسیه، هند و چین همچنان پای نفت ایران ایستاده‌اند.
آمریکا کوتاه آمد
شاید به‌دلیل مقاومت کشورها بود که آمریکا تصمیم گرفت با کشورهایی که میزان واردات نفت خود از ایران را کاهش بدهند بر سر تحریم‌ها «به طور موردی» همکاری کند. یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا روز گذشته به خبرگزاری رویترز گفت: ما بر همکاری با کشورهایی که نفت خام ایران را وارد می‌کنند تمرکز داریم تا هر تعداد آنها را که ممکن است مجاب کنیم تا روز چهارم نوامبر خرید نفت از ایران را به صفر برسانند. ما آماده‌ایم با کشورهایی که واردات خود را کاهش بدهند به طور موردی همکاری کنیم.
بعید است عربستان بتواند تولید نفت را به بالاتر از ۱۰.۵‌میلیون بشکه در روز برساند
در این راستا غلامحسین حسن‌تاش با اشاره به اینکه عربستان به ترامپ قول داده تولیدش را دو میلیون بشکه بالا ببرد به ایسنا گفت: عربستان افزایش دو‌میلیون بشکه‌ای را نپذیرفته است و پادشاه عربستان خبر افزایش تولید دو میلیون بشکه‌ای را تکذیب کرد. البته عربستان به‌دنبال افزایش تولید هست و در اجلاس اخیر اوپک هم همین را دنبال می‌کرد ولی نه به این میزان.
وی با تأکید بر اینکه در میان کشورهای عضو اوپک بیشترین پتانسیل ظرفیت مازاد تولید مربوط به عربستان است، درمورد وضعیت تولید عربستان توضیح داد: بنا به گزارش‌های سازمان اوپک اوج متوسط تولید نفت عربستان در سال ۲۰۱۶ و در اوج تحریم‌های علیه ایران، حدود ۱۰.۴میلیون بشکه در روز بوده و آخرین تولید این کشور در ماه می‌۲۰۱۸، نزدیک به ۱۰‌میلیون بشکه در روز بوده است. البته عربستان حدود ۱.۸‌میلیون بشکه در روز هم میعانات گازی تولید می‌کند که جزو نظام سهمیه‌بندی اوپک نیست و عمدتاً در صنایع پتروشیمی این کشور مصرف می‌شود. عربستان همواره سعی کرده است خود را دارای ۱.۵ تا ۲میلیون بشکه ظرفیت مازاد تولید نشان دهد ولی در زمان‌هایی که شرایط بازار اجازه می‌داده و مساعد بوده عملاً نتوانسته است چنین ظرفیتی را فعال کند و بعید به نظر می‌رسد که عربستان بتواند تولید نفت خود را به بالاتر از حدود ۱۰.۵میلیون بشکه در روز برساند و این‌که پادشاه عربستان قول دو میلیون بشکه افزایش را تکدیب کرد هم همین را تأیید می‌کند.
اثبات نیاز بازار به نفت ایران
حسن‌تاش ادامه داد: بیست و پنج نسخه از گزارش مذکور بین ماه‌های فوریه سال ۲۰۱۲ و ژانویه سال ۲۰۱۶ منتشر شد و تولید این گزارش در ژانویه ۲۰۱۶ و با اجرائی شدن برجام متوقف شد. اینک بعد از خروج آمریکا از برجام انتشار گزارش مذکور مجدداً آغاز شده است و در ماه می‌ سال۲۰۱۸ اداره اطلاعات انرژی آمریکا مجدداً مبادرت به تولید این گزارش کرده است. البته گزارش ماه نوامبر به صورت ضمیمه‌ای بر گزارش چشم‌انداز کوتاه مدت انرژی تهیه شده و در آینده ممکن است دوباره به‌صورت مستقل منتشر شود. گزارش مذکور نشان می‌دهد که در ماه‌های آوریل و می‌۲۰۱۸ بازار نفت حداقل به ۲.۵‌میلیون بشکه در روز نفت‌خام و میعانات نفتی ایران نیاز داشته یعنی بدون ایران این مقدار کمبود وجود داشته است و سطح ذخیره‌سازی‌های نفتی هم در حدی نبوده است که برداشت از مازاد ذخائر پاسخگوی این میزان کمبود بوده باشد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های مازاد تولید گفت: با توجه به‌آنچه گفتم حالا بحث ظرفیت‌های مازاد می‌شود، در کشورهای غیراوپک که ظرفیت مازاد تولید وجود ندارد یعنی غیراوپکی‌ها همواره از حداکثر ظرفیت تولید خود استفاده می‌کنند و تنها روسیه که از اوایل سال ۲۰۱۷ در هماهنگی با اوپک مقداری اندکی از تولید نفت خود را کاهش داد ممکن است مقدار اندکی ظرفیت مازاد تولید داشته باشد. در همان گزارش ماه می ‌یا اردیبهشت‌ماه EIA که اشاره کردم، ذکر شده است که مجموعه کشورهای اوپک دارای ۱.۹میلیون بشکه ظرفیت مازاد تولید هستند و شاید آقای ترامپ هم اخیراً به استناد همین گزارش است که سازمان اوپک را مورد حمله قرارداد و از آنها خواست که کنترل تولید را کنار بگذارند. ولی در پاورقی همان گزارش ابهاماتی در مورد این میزان ظرفیت مازاد تولید مطرح شده و در آنجا اشاره شده که فعال کردن این ظرفیت یک ماه به طول می‌انجامد و استفاده از آن نیز نمی‌تواند در طولانی مدت و بیش از سه‌ماه پایدار بماند و به‌عبارت دیگر تولید از آن قابل تداوم نیست. در میان اوپکی‌ها هم بیشترین ظرفیت مازاد ادعایی مربوط به عربستان است که در مورد آن توضیح دادم.
چرا ترامپ نفت ایران را نشانه گرفته است؟ 
این کارشناس درمورد اینکه چرا ترامپ و همکارانش بر توقف صادرات نفت ایران اصرار دارند توضیح داد: در تجربه قبلی تحریم‌های آمریکا، دو جهت‌گیری اصلی و محوری وجود داشت که اولی همین کاهش و توقف صادرات نفت ایران و دیگری قفل کردن تراکنش‌های ارزی ایران در سیستم بانکی بین‌المللی بود. مورد دوم یعنی قفل کردن تراکنش‌های ارزی، اولین تجربه آمریکایی‌ها بود و بعداً روشن شد که این مورد از همه‌چیز تأثیرگذارتر است. وقتی کشور نتواند دریافتی‌های خود را در سیستم بانکی جهان به‌حرکت در آورد فروش نفت کمک زیادی نمی‌کند، نفت را می‌فروشیم ولی عملاً وجوهش در اختیار کشور قرار نمی‌گیرد.
این کارشناس ارشد حوزه انرژی ادامه داد: حتی بعد از برجام آمریکایی‌ها مسأله کور کردن منافذ باقی مانده نقل و انتقالات ارزی ایران را پیگیر بودند و بسیاری را که به این نقل و انتقالات کمک کرده بودند را مجازات کردند و بسیاری از کانال‌ها را بستند. بنابراین چرا این همه اصرار بر توقف صادرات نفت ایران وجود دارد در حالی که ایران می‌تواند مقداری نفت صادرکند و توازن بازار هم بهم نخورد و در عین حال نتواند از درآمد آن به سهولت استفاده کند؟ شاید سه پاسخ برای این سؤال قابل طرح باشد. اول این که دولت ترامپ به دنبال فشار روانی بر مردم و مقامات ایران است مشکل نقل و انتقالات ارزی برای همه ملموس نیست ولی توقف صادرات نفت در اقتصاد وابسته به نفت، ملموس‌تر و قابل درک عمومی ‌است و نگرانی و فشار روانی بیشتری ایجاد می‌کند. دوم این که با توجه به این که این‌بار دولت آمریکا به صورت یک‌جانبه از برجام خارج شده است نگران است که خریداران عمده نفت ایران بتوانند راهکارهای قانونی برای تداوم خرید نفت ایران و پرداخت وجوه آن بیابند و از طریق فشار مضاعف بر صادرات نفت ایران می‌خواهد جلوی این کار را بگیرد. سوم این که دولت ترامپ علاوه بر مسأله ایران، درگیر یک جنگ اقتصادی و تجاری و تعرفه‌ای علیه رقبای عمده اقتصادی ایالات‌متحده و خصوصاً اروپا و چین شده است. افزایش قیمت جهانی نفت در راستای این جنگ تجاری می‌تواند برای آمریکا مفهوم داشته باشد. افزایش نسبی قیمت جهانی نفت می‌تواند در آمریکا رونق نفتی ایجاد کند و برای رقبای اقتصادی آمریکا پر هزینه باشد. هنوز منابع نفت و گاز شِیل وجود دارند که در قیمت‌های بالاتر نفت اقتصادی می‌شوند و روی آنها سرمایه‌گذاری می‌شود.
وی ادامه داد: البته مورد سوم با یک چالش هم برای ترامپ همراه است. افزایش قیمت جهانی نفت اگر‌چه ممکن است به نفع اقتصاد کلان آمریکا باشد و موجب رونق نفتی شود و رضایت جمهوری خواهان نفتی را فراهم کند و مشاغل جدید ایجاد کند اما موجب افزایش قیمت سوخت در داخل ایالات متحده می‌شود و این می‌تواند موجب نارضایتی مردم آمریکا شود و این خصوصاً در مقطع انتخابات کنگره آمریکا در ششم نوامبر، ممکن است موجب برتری دموکرات‌ها شود و کار ترامپ را سخت کند و شاید به‌همین دلیل است که ترامپ مرتباً سعی می‌کند بالا رفتن قیمت‌ها را به گردن اوپک بیندازد و افکار عمومی ‌شهروندان آمریکایی را به سمت اوپک برگرداند و باز هم از همین‌جا می‌توان فهمید که اگر امکان جایگزین کردن نفت ایران به سهولت و بدون بهم خوردن توازن بازار وجود داشت لازم نبود ترامپ این همه دست و پا بزند.
این کارشناس انرژی در مورد بحثی که مطرح شده است که اگر ایران نتواند نفت صادر کند بقیه کشورهای منطقه هم نخواهند توانست اظهار کرد: من اقتضائات سیاست را نمیدانم ولی در بعد نفتی باید به یک مسأله توجه کرد، روزانه حدود ۱۸‌میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند از این میزان حدود ۱۴‌میلیون بشکه‌اش تنها به آسیا و خصوصاً چین و ژاپن و کره و هند می‌رود و ۴‌میلیون بشکه نیز به آفریقا و اروپا می‌رود و تنها مقدار ناچیزی از این نفت به آمریکا می‌رود. در مورد گاز هم همین‌طور است بیشتر LNG قطر به آسیا و مقداری به اروپا می‌رود و اتفاقاً در دوسال اخیر آمریکایی‌ها رقیب صادرات LNG قطر شده‌اند. ایالات متحده هنوز وابستگی محدودی به نفت منطقه خاورمیانه دارد اما نفتی که از عربستان یا عراق عمدتاً در دریای سرخ بارگیری می‌شود. بنابراین مشکل خلیج فارس بیشتر برای آسیا و اروپا تهدید است و ممکن است دست آمریکایی‌ها را برای حضور جهت حفظ امنیت خلیج‌فارس و تنگه‌هرمز بازتر کند و به‌عبارتی توجیه بیشتری را برای آنها فراهم کند. در مورد افزایش بیش از حد قیمت جهانی نفت هم همان‌طور که اشاره کردم دودش بیشتر به چشم رقبای اقتصادی آمریکا در اروپا و آسیا می‌رود.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی