[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۵۷
  • دوره جدید

ما همه توقیف شدیم، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین - گروه فرهنگ و هنر
اشاره: توقیف پدیده غریبی در سینمای ایران نیست. از سنتوری تا مارکولک؛ از رحمان ۱۴۰۰ تا به‌رنگ ارغوان؛ از خانه پدری تا عصبانی نیستم. این‌ها در زمره برجسته‌ترین آثاری قرار می‌گیرند که پس از طی مراحل قانونی و اخذ همه مجوزها توقیف شده یا بسیار زودتر از موعد از اکران عمومی‌ پایین آمدند. تجربه نشان داده است فرایند توقیف آثار فرهنگی بیش از آن که توسط متولیان فرهنگی کشور یعنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌ صورت گیرد، توسط نهادها و دستگاه‌های دیگری انجام شده است. در حالی که منطق ایجاب می‌کند تمامی ‌شواهد و قراین و مستندات به وزارتخانه فرهنگی کشور ارائه شده و آنها پس از بررسی‌های دقیق و همه‌جانبه وارد عمل شوند. در نظر داشته باشیم که توقیف هر محصول فرهنگی زمینه را برای ازدیاد سیاه‌نمایی‌ها توسط شبکه‌های معاند هموار ساخته و از آن برای ناکارآمد نشان دادن دستگاه فرهنگی کشور استفاده می‌کنند. خوشبختانه در سال‌های اخیر شاهد کمترین حجم توقیف‌ها در عرصه فرهنگ و هنر بوده‌ایم و بسیاری از آثاری که در گذشته مجوز انتشار و اکران عمومی ‌نیافته بودند، در دولت‌های یازدهم و دوازدهم در دسترس عموم جامعه قرار گرفتند. اینک واپسین ساخته کمال تبریزی آبستن حاشیه شده و باید دید پروژه توقیف آن به کرمان ختم می‌شود یا به تمامی‌سینماهای کشور تعمیم می‌یابد. چنانچه از اخبار برمی‌آید، فیلم ما همه با هم هستیم به دلیل ملاحظات سیاسی و تسویه حساب جناح‌ها در کانون بحران قرار نگرفته است. بلکه دادستانی بنا بر اعتراضات مردمی ‌و واکنش‌های اجتماعی مردم کرمان حکم به توقیف آن داده است. در این جستار به جزییات داستان فیلم به دلیل این که هنوز در بسیاری از شهرها روی پرده اکران قرار دارد، اشاره ای نشده است.
شناسنامه فیلم
عنوان: ما همه با هم هستیم
کارگردان: کمال تبریزی
تهیه‌کننده: رضا میرکریمی
فیلم‌نامه‌نویس: پدرام پورامیری، محمد داودی، حسین امیری دوماری
بازیگران: مهران مدیری، لیلا حاتمی، پژمان جمشیدی، جواد عزتی، مهران غفوریان، محمدرضا گلزار، ویشکا آسایش، سروش صحت‌، هانیه توسلی، مانی حقیقی، حسن معجونی، نادر فلاح، سیروس گرجستانی، سام نوری، علی شادمان، فرزین محدث، بهزاد قدیانلو، یدالله شادمانی
موسیقی: محمدرضا علیقلی
فیلم‌برداری: فرشاد محمدی
تدوین: مژده قاجاریه
توزیع‌کننده: بهمن سبز
تاریخ‌های انتشار: خرداد ۱۳۹۸
مدت زمان: ۹۵ دقیقه
درباره فیلم
جدیدترین اثر کمال تبریزی را می‌توان به یک نمونه از سقوط سینما نامید. میثم کریمی ‌از منتقدان سینما درباره فیلم ما همه با هستیم می‌نویسد: جایی که دلایل ساخت یک فیلم چیزی غیر از دغدغه فیلم‌سازش است و با استفاده از انبوهی از ستارگان سال‌های اخیر سینمای ایران، فیلمی‌ تولید شده که در آن نمی‌توان به تعداد انگشتان یک دست، نقش قابل تحملی یافت که نیازمند حضور بازیگر مشهوری در آن باشد؛ اما به طور عجیبی، «ما همه با هم هستیم» حتی در کم‌ارزش‌ترین نقش‌های ممکن بازیگران شناخته شده فراوانی دارد. ارجاعات سیاسی کمال تبریزی در جدیدترین اثرش به حدی ناپخته و غلیظ هستند که مخاطب به سختی می‌تواند کدهای ارائه شده در فیلم را به درستی دریافت نماید و فیلم‌ساز نیز که می‌بایست در این شرایط بهترین زبان ممکن را برای ارائه پیام به مخاطب در نظر بگیرد، فیلم را به حال خود رها کرده تا «ما همه با هم هستیم» سرشار از دیالوگ‌های بی سر و ته و عجیب و غریبی باشد که تحمل آن روی پرده سینما تجربه کاملاً آزاردهنده‌ای است. در فیلم می‌توان همه نوع شخصیتی را رؤیت کرد و البته در میان آنها ابداً فرد باهوش و عادی نداریم. کریمی‌ در ادامه نوشت:  مجموعه شخصیت‌های فیلم تیپ‌های مختلفی هستند که قرار است در بستر یک اثر  کمدی، تماشاگرانشان را بخندانند؛ اما جزئیات فیلم‌نامه به حدی فاجعه‌بار است که به سختی می‌توان چند شوخی بامزه در تمام مدت زمان اثر یافت. شوخی‌ها اغلب نم پس داده و لوس هستند و بخش عظیمی ‌از این مشکل به جهت شخصیت‌پردازی اشتباه فیلم است که بر اساس آن مطلقاً هیچ شخصیتی ساخته نمی‌شود تا بتواند سخن یا موقعیتی خلق نماید که در نظر تماشاگر بامزه از آب درآید. آنها به دلایل عجیبی مشتاق مرگ می‌شوند و در میانه اثر نیز به دلایل نامشخص‌تری، به یکباره رنگ عوض می‌کنند و قصد ادامه زندگی‌شان را دارند. در میان فستیوال تضادهایی که در لحظه در فیلم رخ می‌دهد، به یکباره با دو دیالوگ، عاشقانه‌ای هم ساخته می‌شود. در مجموع می‌توان از واژه «ویرانه» درباره فیلم‌نامه یاد کرد. این منتقد سینما خاطرنشان ساخت: اما نکته حائز اهمیت درباره «ما همه با هم هستیم» نوع نگاه کمال تبریزی به سوژه داستانش بوده است. تبریزی پس از ساخت «مارمولک»، در سال‌های اخیر هرگز جسارت ورود به حوزه نقد اجتماعی و سیاسی در آثار سینمایی را نداشته و اغلب فیلم‌هایش به حدی کنترل شده و خنثی بوده‌اند که به راحتی از کانون توجه خارج شده‌اند. اثر قبلی او به نام «مارموز» نیز علی‌رغم ژست اعتراضی خود، اثری کاملاً بی‌خاصیت و خنثی بود که حتی جسارت نزدیک شدن به سوژه‌ای که انتخاب کرده بود را هم نداشت. حالا در «همه با هم هستیم» نیز این وضعیت به نوعی دیگر تکرار شده است. وی افزود: در اینجا نیز فیلم‌ساز قصد نداشته نقد و کنایه‌های سیاسی - اجتماعی خود را برجسته نماید و به همین جهت با پیچ و خم دادن به موقعیت‌ها و دیالوگ‌ها، چنان رنگ و مسیر اصولی را تغییر داده که علناً این نشانه‌ها ابتر و کاملاً بی‌ارزش مانده‌اند و از درجه اعتبار نیز ساقط هستند. در بخش‌هایی از فیلم ما شاهد حضور بازپرس هستیم که چنان فلسفه حضور او در فیلم عجیب گنگ است که حتی در انتهای داستان نیز با ارائه جزئیات بیشتر از محل بازجویی، بر گنگ بودن بیشتر اثر افزوده است. کریمی ‌تصریح کرد: البته می‌توان انگیزه‌های تبریزی از به تصویر کشیدن مسافرانی که در خلیج فارس فرود آمده‌اند و احتمالاً از دنیا رفته‌اند را مثال زد و چندین تحلیل مختلف درباره آن به جای آورد، اما مشکل اصلی قصه اینجاست که برخلاف اصول ساخت تمام آثاری که با استعاره یا کنایه قصد ارائه مفهوم خود را دارند (رجوع شود به فیلم «مادر» آرونفسکی که از ابتدا تا انتها براساس استعاره بنا گردیده بود)، در اینجا ابداً وضعیت فیلم‌ساز با خودش مشخص نیست و نمی‌داند که جایگاه او به عنوان فیلم‌ساز قرار است کجا باشد. آیا اعتراضات مردم همانند آنچه در فیلم به چشم می‌خورد عجیب و احمقانه است؟ یا ملتی که در هواپیما نشسته و هر لحظه به یک امید واهی زنده می‌شوند نشانی از خرد ندارد؟ یا در نهایت سلبریتی که نمی‌دانند خاصیتش چیست؛ اما می‌خواهند ماجرای سقوط را به او ربط دهند تا کارایی‌اش مشخص شود. شاید اگر فیلم‌نامه دقیق‌تری نوشته می‌شد، به راحتی می‌توانستیم از «ما همه با هم هستیم» به عنوان یک اثر شایسته نام ببریم؛ اما اثر چه در ارائه پیام‌های اجتماعی و سیاسی و چه در بُعد کمدی، یک شکست خورده تمام عیار با حضور تقریباً تمام ستارگان سال‌های اخیر سینمای ایران محسوب می‌شود که برای ساده‌ترین و بی‌اهمیت‌ترین نقش‌های ممکن در این اثر حضور یافته‌اند. این منتقد سینما خاطرنشان ساخت: کمدی که می‌خواهد حرف بزند؛ اما چنان کلام را می‌چرخاند که خاصیت اصلی خود را از دست می‌دهد و به جملاتی گنگ محدود می‌شود که ابداً قادر نیست به ذهن مخاطب تلنگر بزند. در این وضعیت فیلم به تکیه‌کلام‌های جنسی روی می‌آورد و چه کسی بهتر از جواد عزتی برای ارائه آن؟! «ما همه با هم هستیم» شمایل کاملی از وضعیت این روزهای سینمای ایران است. اثری که با حضور ستارگان پرتعداد سینمای ایران ساخته شده و بودجه آن هم مشخص نیست و البته که خودِ فیلم هم تکلیفش را نمی‌داند. فیلم به این جهت ساخته نشده که حرفی برای گفتن داشته باشد یا دغدغه‌های کارگردان و نویسنده‌اش را برای تماشاگر بیان نماید. تمام دقایق فیلم به دیالوگ‌های کنایه‌ای بی‌اثر می‌گذرد که به ملت و مسئولان، سینماگران و پزشکان، عرش و فرش و هرفرد دیگری که می‌شد تصور کرد اشاره‌ای می‌زند؛ اما هدف مشخصی را از این وضعیت دنبال نمی‌کند. کریمی‌ در پایان گفت: پایان‌بندی فیلم وضعیت را بیش از پیش وخیم‌تر می‌کند. پایان‌بندی که می‌خواهد در لفافه سخن بگوید و تکلیف یک ملت را با خود که نمی‌داند در چه وضعیتی گرفتار شده یکسره نماید. قهرمان و مقصر هم‌زمان یک نفر هستند و در نهایت ملت نیز دنباله‌روی او خواهند بود؛ اما اجرای این پایان‌بندی به حدی ضعیف و ناامید کننده و الکن است که «ما همه با هم هستیم» را به تجربه کاملاً ناامید کننده مبدل می‌سازد. اثری که مانند آدم‌های قصه‌اش بلاتکلیف است و به سختی می‌توان نام سینمایی آن را هضم کرد.
چرا توقیف شد
دادستان عمومی ‌و انقلاب مرکز استان کرمان گفت: با در نظر گرفتن طبعات اجتماعی فیلم سینمایی «ما همه باهم هستیم» دستور توقیف اکران آن در سینماهای سراسر استان کرمان صادر شد. دادخدا سالاری افزود: پس از رصد فضای مجازی توسط معاونت رصد فضای مجازی و معاونت حقوق عامه دادسرای مرکز کرمان و با توجه به واکنش‌های اجتماعی در بین اهالی مردم استان کرمان در زمینه بازیگری از بازیگران این فیلم که در نقش فروشنده موادمخدر با لهجه مردم شریف استان کرمان ایفای نقش می‌کرد و موجب اعتراضات شدید مردمی ‌ظرف یوم جاری شده دستور توقیف اکران این فیلم در سطح استان کرمان به اقدامات پیشگیرانه صادر و اقدامات مقتضی در خصوص پیگیری موضوع صادر شده است.سالاری افزود: با عنایت به نقش پررنگ استان کرمان در امر مبارزه با مواد مخدر که خاکریز مقدم مبارزه با باندهای مواد مخدر وارداتی است، با وجود فشار مضاعف قاچاقچیان مواد مخدر که عمدتاً غیربومی ‌استان کرمان هستد این استان به عنوان سنگری در جهت عدم توزیع مواد مخدر در داخل کشور عمل کرده است و شایسته نیست این چنین مورد بی‌مهری قرار گیرد. دادستان عمومی ‌و انقلاب مرکز استان کرمان در پایان افزود: در این رابطه پرونده‌ای من باب حقوق عمومی ‌در دادسرای عمومی ‌و انقلاب کرمان تشکیل و با افرادی که موجبات جریحه‌دار شدن احساسات و عواطف مردم شریف استان کرمان را فراهم کردند برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.
یک سقوط کامل
میز نقد برنامه سینمایی «هفت» در حالی به نقد و بررسی این ساخته کمال تبریزی اختصاص پیدا کرد که مسعود فراستی در آغاز بحث توضیح داد هرچه عوامل برنامه تلاش کرده‌اند منتقدی را برای دفاع از فیلم پیدا کنند، ناکام مانده‌اند و حتی مشورت با تهیه‌کننده «ما همه با هم هستیم» هم نتوانسته در امر یافتن یک صاحب‌نظر مدافع فیلم، راهگشا باشد. فراستی بعد از اشاره به این نکته و قبل از آغاز نقد فیلم، گریزی به بحث ورود پول‌های کثیف به چرخه تولید سینما، تئاتر، موسیقی و دیگر عرصه‌های هنری زد و تأکید کرد: عرصه هنر و فرهنگ، عرصه پول‌شویی و دلقک‌بازی نیست. این کارها یعنی اصلاً هنر را نمی‌شناسید. هیچ اثر فرهنگی، آدمیزادی و حتی سرگرم‌کننده‌ای را نمی‌توان با این پول‌ها ساخت.منتقد برنامه «هفت» در بخش دیگری به مختصات «ما همه با هم هستیم» پرداخت و گفت: من اصلاً نمی‌دانم این فیلم چیست. من چگونه باید به‌عنوان یک مخاطب با این فیلم برخورد کنم؟ این فیلم ابداً کمدی نیست. وی با اشاره به اینکه موضعش درباره فیلم ارتباطی با حواشی مالی فیلم ندارد تأکید کرد: من تازه فهمیده‌ام در سینمای ایران یکی سرمایه‌گذار است یکی تهیه‌کننده! یعنی تهیه‌کننده کارت فعالیتش را می‌دهد و کس دیگری پول می‌آورد. این در هیچ کجای دنیا وجود ندارد. همه‌جا تهیه‌کننده کسی است که پول می‌آورد و مختصات تولید استودیویی را می‌شناسد. استفاده از پول‌های غیرشفاف به این سبک هیچ کمکی به سینمای ما نمی‌کند، بلکه ضرر بسیاری هم به همراه دارد. فراستی افزود: یک پدیده وقتی از سیر طبیعی خود خارج شود و به سمت پر زرق و برق برود مسلماً ماندگار نیست. وی درباره ایرادات سینمایی فیلم هم تصریح کرد: فیلم‌نامه اساساً معضل و نهایتاً یک ایده یک خطی است! کاراکتر و تیپ هم ندارد. من فکر می‌کنم که در واقع این آشفتگی در درون فیلم است. یک سری آدم معمولی نیمه شکست‌خورده می‌خواهند خودکشی کنند. داستان برخلاف ادعا، حتی سیاسی هم نیست. این فیلم ضدمردمی‌ و یک سقوط کامل است.
دوست ندارند سینما رشد کند
کمال تبریزی در واکنش به صحبت‌های فراستی درباره فیلم جدیدش تأکید کرد که نقدهای او «نخ‌نما، کهنه و تکراری» شده است. او فراستی را «ام‌الفساد حوزه منتقدان» خواند. گزیده گفت‌وگو با کمال تبریزی را می‌توانید در ادامه بخوانید: 
برنامه «هفت» را پس از پخش دیدم. وقتی نگاه کردم خیلی تعجب کردم، چون سرمایه‌گذار قبل از فیلم ما خیلی فعالیت‌های دیگری را انجام داد و با تلویزیون هم همکاری‌های زیادی داشته است. آن وقت تلویزیون در یکی از برنامه‌های خود این آدم را به چالش می‌کشد و این سوال را مطرح می‌کند که سرمایه‌اش را از کجا آورده است. این مسئله تعجب‌آور است. حس آدم این است که واقعاً تلویزیون ما می‌خواهد به هر قیمتی هم که شده سینما را لگدمال کند و بگوید بد است. من نمی‌گویم چالش نباشد؛ اما از بین بردن و نابود کردن نباید باشد. سینما هنر گرانی است، مانند کتاب نوشتن و نقاشی کردن نیست. سینما به همین دلیل است که هنر هفتم نام دارد، چون از همه هنرهای پیشین استفاده می‌کند و بزرگ است، در همه دنیا گران‌ترین هنری که وجود دارد سینماست. تبریزی در ادامه گفت: اما در کشور ما وقتی بخواهیم کمی ‌ماجرا را تغییر دهیم و در حوزه تکنیکی و اجرایی قوی‌تر عمل کنیم، با اعتراض روبه‌رو می‌شویم. کارگردان مارمولک افزود: برخی دوست ندارند سینما رشد کند. دوست ندارند تنوع در سینما باشد و دوست ندارند که تجربیات تازه در سینما به وجود بیاید. کمال تبریزی در بخش دیگری از صحبت‌هایش افزود: اگر یک روز آقای فراستی از فیلمی ‌تعریف کرد باید کارگردان ببیند مشکل فیلمش چیست که آقای فراستی از آن تعریف کرده است و بالعکس. کارگردان همیشه پای یک زن در میان است گفت: البته به نظرم الان به آقای فراستی تذکرات لازم را دادند و با ملاحظه بیشتری نسبت به گذشته صحبت می‌کند؛ اما الان هم که صحبت می‌کند به یک نقد نخ‌نما، کهنه و تکراری تبدیل شده است و دیگر چیزی به عنوان نقد فیلم از او نمی‌بینیم و تمام آن چه برای فیلم‌هایی که دوست ندارد تکرار می‌کند و تنها هم ۱۰ دقیقه نخست فیلم‌ها را تماشا می‌کند و سپس درباره کلیت فیلم هم صحبت می‌کند. این آزاردهنده است و باعث می‌شود که خیلی‌ها روی‌گردان شوند.  وی در پایان افزود: من همیشه گفتم که تلویزیون خانه من است. من از تلویزیون شروع کردم و از آنجا رشد کردم و هنوز هم آنجا را خانه خودم می‌دانم اما متأسفانه به دست ورثه‌ای افتاده است که درست رفتار نمی‌کنند.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی