[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۵۴
  • دوره جدید

مسئله حجاب (سَتر)، روزنامه شیراز نوین

اولین نکته‌ای که باید درباره حجاب مطرح کرد، فرهنگی بودن موضوع آن و توجه به آثار فقها و دانشمندان معاصری چون استاد شهید مرتضی مطهری است. جوامع دارای فرهنگ دینی و تربیتی به معنای واقعی که در آن سرمایه‌گذاری‌های مناسبی نیز انجام شده باشد، به موضوع حجاب توجهی ویژه دارند.
به نظر می‌رسد در سال‌های گذشته در امور تربیتی در این حوزه کاستی‌های بسیاری وجود داشته و اینک با مشکلات بزرگی روبرو شده‌ایم. آیا متولیان امر تاکنون سری به بازار پوشاک کشور که مملو از اجناس وارداتی یا دارای طرح و برش وارداتی است، زده‌اند؟ پوشش امروز مردم این دیار حاصل بی‌توجهی به امر واردات است...

وارداتی که لجام گسیخته از کشورهای مبدأ به سوی بازارهای کشورمان سرازیر شده و ما با ساخت مجتمع‌های تجاری پی‌درپی و سرمایه‌گذاری برای ایجاد بارانداز کالاهای خارجی به آن دامن زدیم.
متأسفانه این بازار و عرضه محصولات آن، متأثر از تبلیغات فرهنگ خارجی است که پوشش (حجاب) ما را متأثر از خود ساخته است. ما دربرابر امور فرهنگی و آنچه وارداتی قلمداد می‌کنیم، فقط و فقط ژست متفکرانه یا قلدرانه گرفته‌ایم.  کنشی که واکنش‌های منفی در پیش داشته است، اقدامات سلبی که دستاوردی جز تنش‌های اجتماعی به دنبال نداشته است.
باید دید فقها در این رابطه چه گفته‌اند. پوشش زن در اسلام این است که زن در معاشرت خود با مردان، بدن خود را بپوشاند و به جلوه‌گری و خودنمایی نپردازد. آیات مربوط، همین معنی را ذکر می‌کند و فتوای فقها هم مؤید همین مطلب است و ما حدود این پوشش را با استفاده از قرآن و منابع سنت ذکر خواهیم کرد.  (مجموعه آثار شهید مطهری. ج19، ص: 431)
در آیات مربوط، لغت «حجاب» به کار نرفته است. آیاتی که در این باره وجود دارد، چه در سوره مبارکه نور و چه در سوره مبارکه احزاب، حدود پوشش و تماس‌های زن و مرد را ذکر کرده است بدون آنکه کلمه «حجاب» را به کار برده باشد. آیه‌ای که در آن کلمه «حجاب» به کار رفته است، مربوط است به زنان پیغمبر اسلام(ص).
استعمال کلمه «حجاب» در مورد پوشش زن یک اصطلاح نسبتاً جدید است. در قدیم و مخصوصاً در اصطلاح فقها کلمه «سَتر» که به معنی پوشش است به کار رفته است. فقها چه در کتاب الصلوة و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده‌اند، کلمه «ستر» را به کار برده‌اند، نه کلمه «حجاب» را.
بهتر این بود که این کلمه عوض نمی‌شد و ما همیشه همان کلمه «پوشش» را به کار می‌بردیم، زیرا چنانکه ذکر شده، معنی شایع لغت «حجاب» پرده است و اگر در مورد پوشش به کار برده می‌شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن زن است و همین امر موجب شده که عده زیادی گمان کنند اسلام خواسته است زن همیشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بیرون نرود.
وظیفه پوشش که اسلام برای زنان مقرر کرده است، بدین معنی نیست که در خانه بمانند و بیرون نروند. زندانی کردن و حبس زن در اسلام مطرح نیست. در برخی از کشورهای قدیم مثل ایران قدیم و هند چنین چیزهایی وجود داشته است؛ ولی در اسلام وجود ندارد. (مجموعه آثار استاد شهید مرتضی مطهری، مسئله حجاب )
از نظر اسلام محدودیت کامیابی‌های جنسی به محیط خانوادگی و همسران مشروع، از جنبه روانی به بهداشت روانی اجتماع کمک می‌کند و از جنبه خانوادگی سبب تحکیم روابط افراد خانواده و برقراری صمیمیت کامل بین زوجین می‌گردد و از جنبه اجتماعی موجب حفظ و استیفای نیروی کار و فعالیت اجتماع می‌گردد و از نظر وضع زن در برابر مرد، سبب می‌گردد که ارزش زن در برابر مرد بالا رود.
فلسفه پوشش اسلامی ‌به نظر ما چند چیز است. بعضی از آنها جنبه روانی دارد و بعضی جنبه خانه و خانوادگی و بعضی دیگر جنبه اجتماعی و بعضی مربوط است به بالابردن احترام زن و جلوگیری از ابتذال او.
حجاب در اسلام از مسئله کلی‌تر و اساسی‌تری ریشه می‌گیرد و آن این است که اسلام می‌خواهد انواع التذاذهای جنسی، چه بصری و لمسی و چه نوع دیگر، به محیط خانوادگی و در کادر ازدواج قانونی اختصاص یابد، اجتماع منحصراً برای کار و فعالیت باشد. برخلاف سیستم غربی عصر حاضر که کار و فعالیت را با لذت‌جویی‌های جنسی به هم می‌آمیزد، اسلام می‌خواهد این دو محیط را کاملاً از یکدیگر تفکیک کند.
در هر صورت، خوانش کتب اساتید که براساس فقه اسلامی‌ کتب ارزشمندی را به یادگار گذاشته‌اند لازم است. قبل از آنکه با برخوردهای خشن بخواهیم در جامعه دو دسته انسان با صف‌آرایی خاص ایجاد کنیم و شاهد تنش‌های مستمر در این خصوص باشیم. کتاب مسئله حجاب اثر متفکر شهید استاد مرتضی مطهری است و در مقوله حجاب یکی از بی‌نظیرترین کتاب‌ها است.
این کتاب دو بخش دارد. شهید مطهری در بخش اول ابتدا نشان می‏دهد که مسئله پوشش زن از ویژگی‏های اسلام نیست و میان ملت‏های دیگر نیز وجود داشته است. سپس به افرادی که طرف‌دار بی‏حجابی زن و نشست و برخاست او با مردان بیگانه در جامعه هستند، پاسخ می‏دهد.
در بخش دوم، به افرادی پاسخ می‏دهد که معتقدند زنان باید حتی چهره و دست خود را از نامحرم بپوشانند و به خانه‏نشینی زن عقیده دارند. استاد مطهری در این کتاب ثابت می‏کند که نظر اسلام، حفظ حریم و حضور باوقار زن در جامعه با پوشش مناسب است.
به نظر می‌رسد برخورد با موضوع پوشش (حجاب) به عنوان یک موضوع فرهنگی اجتماعی و تربیتی دینی نباید به شکل سلبی و خشن انجام شود؛ چراکه برخورد سلبی باعث موضع‌گیری سخت جامعه دربرابر برخورد سخت حاکمیتی می‌شود. به نظر می‌رسد راه درست در این وادی، ورود نیروهای آموزشی و تبلیغی حوزوی در دوره‌های تحصیلی ابتدایی تا پیش‌دانشگاهی در کنار دانش‌آموزان است. کما اینکه اگر ترویج فرهنگ از سوی ما به درستی انجام می‌شد، جامعه پذیرش مناسب‌تری نسبت به احترام به فرهنگ غنی خود داشت.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی