[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۵۷
  • دوره جدید

زمین سوخته، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

جامعه ایران به شدت نیازمند گسترش آگاهی و افزایش دانایی است. پس از سیل‌های اسف‌باری که در سال گذشته گریبان‌گیر ایرانیان شد، دیگر اقشار زیادی از جامعه هیچ تصوری از ادامه خشکسالی‌ها در سال 98 نداشتند و گمان می‌بردند جاری شدن سیلاب‌های مهیب، به معنای پایانی برای همه فرونشست‌ها و کم‌آبی‌ها و عمیق‌تر شدن چاه‌ها خواهد بود. در این میان، گروهی از کارشناسان هشدار دادند که به راه افتادن سیلاب‌ها دلیلی برای آغاز سال‌های ترآبی نیست و کام زمین بسیار تشنه‌تر از آن است که با یک سال بارندگی، آن هم در مقیاس متوسط، سیراب شود...

متخصصان با اشاره به شواهد و قراین علمی، ‌بر این نکته تأکید می‌ورزند که روند خشکسالی شاید تا سال‌های سال در این منطقه ادامه یابد و ایرانیان چاره‌ای جز اصلاح الگو و مصرف بهینه آب نخواهند داشت. برای مهار این گونه ابرچالش‌ها، نیازمند پیاده‌سازی راهکارهای سخت و تدابیر نرم به موازات یکدیگر هستیم و اجرای هر یک از آنها به تنهایی نمی‌تواند نتایج مورد نظر را به دنبال داشته باشد. چرا که با اجرای هر یک از این مؤلفه‌ها، طیف محدودی از جامعه زیر پوشش قرار می‌گیرند و برای موفقیت باید فرآیندهای جذب حداکثری و دفع حداقلی را در دستور کار قرار داد.
در سنوات گذشته، افزایش پلکانی آب‌بها و قطع اشتراک مشترکان پرمصرف، یکی از اصلی‌ترین راهکارها برای مصرف بهینه آب مطرح شده بود. همچنین تجربه نشان داده است راهکار سخت و تنبیهی به صورت تک‌بعدی نمی‌تواند در زمینه مبارزه با خشکسالی مثمرثمر عمل کرده و سایه شوم گسترش کویرها را از کشور بزداید. به همین دلیل، کارشناسان فرهنگی و متخصصان علوم تبلیغاتی از اهمیت ابزارهای فرهنگی سخن به میان می‌آورند و بر تزریق مستدام آنها بر افکار عمومی ‌تأکید دوچندانی دارند.
با مروری گذرا بر عملکرد رسانه‌های مکتوب و مجازی، درمی‌یابیم که قشر عمده‌ای از آنها هیچ نقشی در اصلاح الگوی مصرف و بهره‌برداری بهینه از ذخایر آبی ندارند و فقط شمار محدودی از مدیوم‌های ارتباط جمعی با درک اهمیت ماجرا، آن هم به صورت جسته و گریخته به فرهنگ‌سازی و اصلاح الگوی مصرف همت گماشته‌اند. این در حالی‌ست که رسانه ملی هم به صورت فصلی و ادواری و موردی در این زمینه به فرهنگ‌سازی و آموزش اهتمام ورزیده و در ماه‌های معتدل و سرد سال، خبری از ادامه آموزش‌های همگانی در این زمینه نیست. نتیجه کار چنان می‌شود که مصرف بهینه آب در 9ماه از سال به صورت کامل به فراموشی سپرده می‌شود و قشر عمده‌ای از جامعه فقط در بحبوحه انقلاب‌های تابستانی خود را موظف به صرفه‌جویی می‌دانند. با نگاه به کم‌کاری‌هایی که در زمینه آموزش و فرهنگ‌سازی به چشم می‌آید، می‌توان ادعا کرد که مقصر اصلی بحران‌های آبی در سال جاری و دهه‌های آینده، مردم نخواهند بود، بلکه مدیوم‌های رسانه‌ای و جامعه مسئولان باید به صورت جدی به اهمیت ماجرا واقف شوند و به مبارزه نرم و سخت با ماهیت بحران بپردازند.
با مطالعه درباره تبعات هراس‌انگیز خشکسالی، درمی‌یابیم که قهر طبیعت در حوزه آب دست کمی ‌از بزرگ‌ترین تهدیدهایی که تابه‌حال در معرض آن قرار گرفته‌ایم، ندارد و همه اقشار جامعه باید بر آسیب‌های پیدا و پنهان ناشی از آن آگاه شوند. خالی شدن روستاها، تعطیلی کشاورزی و دامداری، گسترش حاشیه‌نشینی، رشد اعتیاد و آسیب‌های اجتماعی، شیوع بیکاری، فروپاشی بنیان خانواده و نمونه‌هایی از این دست، در زمره آشوب‌های آشکاری قرار می‌گیرند که چهره کریه خود را با اشاعه خشکسالی نشان می‌دهند. در صورت ادامه این روند، پدیده کم‌آبی و خشکسالی و گسترش فرونشست‌ها می‌تواند به خطرناک‌ترین تهدیدی بدل شود که تابه‌حال گریبان‌گیر ایرانیان شده است.
شاید در برهه معاصر بتوان با عمیق‌تر کردن چاه‌ها تا عمق 700متر، کام تشنه مردم را برای لحظاتی سیراب کرد؛ اما در صورت ادامه غفلت‌ها و فراموشی‌ها با سرزمین‌های سوخته‌ای روبرو خواهیم شد که از سکنه خالی شده و تمدن‌های چند هزار ساله‌شان دچار ویرانی گردیده است. با نگاهی به حاشیه‌نشینان متروپلیس‌ها درمی‌یابیم که در حوالی کلانشهرها هیچ کس فرش قرمزی برای مهاجران دردمند روستا پهن نمی‌کند و مردمان شریف قریه‌ها به کوچ‌های اجباری تبعید شده‌اند. در آستانه 1400 باید با نگاهی نو به مواردی که سرنوشت این کشور و مردمانش را تهدید می‌کند نگریست و از هم‌اکنون به فکر چاره برآمد. وقوع سیلاب‌های خانمان‌برانداز بیش از آن که دلیلی بر آغاز سال‌های ترآبی باشد، نشان از کاستی‌ها و غفلت‌ها در عرصه‌های مدیریتی و اجرایی دارد. جامعه ایران به شدت نیازمند گسترش آگاهی و افزایش دانایی است.

 پی نوشت:
رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی: 98.1درصد از مساحت ایران دچار درجات مختلفی از خشکسالی است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی