[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۸۱
  • دوره جدید

اختاپوس، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- فرزاد وثوقی

farzad_vossoghi@yahoo.com

دچار یک بحران مجهول و لاینحل شده‌ایم. اگر به اطراف خود نگاه کنیم، درخواهیم یافت بسیاری از مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مجهول است. بیاییم این‌طور فکر کنیم که اگر نظام استادشاگردی را در ایران دوباره راه‌اندازی کنیم، برخی مشکلات در حوزه اشتغال حل خواهد شد.
این‌طور فکر کنیم که اگر جوانان ما مهارت‌آموزی کنند بهتر می‌توانند به اشتغال دست پیدا کنند. یا این‌طور فکر کنیم که همه جوانان ما پشت کنکوری نیستند و فرهنگ کار، ما را به سمت رشته خاص پزشکی سوق نداده است. با این تفاصیل، باید به گذشته بازگردیم...

ما حتی اینطور فکر نمی کنیم که در مقوله ازدواج همه خواستگاران باید دکتر باشند یا همه دخترخانم‌ها برای اینکه از مساوات برخوردار شوند، باید دارای تحصیلات عالی باشند و مثلاً دکتر شوند. البته ذات و ماهیت داستان که همه باید دارای تحصیلات آکادمیک باشند خوب و مفید است؛ اما کارکرد این داستان در بازار اشتغال غیر قابل هضم است و از همین جهت است که اشتغال کشور دچار بحران شده و باقی قضایا.
به یک بعد داستان نگاهی کوتاه داشته باشیم. ما به روستاها که نقاط مولد کشور بودند چه میزان توجه کردیم؟ البته منظور از این سوال در چهار دهه گذشته است.  روستاهای ما که محل تولید بودند و کار خودشان را می‌کردند، یک باره با موج فرهنگی اجتماعی خاص مواجه شدند و در روستا ها استحاله به وجود آمد. یعنی جوانان روستایی میلی به ماندن در روستا نداشتند. از این جهت، مهاجرت گروه‌های مولد به شهرها آغاز شد. ما بین مولد و مصرف کننده تفاوتی نگذاشتیم و باعث شدیم در عین بی‌خبری، اجازه دهیم بزرگ‌ترین سایت‌های مولد در نظام اقتصادی کشور برچیده شوند. 
یکی از دلایل خروج جوانان از روستاها، اختصاص سهمیه خاص مناطق محروم برای ورود به دانشگاه‌ها بود. جوانانی که از روستاها خارج شدند و پس از خاتمه تحصیل میلی به بازگشت به روستا و ادامه شغل پدری نداشتند یا رشته تحصیلی آنان مترادف با شغل والدین نبود. درواقع، ما برای مناطق محروم بدون مهندسی اشتغال پس از فارغ‌التحصیلی، سهمیه خاص قائل شدیم و دست خردمندان روستا را از حضور نیروهای جوان و تحصیل کرده مطابق با نیازهای روز روستا خالی گذاشتیم.
حالا در به در دنبال راهکار برای بازگشت روستاییان به روستاهای خالی از سکنه می‌گردیم و متوجه عمق داستان نمی شویم که منظور از مهاجرت معکوس کدام گروه سنی است؟
اصلاً باید دید چرا روستاها خالی از سکنه شد و چرا حاشیه شهرها پرحاشیه گردید. موج بیکاری دامنگیر شهرهای بزرگ شد و بحران زیرساخت‌ها دامنگیر دستگاه‌های خدمات‌رسان. در هیچ شهری از کشورمان دفتر مهاجرت برای کنترل ورود مهاجران دایر نشد. به نظر می‌رسد شهرداری‌ها باید این دفاتر را تأسیس و از جمعیت شهرها صیانت می‌کردند. صیانت بدان معنا که حاشیه شهرها دچار حاشیه نشود و پدیده زمین‌خواری و تعرض به حاشیه رودخانه‌ها و کوه‌ها و جنگل‌ها پیش نیاید یا توازن اشتغال متزلزل نشود.
در هر صورت، مشکل امروز ما تمرکز جمعیت در یک نقطه خاص شهری و تقاضای اشتغالی است که دولت بدون برنامه‌های جامع‌نگر، قادر به تحقق آن نیست. دولت‌هایی که حتی یک بار برای این موج مضمحل کننده اجتماعی اقتصادی برنامه ریزی نکردند.
ادغام غیراصولی فرهنگ‌‌‌ها در بعد مهاجرت، از جمله آسیب‌های جدی وارد شده بر پیکره نظام اجتماعی اقتصادی است که پیامد مستقیم آن فساد است؛ آنچه عام از آن به پارتی بازی یاد می‌کنند. حاشیه‌های پررنگ روند مهاجرت به شهرهای بزرگ، نوع استخدام افراد جویای کار است که معمولاً به صورت قوم و قبلیه‌ای انجام می‌شود. غیر از داستان استخدام‌های یک‌رنگ و یک‌شکل، می‌توانیم به پدیده شهرسازی بدون ضابطه هم نیم‌نگاهی داشته باشیم؛ آنچه باعث شد فساد درون دستگاهی از موضوع زمین و مسکن به سایر بخش‌ها کشیده شود و امروز شهرهای ما در برابر سیل و زلزله تاب‌آوری نداشته باشند.
اختاپوس فساد در همه رده‌ها و رسته‌ها نفوذ پیدا کرده و امروز همه کارها باید با ورود دستگاه قضایی حل و فصل شود، چرا که گفت و شنود درون دستگاهی با توجه به فساد سیستماتیک بدون نتیجه مانده است. موضوع آب، اقتصاد، بانک‌ها، تجار و تولید کنندگان، موضوع باغشهرها، شهرک‌های آسیب‌پذیر در برابر سیل و زلزله، دروازه‌هایی که به حال خود رها شده‌اند و سیل از آنها جاری می‌شود و کشته می‌گیرند. جاده‌های تشنه خون و پروژه‌های نیمه‌تمام و پیمانکاران طلبکار از دولت  و بدهکار به کارگران، همه و همه بحرانی بزرگ ایجاد کرده است. این روزها راهروهای دادگاه‌ها شلوغ است. برای ریشه‌کنی فساد عزم ملی نیاز است. مطالبات عمومی به نوعی در حیطه سیاست به بازی گرفته شده و بعضی افراد مانند اختاپوس در بسیاری نقاط نفوذ کرده‌اند. چه باید کرد وقتی توازن برهم خورده است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی