[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۲۵
  • دوره جدید

کوچ شادی از جلگه ایران، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

یادداشت: شاید سینما هم مثل بازار، تابع قانون عرضه و تقاضا باشد. جامعه‌ای را در نظر بگیرید که در آن قلمرو فقر و شاخص فلاکت در حال اوج‌گیری هستند و سفره‌های مردم هر روز خالی‌تر از گذشته می‌شود. در میان جمعیتی که بحران‌های اقتصادی در آن شیوع یافته، نمی‌توان انتظار داشت سلامت روانی مردم هم در وضعیت خوشایندی قرار بگیرد. به همین دلیل، فطرت انسان برای درمان و رهایی از آسیب‌ها به دنبال راه چاره است و در بسیاری مواقع، دست به دامان جهان‌شمول‌ترین هنرها یعنی سینما می‌شود. در برابر جذابیت‌های هنر هفتم، همه جبهه‌گیری‌ها و دغدغه‌های فکری فرو می‌ریزند و تماشاگران عامی ‌که همانا مهم‌ترین رکن سینما به حساب می‌آیند، با تمام وجود محو پرده نقره‌ای می‌شوند. به نظر می‌رسد در شرایط بحرانی، سینمای کمیک در میان همه ژانرها دارای هواداران بیشتری است. غریزه مردم بر آنها حکم می‌کند برای رهایی از دل‌مشغولی‌ها، باید انرژی‌های منفی و عقده‌های خود را با ابزار شادی از روح و روان خسته‌شان بزدایند و چه چیزی بهتر از فیلم‌های طنز می‌تواند به این نیاز درونی جامعه جامه عمل بپوشاند.
در سینمای ایران و جهان، با کیفیت‌های رنگارنگی از سینمای کمیک روبرو هستیم. مخاطبان خاص و منتقدان، فیلم‌های پرمایه و پرنیش و کنایه را می‌پسندند و تماشاگران عامی ‌به دنبال داستان‌های سرراست و پایان‌های خوب‌اند. به نظر می‌رسد در سینمای طنز همانند دیگر ژانرها نباید با سختگیری و وسواس عمل کرد. به این دلیل که ژانر کمیک پیش از آن که بر وجهه هنری خود تأکید کند، در حقیقت به دنبال مرهم نهادن بر دردها و عقده‌های فروخورده مردم است؛ مردمی ‌که آوردگاه‌های زیادی برای تخلیه انرژی در اختیار ندارند و از هر روزنه‌ای برای شاد بودن بهره می‌گیرند. خوشبختانه در سینمای ایران همه نوع آثار کمیک ساخته می‌شود و همه آنها هم لازم و قابل احترام‌اند؛ از فیلم‌های ساده‌ای که علی صادقی و بهنوش بختیاری در آنها بازی می‌کنند تا آثار تأمل برانگیزی با نقش‌آفرینی کیانیان و ارشادی. اما به نظر می‌رسد در سال 98 همه معادله‌های پیشین به هم ریخته است.
تعداد نقش‌آفرینان کمیک در سینمای ایران و جهان پرشمار نیست و فقط گروه اندکی از بازیگران عرصه هنر هفتم می‌توانند از پس دشواری‌های این ژانر دشوار برآیند. مروری بر آمار و ارقام گیشه‌ها نشان می‌دهد دوستداران سینمای ایران در سال 98 تا حدود زیادی از ستاره‌های پرفروغ و پرطرف‌دار سینمای طنز رویگردان شده و نقش‌آفرینان موفقی نظیر فرخ‌نژاد، عزتی، برق‌نورد، انصاری و غول آنها یعنی مهران مدیری، دیگر از آن برش و جذابیت لازم در میان بدنه سینما برخوردار نیستند. حال باید دید سبک یکنواخت و شیوه بازی تکراری‌شان مسبب این ماجراست یا ذائقه تماشاگران در حال دگردیسی است. اگر جامعه دردمندی که عقده‌های زیادی را در دل خود می‌پروراند و آوردگاه چندانی برای تخلیه انرژی در اختیار ندارد، از سینمای طنز هم رویگردان شود، باید نگران باشیم. اگر قرار بر این باشد که مردمان جامعه‌ای از خنده رویگردان شوند، پس در بستر چه مدیوم‌ها و در چه آوردگاه‌هایی انرژی‌های منفی و خشم خود را تخلیه می‌کنند.
شاید چشم‌انداز سینمای ایران در آستانه 1400 چنین رقم بخورد که از این پس سینمای اجتماعی به عنوان ژانر اول مطرح شود و بقیه گونه‌ها و سبک‌های هنر هفتم، رفته رفته کمرنگ گردند. بدین معنا که مردم به جای آن که به دنبال التیام دردهایشان برآیند، در میان داستان‌های روزمره درصدد هم‌ذات‌پنداری با قهرمان‌های خسته فیلم باشند. شاید این مقدمه‌ای برای شیوع افسردگی باشد. برای آن که سایه شوم افسردگی از جلگه ایران رخت بربندد، نیازمند سرمایه‌گذاری‌های مادی و معنوی در ژانر کمیک هستیم.

مهران مدیری
مهران مدیری معمولاً به عنوان بازیگر در فیلم‌هایی که خود کارگردانش نبوده، موفقیت خاصی نداشته است و کلاً حضور کمرنگی در سینما دارد. زمانی که خبر بازی او در فیلم‌های «ما همه با هم هستیم» و «رحمان 1400» منتشر شد، انتظار می‌رفت او جزو بازیگران پرفروش سال 98 باشد. این اتفاق با فیلم «رحمان 1400» افتاد؛ اما نکته این جاست که در این فیلم بازیگرانی مانند محمدرضا گلزار و بهرام افشاری نیز حضور داشتند و منوچهر هادی هم کارگردان بود، بنابراین نمی‌توان پرفروش شدن این فیلم را به پای مهران مدیری نوشت که اتفاقاً حضور کوتاهی هم در فیلم داشت! اما درباره «ما همه با هم هستیم»، علاوه بر این که فیلم بسیار کمتر از حد انتظار فروخته، خود مدیری هم در فیلم نقش خاص و مؤثری ندارد. در طول کل فیلم، مخاطب مهران مدیری را در حالی می‌بیند که روی صندلی نشسته، مدام خوراکی می‌خورد و سوال می‌کند! به همین دلیل این فیلم چه از لحاظ کیفیت بازی مهران مدیری و چه از نظر فروش در گیشه، برای او نتیجه‌ای به همراه نداشته است. شاید اگر «رحمان 1400» از پرده پایین نمی‌آمد، در سال 98 موفقیتی نصیب مدیری می‌شد و او هم در کنار بازیگران پرفروش قرار می‌گرفت.

حمید فرخ‌نژاد
حمید فرخ‌نژاد سال گذشته با سه فیلم «تگزاس»، «خانم یایا» و «میلیونر میامی» روی پرده سینما دیده شد. فیلم «خانم یایا» با وجود ستاره‌هایی مانند رضا عطاران و امین حیایی تنها سه میلیارد فروخت و فیلم «میلیونر میامی» هم تقریباً یک میلیارد فروش داشت! این میزان فروش برای فیلمی ‌با حضور بازیگرانی مانند صابر ابر و طناز طباطبایی، به معنای واقعی یک فاجعه بود. از بین این سه فیلم، تنها «تگزاس» فیلم پرفروشی بود که بخش عمده آن به دلیل حضور زوج پژمان جمشیدی و سام درخشانی است. شکست فرخ‌نژاد امسال با فیلم «سامورایی در برلین» ادامه پیدا کرده است. از آن جا که ژانر فیلم کمدی است، بعضی از فاکتورهای فروش مانند لوکیشن خارج از ایران، رقص و آواز و حضور بازیگر زن اروپایی را دارد و از بازیگرانی مانند حمید فرخ‌نژاد و امیرمهدی ژوله استفاده کرده است، پیش‌بینی می‌شد این فیلم بین 10 تا 15 میلیارد بفروشد؛ اما اکنون تقریباً 5.5 میلیارد در گیشه فروش داشته است. با توجه به این که عوامل فیلم «سامورایی در برلین» برای فیلم‌برداری آن به خارج از ایران سفر کرده‌اند و دستمزد بازیگری مانند حمید فرخ‌نژاد هم کم نیست، به نظر می‌رسد ساخت این فیلم، هزینه زیادی روی دست سرمایه‌گذار فیلم گذاشته و بازنگشته است.

جواد عزتی
جواد عزتی سال 97 با تنها فیلم کمدی‌ که روی پرده داشت، حضور بسیار درخشانی در گیشه داشت. فیلم «هزارپا» با 38 میلیارد تومان فروش، لقب پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران را از آن خود کرد. او با چند فیلم غیرکمدی دیگر هم روی پرده سینما دیده شد و در کل، روزهای اوج خود را در سینما سپری کرد. جواد عزتی در سال 98 تا امروز، دو فیلم «چهار انگشت» و «ما همه با هم هستیم» را روی پرده داشته که هیچ کدام از این فیلم‌ها حتی ذره‌ای از موفقیتی را که او در سال 97 تجربه کرد، نصیبش نکردند. فیلم «ما همه با هم هستیم» پس از «شبی که ماه کامل شد» و «سرخپوست»، با 9 میلیارد فروش در جایگاه سوم جدول فروش قرار گرفته است. این در حالی است که چندین ستاره سینما که دستمزدهای میلیاردی دارند در فیلم جمع شده‌اند و همین کافی‌ است که رقم بودجه‌اش سر به فلک بکشد. این میزان فروش در چنین وضعیتی برای فیلم شکست سنگینی محسوب می‌شود. با توجه به پرستاره بودن فیلم، پیش‌بینی می‌شد در صدر جدول فروش بنشیند و بین 25 تا 30 میلیارد فروش داشته باشد؛ اما برخلاف انتظارها از رقیبانش جا مانده و هرچه بیشتر می‌گذرد، بیشتر مخاطبان ریزش می‌کنند.

هومن برق‌نورد
هومن برق‌نورد معمولاً چندان حضور پررنگی در سینما ندارد؛ اما جزو بازیگران محبوب کمدی به حساب می‌آید. او سال 97، تنها یک فیلم کمدی روی پرده داشت و آن هم «به وقت خماری» بود. این فیلم فقط یک میلیارد در گیشه فروخت و باعث شد این بازیگر حضور ناموفقی در گیشه داشته باشد. شکست هومن برق‌نورد امسال در اکران نوروزی با فیلم «زندانی‌ها» ادامه پیدا کرد و این فیلم 4.5 میلیارد فروش داشت. نام مسعود ده‌نمکی به عنوان کارگردان و حضور زوج موفق بهنام تشکر و هومن برق‌نورد در فیلم باعث می‌شد انتظار برود فیلم حداقل 10 تا 15 میلیارد فروش کند؛ اما با فروش کمتر از پنج میلیارد، در رتبه‌های آخر جدول فروش اکران نوروزی قرار گرفت. «زندانی‌ها» نه پروداکشن عظیم و عجیب و غریبی داشته، نه از ستاره‌های گران قیمتی استفاده کرده، بنابراین فیلم گرانی نبوده؛ اما این رقم برای مسعود ده‌نمکی که معمولاً آثارش مورد استقبال مخاطبان عام سینما بوده، شکست به حساب می‌آید. شاید اگر این فیلم در شرایطی اکران می‌شد که رقیبان سختی نداشت، بیشتر می‌فروخت و نتیجه بهتری نصیب برق‌نورد و ده‌نمکی می‌کرد.

سیامک انصاری
سیامک انصاری در سینما و تلویزیون، بیشتر در آثار مهران مدیری دیده شده است. او سال 97، فیلم «خوک» را روی پرده داشت که جنس کمدی‌اش متفاوت بود. حضور لیلا حاتمی ‌و پریناز ایزدیار در فیلم، باعث شده بود این فیلم تبدیل به یکی از امیدهای موفقیت در گیشه باشد، پس نمی‌توان فروش یک میلیارد تومانی و شکست فیلم را به نام سیامک انصاری زد که جزو نقش‌های اصلی نبود، همان طور که اگر فیلم پرفروش می‌شد، نمی‌توانستیم بگوییم سیامک انصاری بازیگر پرفروشی بوده است. در هر صورت، این فیلم هم فرصت ویژه‌ای برای او فراهم نکرد و اتفاق خاصی در کارنامه‌اش نیست. بازی سیامک انصاری در فیلم «زهرمار» به عنوان نقش اصلی باعث شد همه کنجکاو شوند ببینند او در فیلم کارگردانانی غیر از مهران مدیری چه می‌کند. این فیلم در مدت سه هفته اکران تا امروز تقریباً دو میلیارد و 800 هزار تومان فروخته است. با توجه به موضوع خاصی که از تیزر فیلم برداشت می‌شود و اولین ساخته جواد رضویان، پیش‌بینی می‌شد «زهرمار» فروش بیشتری داشته باشد؛ اما اگر اوضاع بخواهد همین طور پیش برود، فیلم به فروش زیادی دست پیدا نخواهد کرد. «زهرمار» نیز تولید پرهزینه‌ای نداشته و ستاره خاصی با دستمزد بالا در آن بازی نکرده است.


 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی