[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۲۵۸۱
  • دوره جدید

کارخانه‌ای روی تاریخ، روزنامه شیراز نوین

برداشت شن و ماسه از رودخانه مجاور شهر ساسانی «گِره» یا «جِره» و ساخت کارخانه و مستحدثات آن روی عرصه این شهر ساسانی معروف به چهارطاقی گره (بالاده)، باعث شده یکی از بناهای شاخص دوره‌ ساسانی در مسیر راه شاهی که شهر باستانی استخر (اصطخر) و پارسه را به شوش متصل می‌کرد و اتفاقاً در فهرست میراث جهانی یونسکو در پرونده ثبت جهانی محور ساسانی فارس قرار دارد، در معرض تخریب جدی باشد. اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان‌ فارس پس از نزدیک به ۲۰ سال فعالیت برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه و ساخت کارخانه‌ بدون مجوز توسط بهره‌بردار، در حالی سال گذشته اقدام به‌ شکایت از این اقدام غیرقانونی کرده که به‌گفته کارشناسان و حامیان میراث‌فرهنگی، فعالیت‌ بهره‌بردار همچنان ادامه دارد و نتیجه شکایت همچنان بی‌نتیجه باقی مانده است. چهارطاقی ساسانی گِره یا جِره بالاتر از شهر بالاده از توابع شهرستان کازرون، روی تپه‌ای مشرف به رودخانه جره واقع شده است. این بنای ارزشمند ساسانی که از آن به عنوان یکی از رفیع‌ترین چهارطاقی‌های باقی‌مانده از دوران ساسانی یاد می‌شود، با ارتفاع ۱۴ متر هم‌اکنون در فهرست آثار ملی کشور به‌ثبت رسیده و یکی از شاخص‌ترین بناهای شهر تاریخی گره است که بر اساس گفته‌های فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی، این شهر تاریخی در محوطه‌ای با ابعاد حدود ۳۷۰ هکتار بود و حالا تنها ویرانه‌هایی از آن برجاست. سیدمصطفی موسوی باستان‌شناس و مدرس دانشگاه، در رابطه با برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه جره و ساخت کارخانه مستحدثات آن روی عرصه چهارطاقی گره، به ایلنا می‌گوید: متأسفانه نزدیک به دو دهه پیش مجوز برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه جره که از کنار شهر تاریخی گره عبور می‌کند، در حالی برای یک بهره‌بردار و با استعلام از میراث‌فرهنگی صادر شد که با پیگیری‌های انجام‌شده از طرف حامیان میراث‌فرهنگی، باعث شد پس از سال‌ها بهره‌برداری و تخریب‌های ناشی از برداشت شن و ماسه، میراث‌فرهنگی با عدم موافقت تمدید مجوز، بهره‌بردار را موظف کند تا در محدوده موردنظر برداشت شن و ماسه انجام ندهد.  او گفت: متأسفانه تذکراتی که به بهره‌بردار داده شد، نه‌تنها مانع فعالیت و برداشت غیرقانونی شن و ماسه نشد، که بهره‌بردار بدون داشتن مجوز برای ساخت‌وساز، اقدام به احداث کارخانه و مستحدثات، درست روی عرصه شهر تاریخی کرده است. این در حالی است که بخشی از مستحدثات و محل دپوی مصالح درست در محدوده‌ای است که یکی از دروازه‌های ورودی این شهر تاریخی و تعدادی استودان‌های تاریخی وجود دارد.
ارجاع پرونده تخریب بخشی از محور ساسانی فارس به هیئت سه‌نفره قضایی
آن‌طور که این باستان‌شناس و مدرس دانشگاه می‌گوید: سال گذشته با وجود سال‌ها بهره‌برداری از بستر رودخانه و ساخت‌وساز روی عرصه این شهر تاریخی، اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان فارس با حمایت قاضی دادگستری شهر بالاده اقدام به شکایت از بهره‌بردار کرد. هرچند در گزارش اولیه کارشناس رسمی دادگستری به دلیل برخی ملاحظات نظر کارشناسی لحاظ نشده، ولی با ممارست اداره‌کل میراث‌فرهنگی و حمایت قاضی، پرونده به هیئت سه‌نفره ارجاع داده شد و امید است این روند از تخریب یک محوطه تاریخی ۲هزارساله جلوگیری کند. 
او گفت: متأسفانه با توجه به اینکه تأسیسات بهره‌بردار روی عرصه واقع شده و محدوده برداشت هم باعث از بین رفتن پوشش گیاهی کف رودخانه شده، در فصول بارندگی و سیلاب‌های فصلی سرعت آب تشدید می‌شود و با برخورد به بدنه تپه‌ای که چهارطاقی و دیگر آثار تاریخی روی آن بنا شده، حجم تخریب چند برابر می‌شود. 
موسوی گفت: نزدیک به دو دهه است که کارشناسان و فعالان میراث‌فرهنگی به‌طور مداوم در حال رصد این تخریب هستند و در این زمینه بارها با بهره‌بردار صحبت کرده‌اند؛ اما تا این لحظه هیچ‌گونه همکاری از سوی بهره‌بردار برای توقف یا محدود کردن فعالیت‌های و برداشت شن و ماسه مشاهده نشده است. 
به گفته این استاد دانشگاه، ادامه این روند خسارات غیرقابل‌جبرانی بر این اثر جهانی که بخشی از محور ساسانی فارس است و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده، وارد می‌کند. 
او معتقد است، فعالیت‌های این کارخانه شهر تاریخی ۳۷۰هکتاری را که در کنار شهر ۶۰۰هکتاری سرمشهد واقع در بین اولین پایگاه ساسانیان، یعنی شهر گور فیروزآباد و شهر بیشاپور دومین پایتخت ساسانی، تشکیل‌دهنده هسته اصلی شروع امپراتوری ساسانی را تشکیل می‌دادند، تخریب کرده است و متأسفانه سودجویی برخی افراد در کنار سهل‌انگاری برخی مردم و مسئولان باعث شد تا یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها و یادگارهای این دوره تاریخی در حال از بین رفتن باشد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی