سکته مغزی، یکی از اورژانسی‌ترین شرایط پزشکی است که هر دقیقه در آن، نقش مرگ یا زندگی را ایفا می‌کند؛ در همین راستا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی خراسان شمالی و رئیس بیمارستان امام حسن(ع) بجنورد در گفت‌وگویی با وبدا، نکاتی مهم برای آگاهی نسبت به این دقایق حیاتی را تشریح و عنوان کرد: در چنین شرایطی مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.
به گزارش بهداشت نیوز، سیستم درمانی کشور با راه‌اندازی «کد ۷۲۴» تلاش کرده فرایند رسیدگی به بیماران مشکوک به سکته مغزی را سریع، هدفمند و علمی انجام دهد. این کد به معنای «۷ روز هفته، ۲۴ ساعت شبانه‌روز» طراحی شده و اکنون در برخی بیمارستان‌های خراسان شمالی نیز فعال است.
با فعال شدن کد ۷۲۴ در اورژانس، تیمی شامل متخصص مغز و اعصاب، پرستارهای آموزش‌دیده، تصویربرداری، داروساز و دیگر واحدهای مرتبط، بدون فوت وقت به فرایند تشخیص و درمان وارد می‌شوند.
هدف این سیستم، کاهش مدت زمان از ورود بیمار تا تزریق داروی ضدلخته یا انجام مداخلات درمانی مؤثر است؛ چراکه پنجره طلایی درمان سکته مغزی تنها چند ساعت محدود است.
این پروتکل در مراکز درمانی استان از جمله بیمارستان امام رضا(ع) و امام حسن(ع) بجنورد به‌صورت عملیاتی اجرا می‌شود و نتایج مثبتی در کاهش عوارض سکته‌های مغزی به همراه داشته است.

 چرا هر دقیقه مهم است؟
در هر دقیقه‌ای که سکته مغزی درمان نشود، نزدیک به ۲میلیون سلول مغزی از بین می‌رود. برای درمان مؤثر، معمولاً پنجره طلایی ۳ تا ۴.۵ ساعت زمان داریم تا با تزریق دارویی به نام tPA یا انجام روش‌های تخصصی، مسیر لخته‌شده خون در مغز باز شود.
پس دیر رسیدن به معنای از دست دادن فرصت درمان محسوب می‌شود و به‌موقع رسیدن مساوی است با نجات کامل و بدون عوارض جدی.

 علائم سکته مغزی را بشناسید
کافی است کلمه‌ی فارسی «سکته» را به‌خاطر بسپارید؛
سرگیجه و اختلال تعادل
کجی صورت یا افتادگی یک طرف آن
تِلو‌تِلو خوردن یا ناتوانی در حرکت یکی از دست‌ها یا پاها
همه چیز را نمی‌تواند بگوید؛ گفتار نامفهوم یا گیج
دکتر مرتضی صفی‌خانی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی خراسان شمالی و رئیس بیمارستان امام حسن(ع) بجنورد در گفت‌وگو با وبدا با اشاره به اهمیت زمان در درمان سکته مغزی، گفت: در هر دقیقه‌ای که درمان آغاز نشود، میلیون‌ها سلول مغزی از بین می‌روند. اجرای کد ۷۲۴ کمک می‌کند تیم درمانی در همان لحظات اولیه آماده و مداخله درمانی آغاز شود.
وی ادامه داد: اگر بیمار در کمتر از ۳ تا ۴.۵ ساعت از شروع علائم به مراکز درمانی برسد، امکان استفاده از داروی ترومبولیتیک (tPA) وجود دارد که می‌تواند با حل کردن لخته خون، جریان خون مغز را باز کرده و جان بیمار را نجات دهد.
مرتضی صفی‌خانی همچنین به وظیفه مردم در مواجهه با علائم سکته مغزی اشاره کرد و افزود: به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود بیمار را با خودرو شخصی به مرکز درمانی منتقل کنند. در این شرایط حیاتی، تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ بهترین راه است؛ چون تکنسین‌های اورژانس آموزش دیده‌اند تا هم بیمار را ارزیابی و هم سریع‌ترین مسیر انتقال را به مرکز دارای کد ۷۲۴ طی کنند.
رئیس بیمارستان امام حسن(ع) بجنورد گفت: شناخت علائم، نیمی از درمان است در بسیاری از موارد، سکته مغزی به‌صورت ناگهانی و بدون هیچ پیش‌زمینه‌ای بروز می‌کند. اختلال در تکلم، افتادگی ناگهانی یک طرف صورت، بی‌حسی یا ناتوانی در حرکت دست یا پا، گیجی، سردرگمی یا اختلال در تعادل از علائم اصلی آن هستند. در چنین شرایطی، حتی اگر علائم پس از چند دقیقه از بین بروند، احتمال سکته گذرا یا سکته در حال پیشرفت وجود دارد و مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.
براساس تأکید پزشکان، تأخیر چند دقیقه‌ای در رساندن بیمار به اورژانس، می‌تواند به قیمت ناتوانی دائم یا حتی مرگ تمام شود. به همین دلیل، آگاهی خانواده‌ها و تماس فوری با اورژانس، بخشی حیاتی از روند درمان است.

 اطلاع‌رسانی، کلید نجات
بخش بزرگی از بیماران سکته‌ای به‌خاطر نداشتن آگاهی عمومی یا تأخیر خانواده‌ها در تصمیم‌گیری، دیر به اورژانس می‌رسند و فرصت طلایی درمان را از دست می‌دهند. رسانه‌ها، کادر درمان و مردم، هر سه در این میان نقش مهمی دارند.
تجربه نشان داده که آگاهی عمومی درباره کد ۷۲۴ و شناخت علائم سکته مغزی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در کاهش مرگ‌ومیر و ناتوانی‌های ناشی از آن داشته باشد. این مسئله نه‌تنها وظیفه نظام سلامت، بلکه یک مسئولیت مشترک بین کادر درمان، رسانه‌ها و عموم مردم است. کارشناسان معتقدند استمرار در آموزش‌های عمومی، تولید محتواهای اطلاع‌رسانی، و همکاری رسانه‌ها در تبیین این کد اورژانسی می‌تواند گام مؤثری در نجات جان بیماران باشد.
پس، یادمان باشد سکته مغزی، فریاد شرایط اورژانسی است و تماس با ۱۱۵، آغاز مسیر نجات.