سعیدرضا امیرآبادی- گروه خبر
یک پزشک فوق‌تخصص خون و سرطان با انتقاد از وضعیت کنونی تعرفه‌های پزشکی، خواستار اصلاح ساختار موجود و تدوین تعرفه‌های «عدالت‌محور و منصفانه» برای جامعه پزشکی شد.
دکتر علیرضا رضوانی در گفت‌وگویی اظهار داشت: «تعرفه‌هایی که امروز برای پزشکان در نظر گرفته شده، بیشتر به طنزی تلخ می‌ماند. چگونه می‌توان پذیرفت که تعرفه‌های یک فوق‌تخصص، که بیش از دو دهه عمر خویش را صرف مطالعه، تحقیق و پژوهش‌های طاقت‌فرسا کرده است، از تعرفه‌های بخش خدماتی و تعمیراتی پایین‌تر باشد؟»
او با اشاره به کتاب ارزش‌گذاری خدمات پزشکی، خاطرنشان کرد: «سیاست‌گذاران ما نه‌تنها ارزش عینی، بلکه شأن معنوی جامعه پزشکی را آن‌گونه که شایسته است، پاس نمی‌دارند. گواه روشن این بی‌توجهی آن است که در برخی موارد، حق‌الزحمه یک درمان فوق‌تخصصی از قیمت یک وعده فست‌فود معمولی نیز کمتر است.»
 پیامدهای نادیده‌گرفتن ارزش خدمات پزشکی
این پزشک صاحب‌نظر افزود: «متخصصان و فوق‌تخصص‌ها پس از سال‌ها تلاش و فداکاری، تازه در چهل‌سالگی وارد عرصه طبابت می‌شوند؛ اما با تعرفه‌های ناچیز و ناعادلانه‌ای روبه‌رو می‌شوند که هیچ تناسبی با دانش، تجربه و توانمندی آنان ندارد. نتیجه چنین سیاست‌هایی، چیزی جز مهاجرت پزشکان و دلسردی نیروهای متخصص نیست.»
وی با انتقاد از نگاه تقلیل‌گرایانه به حرفه پزشکی گفت: «سیستم تصمیم‌گیری به دنبال ارائه خدمات ارزان‌قیمت است؛ اما این ارزانی به بهای نارضایتی و فرسودگی کادر درمان تمام می‌شود. همین سیاست‌های نادرست موجب شده بسیاری از نخبگان پزشکی عطای طبابت را به لقایش ببخشند یا راه مهاجرت در پیش گیرند.»
 جایگاه جهانی پزشکان ایرانی و تهدیدهای پیش ‌رو
دکتر رضوانی با اشاره به جایگاه معتبر علوم‌پزشکی ایران در جهان، تأکید کرد: «هیچ رشته‌ای در کشور به اندازه پزشکی نتوانسته است در عرصه بین‌المللی مایه اعتبار و افتخار شود. پزشکان ایرانی در مجامع علمی جهانی موجب شگفتی همتایان خارجی خود می‌شوند و همین شایستگی‌ها، زمینه‌ساز مهاجرت این نیروهای ارزشمند است.»
او هشدار داد: «پزشکان ایرانی امروز با موجی از افسردگی و ناامیدی روبه‌رو هستند؛ ریشه‌ای که بخشی از آن در پایین نگاه‌داشتن غیرمنطقی تعرفه‌های پزشکی نهفته است. مقایسه تعرفه پزشکان ایرانی با همتایانشان در کشورهایی نظیر مالزی، ترکیه و اندونزی، تبعیضی آشکار و جانکاه را نشان می‌دهد.»
 نقش بیمه‌ها و بحران اقتصادی
این فوق‌تخصص سرطان‌شناسی در ادامه گفت: «در بسیاری از کشورهای دنیا هزینه‌های پزشکی بالاست؛ اما پوشش‌های بیمه‌ای قدرتمند از بیماران حمایت می‌کند. متأسفانه در کشور ما به دلیل رکود اقتصادی، بیمه‌ها ضعیف شده‌اند و در برابر واقعی‌سازی تعرفه‌های پزشکی مقاومت می‌کنند. این چرخه معیوب بار مضاعفی بر دوش بیماران و پزشکان می‌گذارد.»
وی خاطرنشان کرد: «اگر اصلاحی در روند تعرفه‌ها صورت نگیرد، با دو بحران جدی مواجه خواهیم شد؛ نخست کاهش رغبت نخبگان به تحصیل در رشته پزشکی و دوم کوچ اجباری اساتید و پزشکان توانمند به عرصه‌های دیگر.»
 بوروکراسی و فرسایش روحی جامعه پزشکی
دکتر رضوانی همچنین با انتقاد از ساختار اداری کشور، افزود: «پزشکان در بسیاری از کشورها از امتیازات ویژه‌ای برخوردارند تا اسیر بوروکراسی و کاغذبازی نشوند و وقت ارزشمندشان صرف درمان بیماران شود. اما در ایران، پزشکان علاوه بر فشارهای روحی و جسمی ناشی از خدمت در محیط درمانی، گرفتار دیوان‌سالاری و موانع اداری هستند.»
این پزشک صاحب‌نظر افزود: «جامعه پزشکی با عشق به انسانیت و رسالت مقدس طبابت وارد این مسیر شده است. شایسته نیست که برخی با نگاه‌های کوتاه‌مدت، این مسیر را به‌قدری دشوار سازند که بهترین نیروهای علمی کشور از دانشگاه‌ها و مراکز درمانی روی‌گردان شوند. اگر روند کنونی ادامه یابد، نه‌تنها آینده پزشکی کشور، بلکه سلامت جامعه نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.»
دکتر رضوانی با انتقاد جدی از کاغذبازی‌های موجود در حوزه پژوهش، اظهار داشت: «امروزه فضای پژوهشی کشور چنان درگیر بوروکراسی‌های پیچیده و موانع دست‌وپاگیر اداری شده، که نفس کار تحقیقاتی را به شماره انداخته است. پژوهشگر و پزشک به‌جای آنکه وقت خود را صرف ایده‌پردازی علمی، طراحی مطالعه یا درمان بیماران کند، ناگزیر است روزها و هفته‌ها را درگیر فرم‌ها، امضاها و فرایندهای طاقت‌فرسای اداری شود. این روند فرساینده، خستگی و آزردگی خاطر را به جامعه علمی تحمیل کرده و بسیاری را از ادامه مسیر بازداشته است.»
او ادامه داد: تأمین بودجه‌های پژوهشی با تأخیرهای طولانی، تخصیص منابع اندک و سخت‌گیری‌های بی‌ثمر در روند اداری، انگیزه پزشکان و محققان را به‌شدت تضعیف کرده است. چنین فضایی نه‌تنها خلاقیت را می‌کشد، بلکه موجب می‌شود بسیاری از استعدادهای درخشان عطای پژوهش را به لقایش ببخشند.