[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۰۴
  • دوره جدید

پدر تئاتر شیراز، روزنامه شیراز نوین

پرده‌های تئاتر فرو می‌ریزند و هنرمندان کرنش می‌کنند. زمستان است. ژانر داستان فرقی نمی‌کند درام و ملودرام باشد یا کمیک و انتقادی؛ مردان صحنه به شایستگی رسالت دشوار خود را پشت سر گذاشته‌اند. در صحنه نمایش زنده، نشانی از برداشت‌های دورقمی ‌و کات‌های مکرر کارگردان نیست. نقش‌آفرین تئاتر همان یک برداشت را فرصت دارد تا بر دل و جان مخاطبش رسوخ کند. همه تماشاگران با طیب خاطر سالن نمایش را ترک می‌کنند. باران با سوز سرما همراه شده است و بی‌رحمانه بر تن عابران شلاق می‌زند. طبقات اقتصادی مرفه در ماشین‌های گرم و نرم در راه منزل هستند و میانه‌نشین‌های هرم اقتصادی در انتظار وسایل حمل و نقل عمومی. اما یک نمایش خوب به زحمتش می‌ارزد. به گوشه پیاده‌رو نگاه کنیم. پرده‌ها فروافتادند. مردی، بارانی کهنه‌اش را تا شقیشه‌های سپیدش بالا کشیده و با قدم‌های استوار ولی لرزان گام برمی‌دارد. او همان ستاره صحنه‌هاست. نقش‌آفرینی که صلابت صدا دارد و در وادی بازیگری حکم‌ران است. همان بازیگری که به سناریوها جان می‌دهد و سرسخت‌ترین منتقدان را به تحسین وامی‌دارد. او با پایان نمایش، متواضعانه در برابر تماشاگرانش کرنش می‌کند و همراهی‌شان را با جان و دل می‌ستاید. اگرچه هیچ کس در پشت صحنه برایش گل نفرستاده و دوربین‌ها برایش فلش نمی‌زنند، با این حال ستاره صحنه در آرامش است. او لحظات زنده بودن عمرش را به اوقاتی تعبیر می‌کند که در صحنه نمایش درخشیده است. مردمان تئاتر هیچ‌گاه به اندازه حمیت هنری‌شان نتوانسته‌اند به مواهب مادی و معنوی دست یابند. چه زمانه ناجوانمردی...
اینک سخن از استاد هودی به میان آمده است؛ مردی که دیرهنگام لقب پدر تئاتر شیراز را از آن خود کرد. چه خوب این لقب والا بر حمیت و پیکره ستبرش می‌نشیند. اگر دنباله شهرستانی بودن را یدک نمی‌کشید، در زمره بزرگان سینمای ایران آرام می‌گرفت؛ یعنی کمی آن سو تر از رشیدی و نصیریان و کشاورز. شاید هیچ‌وقت سناریوهایی که در حد و اندازه توانمندی‌هایش بود به دستش نرسید و شاید اگر فرصت مغتنمی ‌برای همکاری با بزرگان می‌یافت، در زمره ستاره‌های پایتخت قرار می‌گرفت. مردی که در سرزمین سینما هم اصالت‌های تئاتریش را با خود برد، اما به حقش نرسید. شاید این خاصیت شهرستان‌های ایران باشد. شاید شعار «ایران فقط تهران نیست» در حد همان شعار مانده باشد. شاید صحنه‌های نمایش پایتخت فرهنگی به اندازه پایتخت سیاسی میزانسنی برای ظهور نداشته باشند. درهای پیشرفت چه غم‌انگیزانه در اینجا بسته است و دالان‌های درخشش بن‌بست. فرقی نمی‌کند اهل فرهنگ و هنر باشی یا صنعت‌گر و حتی روزنامه‌نگار. تجربه نشان داده در شهرستان ماندن یعنی انزوا و دیده نشدن.
سال‌هایی را به خاطر بیاورید که هیچ یک از جامعه مدیران و جماعت مسئولان نشانی از هودی و اصحاب نمایش نمی‌گرفتند. سال‌هایی را به یاد آورید که گذشتن از هفت خان رستم آسان‌تر از گرفتن مجوز یک نمایش انتقادی بود. سال‌هایی را به یاد آورید که استعداد والای ستاره‌های صحنه در پستوی انزوا به هدر رفت و بیکاری کشیدند و هیچ نگفتند. سال‌هایی که بدون بیمه و مستمری گذشت و چه صورت‌هایی که با سیلی سرخ شدند. وقتی که ما اصحاب رسانه و مدیران شهر و مردم سراغی از اهالی و فرهنگ و هنر نمی‌گیریم، چگونه می‌توان انتظار داشت پایتخت‌نشینان با آن همه رنگ و لعاب و ادعا، هنرمند بومی ‌ما را به عرش برسانند. با این حال، آن مدیران رفتند و هودی‌ها ماندند. این معجزه صحنه است.
بزرگداشت استاد رحیم هودی، اتفاقی خجسته در سپهر فرهنگی شیراز بود؛ اتفاقی که باید پربسامد باشد. باید سختگیرانه از مدیران عرصه فرهنگ و اجرا بخواهیم تا در این وادی نکو مجاهدت بیشتری کنند. شاید اصلی‌ترین رسالت حرفه‌ای آنها هم همین باشد؛ وگرنه بروکراسی‌های اداری و کارشکنی‌های غیرمنصفانه همیشگی است و چنانچه قرار باشد همه پتانسیل‌های مدیران فرهنگی صرف مقابله با سم‌پاشی‌ها شود که هیچ کاری نکرده‌اند. به سراغ هنرمندان برویم. آنهایی که در ویترین نیستند. مردمان صحنه، نجیبانه نیازمند قرارگرفتن در آوردگاه تجلیل معنوی و مادی هستند. سایه سنگین جریان‌های رادیکالی که هنرهای نمایشی را مبتذل و ارزش‌ستیز می‌دانست، هنوز بر روح و جان آنها و ما و شهر سنگینی می‌کند. همان شهری که قرار است پایتخت فرهنگی ایران باشد. پایتخت فرهنگی گهوراه تمدن جهان.
پرده‌های تئاتر فرو می‌ریزند و هنرمندان کرنش می‌کنند. باران با سوز سرما همراه است. به گوشه پیاده‌رو نگاه می‌کنیم. مردمانی بارانی کهنه‌شان را تا شقیقه‌های سپیدشان بالا کشیده‌اند و با قدم‌های استوار ولی لرزان گام برمی‌دارند. آنها همان ستاره‌های صحنه‌ هستند. آیین بزرگداشت استاد رحیم هودی، معلم بازنشسته و هنرمند پیشکسوت نمایش فارس، به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌فارس و با حضور مسئولان و علاقه‌مندان هنر و استقبال اصحاب رسانه، در تالار حافظ شیراز برگزار شد. آیینی که با استقبال گسترده مردم و جامعه هنرمندان همراه بود. آیینی که منتظر تکرار شدنش برای اهالی مظلوم فرهنگ و هنر هستیم. آنهایی که اعجاز هنرشان، کورسوی زوال می‌پیماید.

فرهیخته ای با ریشه‌های سترگ
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌فارس در آیین بزرگداشت استاد رحیم هودی گفت: استاد رحیم هودی، فرهیخته‌ای است که ریشه در این استان دارد. صابر سهرابی ادامه داد: امروز بزرگداشت مردی از اهالی فرهنگ و هنر فارس است که جایگاه رفیع و منحصر به فردی در هنر و فرهنگ فارس دارد و این نه تنها به ادعای بنده، بلکه به گواهی جمع فرهیخته حاضر است که خود تأیید این مدعاست و بر هیچ هنردوست و فرهنگ‌شناسی پوشیده نیست. سهرابی افزود: معرفی استاد رحیم هودی نیازی به گفتن ندارد؛ چراکه مردی است که همه سال‌های سال است که می‌شناسیمش؛ مردی بی حب نفس که راه ماندگاری هنر و شخصیت شیرینش نه در شاخص شدن، بلکه در اعتلای هنر زادگاهش همواره بوده است. مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌فارس اضافه کرد: توجه به امر آموزش از دل و جان به جوانان نکته بارز شخصیت اوست. همو که دست یاری ده جوانان برای گذر از بیابان خامی‌ است. دبیر شورای فرهنگ عمومی ‌فارس بیان کرد: هودی چون پلی فراروی جوانان فارس برای عبور از دره‌های ناکامی ‌بوده است. چه بسا جوانان خوش‌نام امروز که با بلدی راه ایشان از خاک به افلاک رسیده‌اند. شایان ذکر است در این آیین، چهاردهمین نشان مفاخر فارس به این هنرمند صاحب‌نام عرصه نمایش اهدا شد. همچنین نخستین جلد از مجموعه «تاریخ شفاهی هنرمندان استان فارس» با عنوان «رحیم هودی؛ پدر تئاتر شیراز» نوشته آسیه دانشور و مژگان صادقی‌فرد با دبیری حسن دهقان، تمبر یادبود آیین نکوداشت این هنرمند پیشکسوت و سردیس این استاد پیشکسوت که توسط علی قصردشتی، هنرمند مجسمه‌ساز ساخته شده بود، رونمایی شد.
هنرمندی برای روشنگری
معاون فرهنگی شهرداری شیرازی در آیین بزرگداشت استاد رحیم هودی که به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ‌استان فارس در تالار حافظ برگزار شد، ضمن تقدیر از استاد هودی، پیام حیدر اسکندرپور، شهردار شیراز را خواند. حیدر اسکندرپور در این پیام گفت: اندیشمندان بر این باورند که یک هنرمند برای دریافت خرسندی، کشف، دردمندی، هم‌دردی، دغدغه‌مندی، روشنگری، جستجو، اثبات یا تعلیم دست به خلق اثر هنری می‌زند و رحیم هودی همه‌ این‌ها را یک جا دارد! شهردار شیراز ادامه داد: این دانشی‌مرد عرصه هنرهای نمایشی شیراز، از زمانی که زبان گشود و توانست قدم از قدم بردارد در تب و تاب نمایش بود و حالا که ٨٤ سال از تولدش در محله سر دُزَک و ٨٤ بهار از زندگی پرتلاطم و رؤیایی‌اش می‌گذرد، هنوز که هنوز است برای نفس کشیدن روی صحنه تئاتر بی‌قراری می‌کند. شهردار شیراز در این پیام تصریح می‌کند: رحیم هودی نماد تخصص و هنرمندی در تئاتر است؛ اما این آن‌چیزی نیست که این هنرمند پیشکسوت را متمایز می‌کند. دردمندی، هم‌دردی و دغدغه‌مندی در گوشه گوشه‌ زندگی استاد جلوه‌گری می‌کند. وی با اشاره به پیشینه هنرهای نمایشی در شیراز تأکید کرد: استاد رحیم هودی که به حق باید او را پدر تئاتر شیراز دانست، در کنار محی‌الدین لایق پرچم هنرهای نمایشی شیراز را در دبیرستان‌های شیراز برافراشتند و حالا تئاتر در کوی و برزن شیراز در تماشاخانه‌های هودی و سپاسدار، در پلاتوهای لایق و پورشکیبایی و تالارهای شهر برای مردم، نماد زندگی، روشنگری و دغدغه‌مندی است.

چهره بی‌بدیل هنر ایران
در ادامه، مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس گفت: استاد هودی از سال ١٣١٤ تا امروز، ٧٤ سال به روی صحنه نمایش است. دکتر کوروش کمالی سروستانی با اشاره به تاریخ تئاتر و نمایش در کشور، اظهار داشت: پژوهشگران تئاتر ایران، تئاتر را به سه دوره باستان، پس از اسلام و معاصر تقسیم می‌کنند. وی با تأکید بر اینکه مضمون تعزیه در زمان کریمخان زند در شیراز ایجاد می‌شود و شیراز را به خواستگاه تعزیه مبدل می‌کند، اضافه کرد: از سال ١٢٥٧ تماشاخانه یک سویه در تهران راه‌اندازی می‌شود و شیراز از نخستین شهرهای ایران بود که تماشاخانه‌ای به شکل یک سویه بعد از تهران در آن، راه‌اندازی شد. وی با یادآوری این مطلب که امشب، شب بزرگداشت آخرین بازیگر نسل سوم نمایش شیراز است، اظهار داشت: استاد هودی چهره بی‌بدیل هنر فارس و کشور است و پاسداشت رحیم هودی، بزرگداشت فرهنگ، هنر و انسانیت است. کمالی سروستانی با اشاره به اینکه اگر بر آنیم تئاتر از ارکان اصلی و تحول‌آفرین نهاد اجتماعی است و با هنرآفرینی و خلق آثار نمایشی به بازتاب حقایق و بیان جذاب انگیزه‌ها و احساسات می‌پردازد و با کارکردی فراگستر، چونان آیینه حیات جمعی و الگوی زندگی اجتماعی به تجلی می‌‌رسد، اضافه کرد: امروز باید استاد رحیم هودی را یکی از پیشکسوتان این هنر بی‌‌بدیل در فرهنگ شهر شیراز دانست و به وی بالید و مباهات کرد. این مقام فرهنگی با اشاره به اینکه هودی مردی هنرمند است که قابلیت‌ها واستعدادهایش او را قدری عالی بخشیده، افزود: هودی خود عاملی مؤثر در انتقال پیام‌های ملی، قومی‌ و ارزشی جامعه خویش شده است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی