[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۰۰
  • دوره جدید

نشاط سهم کودکان کار، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

اشاره: عملکرد شهرداری‌ها همیشه ارتباط مستقیمی ‌با کیفیت زندگی مردم داشته است. رویکرد مثبت آنها سرانه امید به زندگی در مردم را افزایش داده و انفعال متولیان امور شهری، طیفی از نابسامانی‌ها را بر پیکره نحیف شهر و شهروندان تحمیل می‌کند. بیایید تاریخ معاصر شیراز را در حوزه مدیریت شهری با نگاهی اجمالی مرور کنیم. در برهه‌ای هیچ نشانی از فعالیت‌های عمرانی و گسترش زیرساخت‌ها نبود و هر روز بر دردهای بی‌شمار مردم افزوده می‌شد. با گذشت دوران و به‌کارگیری مدیران لایق‌تر رفته‌رفته فرآیندهای ساخت و ساز در نقاط محروم شهر بهبود یافت و این در حالی بود که فعالیت‌های عمرانی بنابر شرایط دوران، همچنان در انحصار نقاط ویژه‌ای از جغرافیای شهر قرار داشت. با قرار گرفتن در مسیر سال‌هایی که آرامش اقتصادی بر کشور حکم‌فرما بود، رفته‌رفته پل‌ها و زیرگذرها و اتوبان‌ها از دل شهر شش هزار ساله شیراز سر برآوردند و غباری از متروپلیس بر پیکر شهر نشست. این روند در دهه نود با شتاب بیشتری دنبال شد؛ هرچند بسیاری از کارشناسان بر این باورند که شماری از پروژه‌ها توجیه منطقی و اقتصادی ندارد و گره‌های ترافیکی از نقطه‌ای به نقطه دیگر پرتاب شده‌اند. با این وجود، بهره‌مند شدن پایتخت فرهنگی از چند پل و تونل و سخت‌افزار حمل و نقل رضایت نسبی مردم را به دنبال داشت و چهره شهر را دگرگون ساخت. اما طی دهه‌های جاری، نشان چندانی از فعالیت‌های انسان‌محور و توسعه دیدگاه‌های رفیع فرهنگی وجود نداشت و تلاش عمده شهرداران در عرصه فرهنگ به گسترش زیرساخت‌ها خلاصه می‌شد. در حالی که رسالت متولیان امور شهری در قلمرو گچ و سیمان و میلگرد و بتون نیست و شهرداران در برابر کیفیت معنوی زندگی مردم هم باید پاسخگو باشند. خوشبختانه متولیان امور شهری در چند سال اخیر با شعار مردم‌مداری و انسان‌محوری پا به عرصه فعالیت گذاشته‌اند. البته این دگردیسی بنیادین باید سال‌ها و دهه‌های پیش در دستور کار قرار می‌گرفت، با این حال همان‌قدر که شهردار منتخب شورای پنجم بنیان کار خود را بر پایه تکریم ارباب رجوع و پروژه‌های مردم‌مدار و انسان‌محور گذاشته، می‌توان به روزها و ماه‌ها و سال‌های آینده امید بست. در نظر داشته باشیم که بسیاری از طرح‌های تأثیرگذار فرهنگی نیازی به اختصاص بودجه‌های کلان و وام‌های نجومی ‌ندارند و می‌توان در پرتو مدیریتی دلسوز، کاربلد، متعهد و متخصص بسیاری از معضلات جامعه را ریشه‌کن کرد و بغض‌های فروخورده را التیام بخشید. در نظر داشته باشیم همه دستگاه‌ها و نهادها در قبال کارتن‌خواب‌ها، معتادان متجاهر، زنان خیابانی، متکدیان و همه اقشار آسیب‌پذیر جامعه مسئول‌اند و ساماندهی آنها در انحصار یک ارگان و سازمان واحد نیست. متأسفانه در سال‌های دور و نزدیک، شماری از شهرداران نسبت به معضلاتی از این دست اعلام برائت کرده و رسالت خود را در حد پروژه‌های عمرانی و گسترش زیرساخت‌های شهری تنزل بخشیدند. اینک با نگاهی روشنگرایانه شهرداری شیراز نسبت به آسیب‌های اجتماعی و پروژه‌های انسان‌محور و تکریم راستین ارباب رجوع احساس مسئولیت می‌کند و نیروهای متخصصی را در این زمینه به کار گرفته است. به طور حتم مردان اسکندرپور در ابتدای این مسیر دشوار هستند و هنوز کمی‌ها و کاستی‌ها و نقصان‌های بی‌شماری در عملکردشان دیده می‌شود. اما همین که از پوسته‌های فسیلی پیشین فارغ شده و نسبت به کیفیت زندگی مردم و خلأهای فرهنگی احساس مسئولیت می‌کنند، جای بسی امیدواری است. اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری یکی از زیرمجموعه‌های دستگاه شهری است که اقدامات تحسین‌برانگیزی را برای تقویت بنیه روانی کودکان کار در دستور کار قرار داده است. حتی اگر بسان ادعای منتقدان رادیکالی این قبیل فعالیت‌ها صرفاً وجهه تبلیغاتی داشته باشد و حتی اگر با نگاهی غیرمنصفانه برچسب عوام‌فریبی به آنها الصاق کنند، باز هم می‌توان لبخند رضایت و رشد مؤلفه‌های شخصیتی را در چهره کودکان کار مشاهده کرد و با ولع به تماشای شادی و نشاط آنها نشست. کودکانی که تماشای تئاتر، گردش در موزه، حضور در کتابخانه و ورزش در گود زورخانه اصیل ایرانی را  در خواب هم نمی‌دیدند و این روزها می‌توانند برای ساعاتی دردها و زخم‌های روح و جان خود را از یاد برده و کودکی کنند. در نظر داشته باشیم که برای این‌گونه فعالیت‌های تحسین‌برانگیز نیازی به اختصاص بودجه‌های فربه و غیرممکن نیست. بلکه می‌توان حس انسان‌دوستی جامعه را به تکاپو واداشت و از آحاد مردم و همه اصناف، عاجزانه درخواست کرد در این مسیر صواب یار و یاور مجریان باشند. مجریانی که با چراغ‌های خاموش و با بی‌مهری بسیاری از رسانه‌ها به فعالیت مشغول‌اند. کودکان کار امروز به احتمال فراوان همان معتادان، متجاوزان، زندانیان، بزهکاران، آسیب‌دیدگان و مطرودان فردا خواهند بود و جامعه، تاوان غفلت و بی‌مبالاتی به آنها را در مقیاس گسترده‌ای پس می‌دهد. رسیدگی مادی و معنوی به کودکان کار وظیفه همه دستگاه‌ها، نهادها و کلیت جامعه است و الصاق برچسب تبلیغات پوپولیستی به اقشار دلسوزی که از آنها دلجویی و مراقبت می‌کنند، نشان از بی‌انصافی و غرقه‌شدن در تسویه‌حساب‌های کورکورانه دارد. سرویس فرهنگ و هنر روزنامه شیرازنوین در گفت‌وگویی با رئیس اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز به بررسی خدمات ارائه شده به کودکان کار می‌پردازد.

شیراز، شهر انسان‌محور
توجه و رسیدگی به کودکان کار در صدر برنامه‌های فرهنگی شهرداری شیراز در تابستان 98 قرار داشته است. به گفته رئیس اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز فعالیت‌هایی از قبیل بازدید از آرامگاه سعدی، پرداختن به ورزش‌های زورخانه‌ای، شرکت در کارگاه داستان‌نویسی خلاق، تماشای تئاتر، حضور در کنار جانبازان و ایثارگران هشت سال دفاع مقدس به همراه بازدید از مکان‌های تاریخی و علمی ‌گوشه‌ای از خدمات ارائه شده به کودکان کار توسط شهرداری شیراز در ماه‌های اخیر است.
دست نیاز به سوی شیخ اجل
دکتر یوسف آفرینی گفت: در ادامه برنامه‌های فرهنگی اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز، کودکان کار به آرامگاه سعدی رفتند و آموزه‌هایی از حکایات سعدی برای آنها بیان شد. وی افزود: سعدی، حکیمی ‌فرزانه و شاعری مردمی ‌است که آثارش در حد اعلای فصاحت و بلاغت است و آثار منظوم و منثور وی در بر گیرندۀ اندیشه‌های والای تربیتی است. شاعرگرانمایه شهر راز در جایگاه اندیشمندی بزرگ و نامدار، به بررسی اخلاق و نقش آن در مناسبات انسانی و اجتماعی می‌پردازد. سعدی از بیان دیدگاه‌های تربیتی برای کودکان نیز غافل نشده است و امید می‌رود که همه کودکان از تمام طبقات اجتماعی بتوانند از این آموزه‌ها بهره‌مند شوند.
یادآوری فرهنگ پهلوانی
در ادامه برنامه‌های ورزشی و فرهنگی برای کودکان کار در شیراز، این بار این کودکان به زورخانه علی بن ابی طالب رفتند. مدیر اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز هدف از این برنامه را علاوه بر ورزش و سلامت جسم و روان، آشنایی با فرهنگ اصیل ایرانی و ورزش‌های باستانی و آشنایی کودکان بااخلاق و منش پهلوانی دانست. آفرینی گفت: در ورزش باستانی و زورخانه‌ای علاوه بر ورزش کردن یک اتفاق معرفتی و معنایی رخ می‌دهد و ورزشکاران بااخلاق پهلوانی و معرفت معنوی آشنا می‌شوند. وی افزود: ورزش پهلوانی می‌تواند موجب کاهش پرخاشگری در کودکان شده و موسیقی زورخانه‌ای به همراه اشعار پرمعنا در کنار ورزش موزون و ریتمیک موجب می‌شود کودکان لحظاتی لذت‌بخش را تجربه کنند. ورزش زورخانه‌ای چونان صحنه‌ای از یک نمایش باشکوه و حماسی است که موجب نشاط و پویایی کودکان و حفظ سلامت جسم و روان توامان خواهد شد. دکتر آفرینی خاطرنشان کرد: ورزش زورخانه‌ای می‌توان در شخصیت‌سازی و رشد کودک تأثیر فراوانی داشته باشد. این ورزش وسیله کسب تجربه‌های پرارزشی است که کودکان در خلال آن از جهت اجتماعی و روانی رشد می‌کنند. همچنین الگوهای رفتاری آنان می‌تواند در این ورزش باستانی و فرهنگی شکل گیرد. 
افزایش اعتماد به نفس
برپایی کارگاه‌های داستان نویسی خلاق با رویکرد درمانی برای کودکان کار در زمره برنامه‌های فرهنگی شهرداری شیراز برای کودکان کار به عنوان یکی از آسیب پذیرترین لایه‌های اجتماعی است. مدير اداره پيشگيری و ساماندهی آسيب ديدگان اجتماعی شهرداری شيراز گفت: کارگاه داستان نویسی خلاق امکانی است برای بالا بردن اعتماد به نفس و بروز خلاقیت در کودکان و این دوره با حضور استاد احمد اکبرپور، استاد نامدار داستان‌نویسی در حوزه کودک برگزار می‌شود. 
هنر علیه آسیب‌های اجتماعی
شهرداری شیراز با رویکردی فرهنگی به مقابله با آسیب‌های اجتماعی پرداخته و کودکان کار را به تماشای تئاتر دعوت می‌کند. آفرینی با اعلام اين خبر افزود: کودکان کار تحت حمايت اين اداره به تماشای نمايش راز کلبه شکلاتی نشستند. وی با اشاره به اينکه هرچه دسترسی کودکان آسيب ديده به فضاهای فرهنگی بيشتر باشد، ميزان آسیب در اين گروه کاهش می‌يابد بيان کرد تمام تلاش خود را در جهت برخورداری کودکان کار از رويدادهای فرهنگی و هنری به کار خواهیم بست. به همین دلیل باید تلاش کنیم امکان حضور کودکان بی‌سرپرست، بدسرپرست و کودکان کار در سالن‌های تئاتر و اماکن هنری و فرهنگی فراهم شود. هنر تئاتر تأثیرگذارترین حوزه برای آموزش کودکان و کاهش آسیب‌های اجتماعی است. البته در امر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی می‌بایست از ظرفیت تمام هنر‌ها بهره برد. این مقام مسئول خاطرنشان کرد : اگر برای کودکان از طبقات مختلف جامعه خصوصاً طبقات کم‌برخوردار امکان حضور در سالن‌های تئاتر، فرهنگ‌سراها، گالری‌های نقاشی و سالن‌های سینما را فراهم کنیم آسیب‌های اجتماعی و حتی بزه را در جامعه کاهش خواهیم داد. همچنین دست مدیران فرهنگی و خيرين فرهنگ‌ساز و همچنين مشاهير و فعالان عرصه فرهنگی را در ساماندهی و خدمت به کودکان کار صميمانه خواهيم فشرد.
آموزش‌های هدفمند
برگزاری گارگاه ورزشی و روان‌شناختی در اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز یکی دیگر از خدمات انسان‌محور مجموعه مدیریت شهری برای کودکان کار است. رئیس اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز در این زمینه گفت: مطلوب است آموزش برای کودکان از طریق بازی‌های متعدد انجام شود. این روش مؤثرترین راه برای آموزش کودک است. این مقام مسئول خاطرنشان کرد: برای کودکان نمی‌توان آموزش را از راه سخنرانی و سمینار پیش برد، بلکه از طریق بازی‌های گوناگون و با کمک روان‌شناس باید مهارت‌های کودکان را افزایش دهیم. همچنین در این کارگاه‌ها تعاملات بین فردی و مهارت‌های ارتباطی ارتقا پیدا خواهد کرد. وی افزود فعالیت‌های ورزشی یک راه عالی برای آموزش کار تیمی ‌است. این کارگاه‌ها فرصتی است تا کودکان، خود را بیازمایند. این امر می‌تواند به شکوفایی اجتماعی کودکان کمک نموده و مهارت‌های آنها را افزایش دهد. متأسفانه گاهی شاهد هستیم کودکان کار در محیط‌های خشن تحقیر می‌شوند و اعتماد به نفس آن‌ها به شدت کاهش می‌یابد. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد کودکانی که در ورزش‌های نظام یافته شرکت می‌کنند و در یک بازی تیمی‌ برای هدفی مشخص تلاش می‌کنند اعتماد به نفس، اعتماد به دیگری، کار گروهی و رهبری را فرا می‌گیرند. وی گفت: بازی‌ها و فعالیت‌های ورزشی، بستری خوشایند و لذت‌بخش را فراهم می‌کنند تا کودکان مشتاقانه آموزش‌های مهمی ‌که در اجتماع لازم است مانند پیروی از قوانین و چگونگی تعامل با دیگران را فرا بگیرند. دکتر آفرینی گفت: بر اساس مطالعات صورت گرفته، استرس بر توانایی ذهن کودک تأثیر بسیار مخربی دارد. ورزش با درگیر کردن ذهن منجر به کاهش استرس شده و موجب توازن در سیستم‌های الکتریکی و شیمیایی بدن می‌شود. بر این اساس در مواردی می‌تواند جایگزین خوبی برای دارو باشد. همچنین ورزش انعطاف‌پذیری شناختی و ادراکی کودک، توانایی مغز به تغییر فکر و ایجاد خلاقیت و تفکرات مبتکرانه را بهبود می‌بخشد. 
الگوسازی با جانبازان
در ادامه سلسله برنامه‌های فرهنگی شهرداری شیراز برای حمایت از کودکان کار، این بار آنها فداکاری از جانبازان دفاع مقدس می‌آموزند و تیم بسکتبال جانبازان شیراز به کودکان کار آموزش بسکتبال می‌دهند. دکتر آفرینی هدف از این اجرای برنامه را الگوسازی برای کودکان کار دانست و خاطرنشان کرد: کودکان به دنبال قهرمان هستند و اگر به کودکان الگوی مناسبی ارائه نشود، ممکن است در محیط‌های خشن و پرخطر محله‌های پرآسیب الگوهای نامناسبی در ذهن آن‌ها شکل گیرد، بهتر این است که در این راه پیش‌قدم شویم و الگوی مناسب را به این کودکان معرفی کنیم. جانبازان قهرمان بهترین الگو برای کودکان هستند.
بازگشایی درهای دانشگاه برای کودکان کار
در ادامه برنامه‌های حمایتی شهرداری شیراز از کودکان کار این بار اقشار آسیب‌پذیر جامعه به دیدن موزه تاریخ طبیعی و تکنولوژی دانشگاه شیراز رفتند. این مقام مسئول هدف از این برنامه را «ارتقای سطح علمی‌ کودکان کار و آشنایی بیشتر آنان با جهان پیرامون» دانست. دکتر آفرینی خاطرنشان کرد: موزه‌ها می‌توانند به ابزار آموزشی جذاب برای این کودکان بدل شوند و تأثیر بسزایی بر ذهن آنها داشته باشند. جامعه به اعتلا نمی‌رسند مگر اینکه برای آسیب‌دیدگان اجتماعی و افراد در معرض آسیب برنامه‌ریزی مشخص داشته باشیم. باید برای این کودکان که نیروی انسانی کم سن و سال و بسیار آسیب‌پذیر هستند سرمایه‌گذاری کنیم. وی گفت: فعالیت‌های فرهنگی به عنوان مؤثرترین روش جهت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در دستور کار قرار داده‌ایم و موزه‌ها می‌توانند نقش مهمی ‌در آگاهی‌بخشی، اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی برای کودکان داشته باشند.
دعوت کودکان کار به طبیعت 
کودکان کار توسط اداره پیشگیری و ساماندهی آسیب‌دیدگان اجتماعی شهرداری شیراز به پارک طبیعت رفتند. این مقام مسئول خاطرنشان کرد: کودکان کار با هدف آموزش برخی مهارت‌ها در محیطی شاد و مفرح و همچنین آشنایی بیشتر با طبیعت و سبک زندگی سالم به پارک طبیعت برده شده و با هنرهای سفالگری تهیه خمیر، پخت نان و شیوه مناسب برخورد با حیوانات و مهارت‌های نجاری از نزدیک آشنا شدند. دکتر آفرینی گفت: کودکان نیازمند حضور در محیط‌های جذاب هستند تا بتوانند خلاقانه رفتار کنند. از منظر روان‌شناختی سنین کودکی مهم‌ترین زمان برای شکل‌گیری شخصیت انسان است و اگر کودکان امکان حضور در محیط‌های آموزشی خلاق و پرنشاط را داشته باشند، حتماً آموخته‌هایشان را در طول زندگی به کار خواهند گرفت و سبک زندگی مناسبی را انتخاب خواهند کرد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی