سفر هیئتی اقتصادی از استان فارس به ریاست حسینعلی امیری به ازبکستان، سفری راهبردی است که بر محور توسعه کشاورزی، صنعت و گردشگری می‌چرخد؛ از کشت پسته ایرانی در خاک ازبکستان، تا پرواز مستقیم بین شیراز و سمرقند را در بر می‌گیرد و نویدبخش تبدیل مرزهای تاریخی به پل‌های رونق و همکاری‌های دوسویه است.
 پیوندی کهن در لباسی نو
روابط ایران و ازبکستان، ریشه در تاریخ کهن و فرهنگ مشترک دارد؛ این بار، این پیوند در قالب همکاری‌های اقتصادی مدرن و عملی در حال تجدید است.
سفر هیئت بلندپایه استان فارس به ازبکستان و امضای تفاهم‌نامه با ولایت سرخان‌دریا، گامی استوار و عملی در مسیر تحکیم روابط راهبردی بین دو کشور محسوب می‌شود.
 سفر به قلب آسیا؛ زمینه‌های یک دیدار راهبردی
منطقه آسیای مرکزی امروز به کانونی مهم برای همکاری‌های اقتصادی تبدیل شده است؛ ازبکستان با جمعیتی جوان و منابع طبیعی غنی، در مسیر اصلاحات اقتصادی و گشایش به روی جهان گام برمی‌دارد؛ ایران نیز با وجود همه چالش‌ها، به دنبال یافتن کانال‌های جدید برای صادرات غیرنفتی و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای است.
موقعیت راهبردی ولایت سرخان‌دریا در ازبکستان، که مرز مشترک با افغانستان دارد و دسترسی به بازارهای بزرگ‌تر آسیای مرکزی را فراهم می‌کند، آن را به دروازه‌ای حیاتی برای ایران تبدیل کرده است؛ این سرفصل جدید از روابط، بر بستر مشترکات تاریخی و نیازهای اقتصادی امروزین نوشته می‌شود.
 نشست استانداران؛ از سخن تا عمل
دیدار حسینعلی امیری استاندار فارس، با اولغبک قاسیم‌اف استاندار ولایت سرخان‌دریا، در فضایی صمیمی و کاری برگزار شد؛ گفت‌وگوهای دو طرف به‌جای تبادل تعارف‌های مرسوم، مستقیماً روی محورهای ملموس اقتصادی متمرکز بود.
استاندار فارس در این دیدار، با اشاره به ارتقای روابط دو کشور به سطح راهبردی، بر اهمیت تقویت همکاری‌های بین‌منطقه‌ای تأکید کرد؛ این نگاه، نشان می‌دهد که تهران و تاشکند، توسعه روابط را تنها در سطح پایتخت‌ها نمی‌بینند و آن‌ها استان‌ها و ولایات را به عنوان موتورهای محرک اصلی این همکاری‌ها تقویت می‌کنند.
 قلب تپنده توافق؛ زدن مهر قطعیت بر تفاهم‌نامه
شاید کلیدی‌ترین و عملیاتی‌ترین بخش این دیدار، پیشنهاد استاندار فارس برای تشکیل یک «کمیته اجرایی مشترک» بود؛ تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بسیاری از تفاهم‌نامه‌ها به دلیل نبود مکانیزم نظارتی و اجرایی، هرگز به مرحله عمل نمی‌رسند.
استاندار فارس با درک این چالش، تشکیل این کمیته را «امری ضروری» خواند؛ مأموریت اصلی این کمیته، نظارت بر اجرای تفاهمات و تسهیل گسترش حضور بخش خصوصی ایران در «منطقه آزاد و بارانداز تجاری شهر ترمذ» است. ترمذ، مرکز ولایت سرخان‌دریا، به دلیل موقعیت مرزی خود، از زیرساخت‌های لجستیکی و تجاری مهمی برخوردار است؛ تمرکز بر این شهر نشان می‌دهد که طرف ایرانی به دنبال یک پایگاه عملیاتی قوی برای نفوذ به بازار ازبکستان و فراتر از آن است.
 پایان مذاکرات؛ امضای تفاهم‌نامه و دعوتی تاریخی
پایان این دور از مذاکرات، با امضای رسمی «یادداشت تفاهم» میان دو استان همراه شد؛ در ادامه، استاندار فارس، از استاندار سرخان‌دریا برای بازدید از شیراز دعوت به عمل آورد. این دعوت، فرصتی برای نمایش عینی ظرفیت‌های اقتصادی، فرهنگی و گردشگری استان فارس است. سفر آتی اولغبک قاسیم‌اف به شیراز می‌تواند بخش خصوصی و سرمایه‌گذاران فارس را به‌طور مستقیم با فرصت‌های همکاری آشنا کند. این سفر همچنین پیوندهای شخصی بین مقامات اجرایی دو منطقه را مستحکم‌تر می‌نماید.
 گستره همکاری‌ها؛ از مزرعه تا دانشگاه
در جریان این مذاکرات، چشم‌انداز همکاری در حوزه‌های گوناگونی موردبحث قرار گرفت؛ این حوزه‌ها شامل صنعت، معدن، کشاورزی، صنایع غذایی، تجارت، لجستیک، حمل‌ونقل، نساجی، گردشگری، آموزش، پزشکی، داروسازی و سلامت می‌شود.
این فهرست بلند، نشان‌دهنده گستردگی و عمق فرصت‌های پیش روی دو طرف است.
 کشاورزی و صنایع غذایی؛ از صادرات مرکبات تا کشت پسته
ازبکستان کشوری با اقلیم مناسب برای کشاورزی است؛ با این حال، محصولات باغی خاص ایران مانند مرکبات و سیب‌زمینی، از جمله کالاهای موردنیاز بازار این کشور به شمار می‌روند.
در طرف مقابل، ایران دارای دانش فنی و تجربه طولانی در کشت محصولات استراتژیکی مانند پسته است. بر اساس تبادل نظر صورت‌گرفته، اجرای پروژه‌های مشترک برای کشت پسته ایرانی در ولایت سرخان‌دریا در دستور کار قرار گرفت.
این مدل همکاری، فراتر از مبادله ساده کالا حرکت می‌کند؛ این همکاری، به انتقال دانش و سرمایه می‌پردازد و می‌تواند الگویی برای سایر حوزه‌ها باشد.
 حمل‌ونقل و لجستیک؛ بازگشایی جاده ابریشم در آسمان و زمین
یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های این تفاهم، حوزه حمل‌ونقل و لجستیک است؛ راه‌اندازی پروازهای مستقیم هوایی بین شیراز و ترمذ (یا دیگر شهرهای بزرگ ازبکستان) نه‌تنها سفر تجار و گردشگران را تسهیل می‌کند، بلکه امکان جابه‌جایی کالاهای باارزش و فاسدشدنی را در کوتاه‌ترین زمان فراهم می‌آورد. این مسیر هوایی می‌تواند حلقه گمشده کریدور حمل‌ونقل شمال- جنوب باشد؛ حضور فعال بخش خصوصی ایران در بارانداز تجاری ترمذ نیز گامی در جهت تقویت این کریدور مهم به شمار می‌رود.
 صنعت، معدن و نساجی؛ همکاری بر اساس مکمل‌بودن
ظرفیت‌های صنعتی و معدنی استان فارس می‌تواند نیازهای ازبکستان در مسیر توسعه صنعتی خود را برطرف کند؛ از سوی دیگر، ازبکستان تولیدکننده بزرگ پنبه و دارای صنعت نساجی در حال رشد است و همکاری در این حوزه می‌تواند به جای رقابت، مبتنی بر اصل مکمل‌بودن باشد؛ برای مثال، ایران می‌تواند ماشین‌آلات و مواد اولیه شیمیایی صادر کند و در مقابل، محصولات نهایی نساجی ازبکستان را وارد نماید.
 گردشگری و فرهنگ؛ پیوند دوستداران حافظ و امام بخاری
ظرفیت‌های گردشگری دو منطقه شگفت‌انگیز است؛ شیراز با تخت جمشید، حافظیه و سعدیه، مقصد اصلی گردشگران فرهنگی محسوب می‌شود و ازبکستان نیز با شهرهای افسانه‌ای سمرقند و بخارا، گنجینه‌ای از تاریخ و معماری اسلامی را در خود جای داده است.
ایجاد تورهای مشترک فرهنگی- تاریخی که این دو قطب تمدنی را به هم متصل کند، می‌تواند بازار جدید و پرسودی برای صنعت گردشگری هر دو کشور ایجاد نماید؛ این پیوند، فهم مشترک فرهنگی و ارتباطات مردم‌به‌مردم را تقویت می‌کند.
 آموزش عالی، پزشکی و سلامت؛ انتقال دانش و مهارت
ایران، به‌ویژه استان فارس، با داشتن دانشگاه‌های علوم‌پزشکی معتبر و شرکت‌های داروسازی پیشرفته، می‌تواند به یکی از قطب‌های ارائه خدمات پزشکی و آموزشی برای دانشجویان و بیماران ازبکی تبدیل شود.
 نگاه ازبکستان به فارس؛ نماد قدرت نرم و سخت ایران
پایگاه اطلاع‌رسانی ولایت سرخان‌دریا در گزارشی که از این دیدار منتشر کرد، نگاه دقیق و حساب‌شده طرف ازبکی را به استان فارس نشان می‌دهد؛ در این گزارش، فارس به‌درستی به‌عنوان «یکی از بزرگ‌ترین و فعال‌ترین مناطق اقتصادی ایران» و هم‌زمان «از مراکز کهن فرهنگی» کشور توصیف شده است. این ترکیب برای طرف ازبکی بسیار جذاب به نظر می‌رسد. آن‌ها به دنبال همکاری با منطقه‌ای هستند که هم از توان اقتصادی و فناوری برخوردار است و هم از پشتوانه فرهنگی عمیقی که باعث ایجاد اعتماد و درک متقابل می‌شود. تأکید گزارش بر «ظرفیت‌های گسترده» فارس در کشاورزی، صنعت، صنایع‌دستی و گردشگری، نشان می‌دهد که ازبکستان به‌خوبی می‌داند با چه گنجینه اقتصادی و فرهنگی روبه‌رو شده است.
 گامی بلند در یک راه طولانی و پرثمر
سفر هیئت اقتصادی فارس به ازبکستان و امضای تفاهم‌نامه با ولایت سرخان‌دریا، یک «گام بلند عملیاتی» در مسیر تحقق مناسبات راهبردی بین ایران و ازبکستان به شمار می‌رود. این دیدار نشان داد که دو طرف به‌جای شعارزدگی، بر اجرا و نتیجه تمرکز دارند؛ تشکیل کمیته اجرایی، شناسایی دقیق حوزه‌های همکاری و دعوت متقابل، همگی نشانه‌های مثبتی از جدیت طرفین است.
اکنون نوبت بخش خصوصی، بانک‌ها، اتاق‌های بازرگانی و نهادهای تحقیقاتی دو کشور است که با همت و ابتکار خود، این تفاهم‌نامه را از کاغذ به عرصه عمل بیاورند و اگر این اتفاق بیفتد، می‌توان امیدوار بود که «دروازه‌های ابریشم نوین» بار دیگر به روی مردمان دو سرزمین کهن گشوده شود.
به گزارش ایرنا، هیئتی اقتصادی از استان فارس به ریاست «حسینعلی امیری» استاندار و نماینده عالی دولت، شامگاه چهارشنبه ۱۴ آبان‌ماه راهی ازبکستان شد تا فصل تازه‌ای از همکاری‌های دوجانبه را در چارچوب دیپلماسی فعال اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه و هم‌فرهنگ، رقم بزند؛ این سفر تا هجدهم آبان‌ماه ادامه دارد.