اعتمادسازی

 دولت برای غلبه بر چالش‌های اقتصادی، نیازمند اعتمادسازی است. وقتی سپرده‌های خرد و کلان مردمی به‌سوی بازارهای ملتهب روانه می‌شوند، این امر نشانه‌ای از اعتراض و بی‌اعتمادی به شرایط موجود است.
امروزه سپرده‌های مردمی برای جاماندن از ریزش، گریزگاه‌های چندانی در اختیار ندارند. منزلگاه اول، همان بازار سنتی ارز و مسکوکات طلا است که فرش قرمز برای ریال ایرانی می‌گستراند تا ارزش خود را در کشاکش تنش‌های تورمی نبازد. انباشته شدن ارز در پستوی خانه‌ها، یکی از دلایل اصلی رکود ریال است و در این میان بدنه جامعه، کمترین تقصیر را بر دوش می‌کشند.
سپس نوبت به مایحتاج اساسی جامعه می‌رسد که سرمایه‌های مردمی را جذب کنند. بازارهایی نظیر مسکن و خودرو که در زمره اقلام اساسی و ضروری قرار می‌گیرند به‌عنوان مقصد سرمایه‌گذاری قلمداد شده‌اند. نتیجه کار چنان می‌شود که عموم جامعه از تأمین مسکن و خودرو باز می‌مانند و این اقلام هر روز شامل افزایش قیمت حبابی می‌شوند.
نتیجه این ماجرا، رشد نارضایتی‌های عمومی از عملکرد اقتصادی و مدیریتی دولت است که تبعات آن شامل ارکان اساسی نظام می‌شود. اما به راستی راهکار عبور از این چالش دیرینه چیست؟
اگر دولت بتواند درگاه‌های امن و مطمئنی برای جذب سرمایه‌های مردمی ارائه کند، سوداگری در بازار سکه و ارز و بازارهای هم عرضش کاهش خواهد یافت و به‌دنبال آن، شاهد کاهش نرخ تورم، کم‌رنگی شاخص فلاکت و مهار خط فقر خواهیم بود. در گذشته دولت‌های پیشین تلاش داشتند تا مراجعی نظیر بورس را به‌عنوان ساختاری مطمئن به‌منظور جذب سرمایه‌های مردمی ارائه کنند؛ اما سرمایه‌های خرد و کلان مردم در بورس برباد رفت و بر حجم نارضایتی‌های عمومی افزوده شد.
در این برهه است که اقتصاددانان باید ساختار مستحکمی را طراحی کنند که سرمایه مردم به‌سوی بدنه تولید و اشتغال روانه شود. در این بزنگاه است که تعاونی‌ها می‌توانند مرهمی مؤثر بر زخم‌های کهنه اقتصادی جامعه گذارند. تعاونی‌های مردم نهاد می‌توانند گام‌های در راستای بهبود معیشت جامعه برداشته و به رؤیاهای دست‌نیافتنی دولت‌ها جامه عمل بپوشانند.
قدمت تعاونی‌ها در تاریخ ایران دیرهنگام است و فرازهایی از آن در تمدن این مرز و بوم دیده می‌شود. علاوه‌بر نقش تعاونی‌ها در ارتقای معیشت جامعه، آن‌ها بسترگاه مناسبی برای گفت‌وگو و تعاملات اجتماعی در سایه دموکراسی پدید می‌آورند و نقش ارزنده‌ای در شکوفایی ظرفیت‌های مردمی ایفا می‌کنند.
امروز جای خالی گفت‌وگوی‌محوری در سپهر اجتماعی ایران مشهود است و در پرتو تعامل و تعاون می‌توان بر طیف گسترده از چالش‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی غلبه کرد و در برابر سلسله‌ای از آسیب‌ها که امروزه در مقیاس وسیعی شاهد آن هستیم، مقاومت نمود.
فرهنگ تعاون به شایستگی می‌تواند تفکر زیست در کشتی بزرگ ایران را جایگزین منفعت‌طلبی فردی و مقطعی سازد و تمامی ارکان جامعه به‌صورت موازی از دستاوردهای آن بهره‌مند شوند. این فرهنگ رفیع تعاون است که بر بسیاری از دغدغه‌های مردم در سایه هم‌افزایی و پروژه‌های مشارکتی مرهم گذاشته و جامعه‌ای منسجم و یکپارچه را رقم خواهد زد. در این میان قوای سه‌گانه نیز با ایفای نقش نظارتی، حمایتی، تسهیلگری و قانون‌گذاری مطلوب می‌توانند در افزایش بهره‌وری تعاونی‌ها گام برداشته و جامعه ایران از این ظرفیت ارزنده و سنت حسنه بهره‌مند گردد.