لبو یا چغندر قرمز یکی از انواع خوراکیهای بسیار پرطرفدار و خوشمزه ایرانی است که بیشتر در فصل زمستان پخته میشود. این خوراکی خوشمزه که از قدیمالایام در دکههای خیابانی به فروش میرسید، یکی از خاطرهانگیزترین خوراکیهاست. پخت لبو خیلی آسان است و بهراحتی میتوانیم آن را در منزل درست کنیم. البته اگر بخواهیم لبو را به روش بازاری یا همان دکههای کنار خیابان درست کنیم، باید نکاتی را رعایت کنیم تا این خوراکی خوشمزه را به بهترین نحو ممکن تهیه نماییم. توصیه میشود حتماً برای شب یلدا این خوراکی خوشمزه را برای خانواده درست کنید. برای مشاهده این آموزش، در ادامه با ما همراه باشید.
مواد لازم برای 4 نفر
چغندر قرمز: ۴ عدد کوچک
شکر: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
آب: به مقدار کافی
طرز تهیه
مرحله ۱: شستوشوی دقیق لبوها
برای تهیه لبوی خوشمزه به روش بازاری، ابتدا لبوها را بهخوبی میشوییم. نکته مهم درمورد چغندر قرمز این است که چغندر قرمز دارای خاک زیاد است و به همین دلیل باید با دقت کامل تمام قسمتهای آن را بشوییم.
مرحله ۲: نکات مهم قبل از پخت
نکته دیگر درمورد تهیه لبو این است که بههیچوجه قبل از پخت لبوها نباید آن را برش بزنیم. برش زدن لبو یا جدا کردن قسمت سر و ته چغندر قرمز باعث میشود که اکثر ویتامینهای موجود در لبو خارج شوند.
مرحله ۳: آمادهسازی برای پخت
در این مرحله چغندرها را داخل یک قابلمه مناسب میریزیم؛ سپس بهاندازهای آب اضافه میکنیم که دو بند انگشت روی سطح چغندرها را بپوشاند. در صورتی که آب تصفیهشده داشتیم، بهتر است از آن برای پخت لبو استفاده کنیم.
مرحله ۴: جوشاندن و پخت اولیه
حالا قابلمه را روی حرارت زیاد قرار میدهیم تا آب سریعتر به نقطه جوش برسد. پس از اینکه آب به نقطه جوش رسید، حرارت زیر قابلمه را کم میکنیم؛ سپس درب قابلمه را میگذاریم و اجازه میدهیم چغندرها به مدت ۲ ساعت بپزند.
مرحله ۵: پوستگیری و خردکردن
پس از اینکه چغندرها بهخوبی پختند و کاملاً نرم شدند، آنها را از قابلمه خارج میکنیم و سر و تهشان را با چاقو میگیریم؛ سپس بهآرامی پوست روی چغندرها را با چاقو جدا میکنیم و آنها را به شکل دلخواه خرد میکنیم.
مرحله ۶: انتخاب روش سرو
در صورت تمایل میتوانیم لبوها را بهصورت خردنشده و اصطلاحاً کامل و درسته نیز سرو کنیم. البته چون لبو را در منزل درست میکنیم و لبوها مدت بسیار زیادی درون شربت آب لبو باقی نمیمانند، بهتر است آنها را خرد کنیم.
مرحله ۷: اضافهکردن شکر به آب لبو
در این مرحله شکر را به آب باقیمانده لبو اضافه کرده، مخلوط میکنیم؛ سپس طعم آن را میچشیم. در صورتی که دوست داریم لبوها شیرینتر باشند، میتوانیم مقدار شکر را به دلخواه زیاد کنیم.
مرحله ۸: غلیظکردن آب لبو
حالا قابلمه را روی حرارت ملایم قرار میدهیم و اجازه میدهیم شکر بهطور کامل درون آب لبو حل شود؛ سپس تکههای لبوی خردشده را به قابلمه اضافه میکنیم و درب قابلمه را میگذاریم تا آب لبو غلیظ شود.
مرحله ۹: بررسی و آمادهسازی نهایی
پس از گذشت ۱۵ دقیقه، درب قابلمه را برمیداریم و در صورتی که آب موجود در قابلمه زیاد بود، حرارت را زیاد میکنیم تا آب لبو غلیظ شود. پس از اینکه آب لبو غلیظ و رنگ لبوها کمی تیره شد، لبو آماده سرو است.
مرحله ۱۰: سرو نهایی لبوی بازاری
در مرحله آخر، لبوها را بهآرامی در ظرف موردنظرمان میچینیم؛ سپس باقیمانده شربت لبو که داخل قابلمه باقی مانده است را بهصورت پخش روی لبوها میریزیم. در ادامه لبوها را بهصورت داغ سرو میکنیم.
طرز تهیه لبو با شیره انگور
چغندر متوسط: ۱ کیلوگرم
شیره انگور طبیعی و غلیظ: ۴ تا ۵ قاشق غذاخوری
آب: حدود ۳ لیوان
گلاب: ۱ قاشق غذاخوری (اختیاری)
آبلیموی تازه: یکدوم قاشق چایخوری
پودر دارچین یا زنجبیل (اختیاری): نوک قاشق چایخوری
گردوی خردشده یا خلال پسته برای تزیین: به مقدار دلخواه
دستور پخت
ابتدا چغندرها را بشویید و بدون آنکه پوست بگیرید، درون قابلمه قرار دهید. سپس روی آنها آب بریزید و بگذارید با حرارت ملایم بپزند تا کاملاً نرم شوند. پس از پخت، چغندرها را پوست بگیرید و بهصورت حلقهای یا به قطعات دلخواه خرد کنید. در مرحله بعد، لبوهای آماده را درون قابلمهای دیگر بریزید و چند قاشق شیره انگور به آن بیفزایید. سپس قابلمه را روی حرارت بسیار ملایم بگذارید تا شیره بهآرامی غلظت پیدا کند و کاملاً به خورد لبو برود. در پایان، لبو با شیره انگور را در ظرف مناسب سرو کنید و در صورت تمایل، کمی پودر دارچین یا گردوی خردشده روی آن بپاشید تا طعم و عطر آن دلانگیزتر شود.
نکات مهم و کاربردی
برای هر یک کیلوگرم چغندر، معمولاً مقدار ۴ تا ۵ قاشق غذاخوری شیره انگور طبیعی کافی است؛ البته میزان دقیق آن بستگی به ذائقه شما دارد؛ اگر طعم شیرینتر و غلیظتر میپسندید، مقدار شیره را تا ۶ قاشق افزایش دهید. اگر دوست دارید طعم طبیعی و ملایم لبو بیشتر حس شود، ۳ تا ۴ قاشق شیره کافی است.
- حتماً شیره را در مرحله آخر پخت اضافه کنید و اجازه دهید حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه روی حرارت ملایم بماند تا شیره به خورد لبو برود و رنگ آن براق و تیره شود.
افزودن کمی آبلیمو (نیم قاشق چایخوری) در پایان پخت هم باعث متعادل شدن طعم شیرینی و حفظ رنگ طبیعی لبو میشود.
طرز تهیه لبو با نبات
چغندر متوسط: ۱ کیلوگرم
نبات خردشده یا چوبی: ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم (۴ تا ۶ قاشق غذاخوری)
آب: حدود ۳ لیوان
گلاب (اختیاری): ۱ قاشق غذاخوری
پودر دارچین یا زنجبیل (اختیاری): مقدار بسیار کم
آبلیموی تازه برای تثبیت رنگ (اختیاری): چند قطره
دستور پخت
چغندرها را بشویید و بدون پوست در قابلمه بریزید. روی آنها آب بریزید تا کمی بالاتر از سطح چغندرها را بپوشاند. قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید و بگذارید لبوها حدود ۱ تا یکونیم ساعت بپزند تا کاملاً نرم شوند. پس از پخت، پوست چغندرها را بگیرید و به شکل حلقهای یا مکعبی خرد کنید. حالا لبوهای خردشده را دوباره در قابلمه بریزید، نبات را اضافه کنید و اجازه دهید با حرارت ملایم حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بجوشد تا شربت نبات به خورد لبو برود و رنگ آن براق و تیره شود. در پایان، در صورت تمایل گلاب یا کمی دارچین بیفزایید و پس از چند دقیقه حرارت را خاموش کنید.
نکات مهم و کاربردی
۱. اگر طعم شیرینتر دوست دارید، مقدار نبات را تا ۲۰۰ گرم افزایش دهید.
۲. در صورت استفاده از نبات چوبی، آن را از ابتدا در آب لبو بگذارید تا کاملاً حل شود.
۳. افزودن کمی آبلیمو در پایان پخت باعث میشود رنگ لبو قرمزتر و درخشانتر شود.
۴. این دسر را میتوانید گرم یا سرد سرو کنید؛ در حالت سرد، غلظت و شیرینی آن بیشتر احساس میشود.
۵. برای ظاهری زیباتر، هنگام سرو کمی پودر دارچین یا خلال پسته روی آن بپاشید.
انتخاب چغندر مناسب
برای تهیه لبویی خوشمزه و خوشرنگ، انتخاب چغندر مناسب اولین گام مهم است. چغندرهایی که اندازه کوچک تا متوسط دارند و رنگ پوست آنها تیرهتر است، بهترین گزینه هستند. این چغندرها معمولاً طعم شیرینتر و بافت نرمتری دارند. چغندرهای بزرگ ممکن است داخلشان سفید و ریشهدار باشد و طعم و رنگ کمتری داشته باشند. همچنین چغندری را انتخاب کنید که سطح آن بدون لکه یا ترکخوردگی باشد.
شستوشوی کامل
چغندرها بهدلیل رشد در خاک، معمولاً حاوی مقادیر زیادی خاک و گردوغبار هستند. شستوشوی دقیق و کامل چغندرها بسیار اهمیت دارد. برای این کار، میتوانید از یک برس نرم برای پاک کردن خاک از سطح چغندر استفاده کنید. آب سرد بهترین گزینه برای شستوشو است؛ زیرا گرمای زیاد ممکن است روی بافت چغندر تأثیر بگذارد.
میزان آب مناسب
برای پخت لبو، میزان آب اضافهشده به قابلمه باید بهاندازهای باشد که سطح چغندرها را بپوشاند و حدود دو بند انگشت بالاتر از آنها قرار گیرد. استفاده از آب تصفیهشده یا آب معدنی میتواند طعم و کیفیت نهایی لبو را بهبود بخشد.
استفاده از سرکه
یکی از ترفندهای ساده برای حفظ رنگ قرمز طبیعی لبو، اضافه کردن یک قاشق سرکه سیب به آب پس از نرم شدن چغندرهاست. سرکه نهتنها به تثبیت رنگ کمک میکند، بلکه عطر خاصی نیز به لبو میبخشد. البته باید دقت کنید که مقدار سرکه زیاد نباشد تا طعم اصلی لبو تغییر نکند.
پخت با حرارت ملایم
پختن لبو با حرارت ملایم، کلید دستیابی به لبو با بافت نرم و مغزپخت است. اگر حرارت زیاد باشد، سطح لبو سریعتر پخته میشود؛ اما مغز آن سفت باقی میماند. همچنین حرارت زیاد ممکن است باعث تبخیر سریع آب و از بین رفتن طعم شیرین طبیعی لبو شود.
زمان پخت لبو در زودپز
اگر برای پختن لبو عجله دارید، استفاده از زودپز گزینهای مناسب است. در زودپز، زمان پخت لبو حدود یک ساعت است؛ اما اگر از قابلمه معمولی استفاده میکنید، بهتر است حدود ۳ تا ۴ ساعت به آن زمان دهید تا چغندرها کاملاً نرم شوند و رنگشان به خوبی درآید.