دبیر چهل‌و‌سومین جشنواره جهانی فیلم فجر گفت: مهمانان ما در این رویداد نزدیک به ۲۰۰ نفر هستند که قرار است از اروپا، آمریکا، شرق دور و منطقه، در جشنواره حضور یابند و این گام بزرگی در خروج انزوای فرهنگی ایران خواهد بود.
روح الله حسینی در نشست خبری جشنواره جهانی فیلم فجر که در موزه سینما برگزار شد، اظهار کرد: از نظر من، رسانه بخش جدایی‌ناپذیر سینماست و در شکل‌گیری نگاه عمومی به سینما، نقشی تعیین‌کننده دارد. رسانه در واقع سهمی اساسی در ساختن حافظه جمعی ما و همچنین در زاویه‌ای که نسبت به سینما اتخاذ می‌کنیم ایفا می‌کند. تجربه تماشای فیلم‌ها و مواجهه با تحلیل‌ها و بازتاب‌های رسانه‌ای، ما را از سطح یک تجربه صرفاً شخصی فراتر می‌برد و در فرایند یادگیری سینما، مقایسه آثار و شکل‌گیری توانایی «دیدن»، نقش بنیادین دارد.
حسینی گفت: اکنون جشنواره جهانی فیلم فجر، جامه نویی می‌پوشد و ضمن احترام برای همه دوستانم ازجمله رضا میرکریمی، محمدمهدی عسگرپور و رضا داد که پیش از من عهده‌دار این مسئولیت بودند، درباره جشنواره گفته شد که شیک‌و‌پیک برگزار می‌شده و مهمانان خوب داشته، همه را باید تعریف کرد، این تعاریف یک مقدمه‌ دارد. یادمان نرود در چه دوره‌ای به سر می‌بریم؛ اولین دوره جشنواره جهانی سال ۹۴ بود و اگر اشتباه نکنم برجام هم امضا شده بود، حتماً یادتان هست فضای اجتماعی، فضای عمومی، فضای فرهنگی و فضای اقتصادی سال ۹۴، اصلاً قابل مقایسه با سال ۱۴۰۴ نیست. از روزهایی که چند میلیون نفر برای اینکه جنگ شده بود، فقط از تهران خارج شدند و چیزی نمانده بود به اینکه واقعه‌ای به نام اسنپ‌بک رخ دهد.
وی افزود: سعیم را می‌کنم که جشنواره‌ای که آبروی ما را حفظ کند به شهر شیراز و هنر شیرازی‌ها هم بیاید برگزار کنیم. ما زمان زیادی هم نداشتیم، این جشنواره همیشه حداقل ۶ الی ۹ ماه وقت داشتند برای فراهم کردن مقدمات و در واقع دعوت از میهمان‌ها که با همین زمان کم؛ البته این به لطف خدا بوده و کمک همکارانم فکر می‌کنم اتفاق خوبی افتاد، یعنی با همین زمان کم دیگر فرصت اطلاع‌رسانی برای ما فراهم نبود که البته آن هم باز دلایل و ملاحظاتی داشت که می‌شود درباره آن حرف زد، فکر می‌کنم آنچه دعوت شد و آنچه پذیرفته شد قابل پذیرش باشد.
دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر در ادامه در پاسخ به پرسش خبرنگاران اظهار کرد: نوری بیلگه جیلان سرمایه سینمای آسیا و جهان است و صاحب نخل طلای کن است. از ایشان دعوت کردیم در هیئت داوران حضور داشته باشد و امیدوارم از افتتاحیه شاهد حضور این فیلم‌ساز در شیراز باشیم.
حسینی گفت: فیلم‌هایی که در جشنواره انتخاب و بازبینی شدند مسیری را طی کردند که همه فیلم‌ها در جشنواره‌ها طی می‌کنند و ملاحظه‌ای در کار نبوده است. رویکرد ما در انتخاب فیلم‌ها مؤثر بوده و رویکرد ما شاعرانه است. این، خود‌به‌خود برخی موانع را از پیش پای ما برداشت. هیچ فیلمی به‌دلیل ممیزی منع حضور در جشنواره نداشته است. یک فیلم متعلق به سال ۲۰۲۲ بود و وقتی فهرست فیلم‌ها را بسته بودیم برای حضور تماس گرفتند که امکان حضور این اثر را نداشتیم.
دبیر جشنواره جهانی در ادامه گفت: میهمانان ما که نزدیک به ۲۰۰ نفر هستند و قرار است به ایران بیایند از اروپا، آمریکا، شرق دور و منطقه، گام بزرگی در خروج انزوای فرهنگی ایران خواهد بود. تحریم‌های فرهنگی و جشنواره‌ای ایران جدی است و خیلی‌ها دوست ندارند پای فیلم‌سازان خارجی به ایران و پای فیلم‌های مجوزدار ایرانی به جشنواره‌های خارجی باز شود و این اقدام به بی‌اثرکردن چنین تلاش‌هایی منجر خواهد شد.
حسینی در ادامه اظهار کرد: وزیر فرهنگ از همه ما خواستند که تمرکززدایی کنیم و ایران تنها تهران نیست و محور رویدادهای فرهنگی به دیگر شهرها منتقل شود، این فرصت خوبی بود که جشنواره جهانی را به شهر دیگری که امکانات لازم را از منظر زیرساختی و فرهنگی دارد یعنی شیراز منتقل کنیم. رویکردی که ما در این جشنواره در نظر داریم یعنی فیلم شاعرانه ما را بیشتر ترغیب کرد که جشنواره را به شهری ببریم که نامش به شعر و ادب گره خورده است و استدلال‌های قوی داشتیم که جشنواره به شیراز برویم.
وی افزود: نمی‌شد یکسال صبر کرد تا سال بعد این اتفاق رخ دهد. هر زمانی که بشود کار خوب و پسندیده‌ای را انجام داد باید اقدام کرد. شیراز استقبال خوبی از جشنواره داشت البته که سال اول است و نواقصی هم هست. سعی می‌کنیم جشنواره آبرومند باشد؛ اما سال اول تجربه اول است و البته با همکاران کارکشته و مجربمان تلاش می‌کنیم کمترین ایراد را داشته باشیم.
حسینی در ادامه درباره جشنواره جهانی فیلم فجر در پاسخ به خبرنگاران یادآور شد: ما در سرزمینی زندگی می‌کنیم شعر در آن فقط هنر نیست شیوه‌ای از بودن و نگریستن است. یک نوع جهان‌بینی است و فیلسوفان درگذشته ما نیز به این مهم اشاره داشتند و آثار آقای شایگان را همه می‌شناسیم و وی می‌گوید: ایرانیان شاعرانه می‌اندیشند و شعر مؤلفه تمدن ایرانی است و بخشی از فرهنگ و هویت ما شعر است و حضورش بر زیست فکری و فرهنگی و اجتماعی ما اثر دارد. کمترین کشوری داریم که چهارراه‌هایی مانند نوروز یا شب یلدا با فال حافظ داشته باشد.
وی ادامه داد: شعر در ایران قرن ۲۱ همچنان حاضر است. مولانا، سعدی، حافظ و...، در فرانسه که بروید کمتر کسی را می‌بینید که از شاعران قبلی این کشور بخواند و این زیست یعنی شعر مزیت فرهنگی و تمدنی ما است. می‌توان آن‌را به سایر پدیده‌ها و هنرها ازجمله سینما گره زد. بزرگ‌ترین دستاورد ما از دوره کلاسیک شعر است. ما در جهان شهره به واسطه مولانا، خیام و شعر پارسی هستیم و حافظ امروز هویت ما است و سر سفره‌ها حضور دارد. این بزرگ‌ترین دستاورد را می‌توان به بزرگ‌ترین دستاورد مدرن ما یعنی سینما گره زد.
حسینی گفت: رویکرد شاعرانه از این جهت برای من و دوستانم در سازمان خوشایند بود و هست که در واقع ارج نهادن این رویکرد به یک شیوه زیستن است که بخشی از هویت ماست، این نگاه را خیلی دوست داریم که در سینما ببینیم، مثل فیلم‌هایی که داشتیم و دیدیم، مثل سهراب شهید ثالث، نادری تا کیارستمی و مجید مجیدی که در جهان شهره شده‌اند؛ این‌ها فیلم‌های شاعرانه ما بوده که در جهان جاری است و بازگشت به یک رویکرد و مزیت است که می‌تواند مزیت ما در سینمای ایران و جهان باشد و در ایران هم در کنار تمام سرگرمی‌ها می‌تواند جای خود را دوباره باز کند. انتقال آثار مطابق با این رویکرد بوده یعنی این فیلم‌های خیلی سرگرم‌کننده نیستند و باید به‌عنوان مخاطب کمی حوصله بیشتری برای دیدن آن‌ها داشته باشیم و مثل برخورد با شعر، صبر، سکوت، ایهام و استعاره در مواجهه با آن‌ها برخورد کنیم.
دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر در پاسخ به اصحاب رسانه اظهار کرد: در همه جای دنیا جشنواره‌ها به اسم شهرها شناخته می‌شود. کن شهر کوچکی در جنوب فرانسه است که ۷۰ هزار نفر جمعیت دارد که به‌دلیل جشنواره فیلم کن شهره است. برگزاری جشنواره در شیراز یک مزیت است. شیراز از تهران در دنیا مشهورتر است. خیلی از مهمانان که به‌دلیل کاری و حرفه‌ای به جشنواره نیامدند، با تأسف خواستند برای سال بعد در این جشنواره باشند؛ زیرا سیاحت شیراز معنادار است. حسینی اظهار کرد: می‌توانستیم در بخش اطلاع‌رسانی، بهتر عمل کنیم؛ اما زمان کم و شرایط خاص بود. دعوت از چهره‌های بین‌المللی شرایط خاص خود را دارد و امیدواریم در دوره‌های بعد اگر بودیم، در حوزه اطلاع‌رسانی بهتر عمل کنیم. دوست داشتیم اخبار خیلی از فیلم‌ها را زودتر اعلام کنیم؛ اما در فاصله چهار روز این را اعلام کردیم.
وی ادامه داد: وقتی شما می‌خواهید عضو یک سازمان بین‌المللی شوید و در رده جشنواره‌های «الف» یا «A» جهان قرار بگیرید و میان ۱۵ جشنواره برتر دنیا باشید، طبیعی است که باید مجموعه‌ای از قواعد را رعایت کنید. نمی‌شود عضو یک ساختار بین‌المللی بود و در عین حال گفت «هر طور که خودمان خواستیم عمل می‌کنیم»؛ ورود به عرصه بین‌الملل یعنی پذیرش استانداردها و الزامات آن.
دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر در ادامه گفت: شاعرانه موضوع نیست، یک رویکرد است. ما در انتخاب فیلم‌ها به کیفیت توجه داشتیم. تلاش کردیم فیلم‌هایی که ثبت شدند از بینشان آثاری را انتخاب کنیم و با شرکت‌های مختلف برای دریافت فیلم‌های باارزش نیز مذاکره کردیم و برخی تلاش‌ها نتیجه داد و ما در «جشنواره جشنواره‌ها» چهار فیلم بسیار خوب داریم؛ در بخش رقابتی نیز تلاش کردیم فیلم‌هایی داشته باشیم که به ارتقای کیفی سینمای ایران کمک کنیم.
حسینی گفت: با‌توجه‌به جریان‌های سینمای ایران تلاش کردم از مسیر جشنواره کمک بگیرم که تنظیم‌گری سازمان سینمایی را از این مسیر پیگیری کنم؛ یعنی شکل دیگری از سینما دیده شود و مورد توجه قرار گیرد و فیلم‌سازان ایرانی به آن فکر کنند و به‌عنوان یک گزینه به‌عنوان تولیدات پیش روی آنان باشد.
حسینی در ادامه در پاسخ به یکی از خبرنگاران درباره بخش «دارالفنون» عنوان کرد: این بخش با مدیریت آقای طهماسب برگزار می‌شود. ۶۰ دانشجوی سینما شامل ۳۸ نفر خارج از ایران و ۲۲ نفر از ایران در این بخش حضور دارند؛ تعدادی از میهمانان خارج از کشور کسانی هستند که تجربه قبلی حضور در دارالفنون و ساخت فیلم را از سر گذرانده‌اند و آمده‌اند تجربه خود را به بچه‌های جدیدالورود منتقل کنند؛ اساتید نیز از فیلم‌سازان و داوران ایرانی هستند که به ما در برگزاری کارگاه‌ها کمک می‌کنند.
وی درباره نکوداشت و بزرگداشت‌ها نیز گفت: برخی رویدادها بهتر است در جشنواره‌های دیگر مانند جشنواره ملی فیلم فجر برگزار شود. اگر نکوداشت سینماگران ایرانی است ترجیح می‌دهیم در بخش ملی این اتفاق رخ دهد و براساس ویژگی‌های بین‌المللی، نکوداشت چهره‌های بین‌المللی سینمای ایران را داریم؛ اما پس از نهایی شدن اعلام می‌کنیم.
وی در پاسخ به سؤال ایرنا نیز گفت: در انتخاب فیلم‌های ایرانی مطابقت با رویکرد شاعرانه و کیفیت تولید را در نظر داشتیم؛ با شناختی که اکنون از سینمای ایران، جشنواره‌های مختلف ملی و دیگر انواع آن دارم، سطح کیفی آثار را قابل قبول می‌دانم. بسیاری از آثار فیلم اولی هستند؛ زیرا جشنواره جهانی باید از این جهت هم به سینمای ایران ادای دین کند و استعدادهای خود را بروز دهد. ما این ملاحظه را داشتیم که شرکت‌های خارجی جشنواره فیلم‌های تازه را ببینند و مشتری آن باشند که فیلم‌ها پخش شود.
حسینی در ادامه نشست با اصحاب رسانه تأکید کرد: در شیراز برنامه‌ریزی داریم بخشی از فیلم‌ها مانند «جشنواره جشنواره‌ها» در خارج از جشنواره به‌طور خاص در «مجموعه تارخ» دیده شود. برای عموم، نمایش‌هایی تدارک دیده شده است. بخشی از روز میهمانان خارجی به بازدید از اماکن تاریخی شیراز اختصاص دارد چون این ۲۰۰ میهمان، عادی نیستند و یک رسانه هستند و می‌توانند چهره شیراز و ایران را به تصویر بکشند که این ظرفیت است.
وی افزود: حسن معجونی، ایرج طهماسب، علیرضا شجاع‌نوری، همایون اسعدیان، منوچهر شاهسواری کنار ما و مشاوران قابل و حرفه‌ای ما هستند که در جشنواره‌ها تجربه دارند و ترکیب این‌ها می‌تواند به برگزاری جشنواره کمک کند؛ دعوت‌هایی که انجام شده از چهره‌های شاخص سینمایی و هنرمندان. بسیاری از هنرمندان برای حضور در این رویداد اظهار تمایل داشتند و تیمی که انتخاب شده، شبانه‌روز کار کردند تا به این نقطه برسیم.
حسینی درباره بودجه جشنواره جهانی فیلم فجر و مشارکت استان فارس گفت: مشارکت استان فارس و شهر شیراز قابل تقدیر بوده است، بخش عمده‌ای از هزینه‌ها را متقبل شدند و همه چیز براساس تفاهم‌نامه است؛ بخش‌های دیگر را هم که کمتر است سازمان سینمایی بر عهده دارد. جوایز، اسکان و پروازهای خارجی و پذیرایی، بر عهده استانداری فارس است، تیزری که خواهید دید بر عهده سازمان سینمایی بوده و اکنون نمی‌توانم عددی را به شما بگویم.
دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر تصریح کرد: هنرمندان ویژگی‌های خاصی دارند و ما نمی‌توانیم برای آنان برنامه‌ریزی کنیم. وقتی هنرمندی به‌عنوان هیئت داوری دعوت می‌شود باید قواعد ما را بپذیرد و در نشست شرکت کند. از همکاران بنیاد سینمایی فارابی، استانداری فارس، شهرداری فارس و شخص رئیس سازمان سینمایی برای برپایی این رویداد تقدیر می‌کنم و از دوستان موزه سینما نیز ممنونم که شرایط برگزاری این نشست را فراهم کردند.
این گزارش می‌افزاید: در بخش «مسابقه بین‌الملل» جشنواره جهانی فیلم فجر، ۱۶ فیلم از ۲۱ کشور حضور دارند. کشورهایی همچون یونان، مجارستان، ژاپن، کره جنوبی، رومانی، ایتالیا، عربستان سعودی، قطر، فرانسه، نروژ و سوئد ازجمله مشارکت‌کنندگان این بخش هستند. در بخش «چشم‌انداز»، که همان مسابقه فیلم‌های اول و دوم است، ۱۱ فیلم از ۱۰ کشور حضور دارند. ایران در این بخش با دو فیلم حضور دارد و کشورهای ترکیه، تونس، چین، کره جنوبی، ازبکستان، روسیه، سریلانکا، صربستان و ایتالیا نیز هرکدام با یک فیلم در این بخش شرکت کرده‌اند. در بخش «زیتون شکسته» نیز شش فیلم از ۱۵ کشور حضور دارند. ازجمله، کانادا، فلسطین، عربستان سعودی، اردن و قطر هر کدام با دو فیلم در این بخش شرکت کرده‌اند و کشورهایی مانند لبنان، ایران، چین، انگلستان، فرانسه، دانمارک، نروژ، آلمان، قبرس و یونان نیز هر کدام یک فیلم در این بخش ارائه کرده‌اند.
در بخش «جشنواره جشنواره‌ها» که به نمایش آثار تحسین‌شده جشنواره‌های معتبر بین‌المللی اختصاص دارد، پنج فیلم از ۱۰ کشور حضور دارند. این آثار از کشورهای پرتغال، کلمبیا، سوئد، سوئیس، آرژانتین، اروگوئه، ایران، آلمان و اسپانیا انتخاب شده‌اند. به‌جز فیلم ایرانی حاضر در این بخش، سایر فیلم‌ها تولیدات مشترک بین‌المللی هستند.همچنین امسال هشت فیلم ایرانی در بخش رقابتی جشنواره حضور دارند؛ «او نمی‌خوابد» به کارگردانی رضا جمالی، «زمانی در ابدیت» به کارگردانی مهدی نوروزیان، «پل» به کارگردانی محمد عسگری، «مرد آرام» به کارگردانی بهنوش صادقی، «ماهی در قلاب» به کارگردانی محی‌الدین مظفر (محصول مشترک ایران و تاجیکستان) در بخش «جلوه‌گاه شرق» نیز دو فیلم ایرانی نمایش داده می‌شود؛ «دو روی پاییز» به کارگردانی روناک طاهر و «فرشته‌ها نمی‌میرند» به کارگردانی محمدرضا ابوالحسنی. همچنین روابط‌عمومی اعلام کرد که پوسترها توسط مهدی دوایی رونمایی شد و تیزر جشنواره هم پخش خواهد شد.