اشاره: شیراز در خط مقدم پرورش سرمایههای اجتماعی ایستاده است. دستگاه فرهنگ فارس با بهرهمندی از حمایتهای یک چهره ملی در رأس مدیریت ارشد استان توانسته است از مرزهای کشور فراتر رفته و گامهای بلندی در عرصه بینالملل بردارد. تغییر رویکرد مدیریت فرهنگی استان طی ماههای اخیر توانسته است بر مزیت فرهنگی استان فارس با برگزاری رویدادهای بینالمللی بیفزاید و جایگاه سومین حرم اهلبیت(ع) را در زمینههای فرهنگی و تمدنی پررنگ سازد. اینک سراسر ایران از جهاد فرهنگی فارسیان بهرهمند میشوند و اهالی
حرم احمدبن موسی(ع) و مردمان دیار تختجمشید از رویدادهای باشکوه جهانی استقبال میکنند.
فراخواندن جهانیان به شیراز از زاویههای متفاوتی قابلبررسی است. نخست آن که ایران در معرض شدیدترین امواج جنگ نرم قرار دارد که در این کارزار کهنه کلاشینکفهای روسی بهکار نمیآیند؛ بلکه باید با تولید محتوای اصیل و پرمایه مبتنیبر آموزههای اسلامی و فرازهای تمدنی ایرانی به جذب مخاطب پرداخت. فرش سرخ جشنوارههای فرهنگی میتواند جهانیان را به ایران دعوت کند و حضور اقوام بینالملل در سرزمین پارسیان به معنای شکست توطئههای ایرانهراسی خواهد بود.
اینبار جشنواره جهانی فیلم فجر در شیراز با رویکرد شاعرانه برگزار میشود و این امر فرصت مغتنمی است تا اصالتهای این دیار را باز زندهسازی کنیم. شیراز در مقام زیباترین شهر خاورمیانه سرشار از جذابیتهای پیدا و پنهان است که در پرتو آنها میتوان اصالتهای این کهن دیار را بر صدر نشاند و سپس فرصتی برای رونق اقتصادی و گشایش سیاسی به وجود آورد. چنانچه شهرهای پرمایه ایران در کانون توجه جهانیان قرار گیرند، همه توطئههای قوای متجاوز که توطئه تجزیه گربه خاورمیانه را در سر میپروراند، نقشبرآب خواهد شد و در راستا موفق به گامهای اثرگذاری در راستای پدافند غیرعامل و تقویت قوای بازدارندگی کشور شدیم. امروزه ایران اسلامی همانقدر که به تقویت قوای نظامی نیازمند است، به نمایش اصالتهای تاریخی، صلحدوستی ایرانیان و جاذبههای این دیار نیاز دارد و آوردگاههای فرهنگی و هنری بهترین میزانسن برای تحقق این هدف گرانمایه بشمار میروند.
طلوع خورشید هنر در شیراز
خورشید چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، اینبار نه در پایتخت، که در شیراز طلوع کرد تا از این پس، نام پایتخت فرهنگ و ادب ایرانزمین، علاوه بر تاریخ، تمدن و ادبیات، با هنر هفتم نیز
گره بخورد. در ادامه رویکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تمرکززدایی از پایتخت، دبیرخانه دائمی جشنواره جهانی فیلم فجر به شیراز منتقل شد تا این رویداد سینمایی، دوران بلوغ و استقلال خود از جشنواره فیلم فجر را در این شهر آغاز کند. چهلوسومین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر از عصر دیروز چهارشنبه کار خود را آغاز کرد تا فیلمسازانی از ۲۱ کشور جهان، رقابت هنری خود را در «هنر شهر آفتاب» شیراز دنبال کنند.
چرا شهر راز انتخاب شد؟
اما چرا شیراز بهعنوان میزبان دائمی جشنواره جهانی فیلم فجر انتخاب شد؟ کارشناسان در پاسخ به این پرسش، چندین مؤلفه اثرگذار را برمیشمارند که هریک بهتنهایی میتواند دلیلی کافی برای این میزبانی باشد و ترکیب آنها، شیراز را به شهری بیرقابت برای میزبانی این جشنواره تبدیل کرده است. نخستین مؤلفه، پیشینه فرهنگی و هنری شیراز است؛ این شهر از دیرباز بهعنوان یک قطب فرهنگی شناختهشده و این ویژگی، بستر مناسبی برای میزبانی از یک رویداد فرهنگی بینالمللی مانند جشنواره جهانی فیلم فجر فراهم کرده است.
دومین دلیل، شهرت جهانی شیراز نزد ملل مختلف است؛ تاجاییکه به گفته دبیر چهلوسومین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر شیراز در جهان از تهران شناختهشدهتر است. وجود زیرساختهای قدرتمند سینمایی در شیراز، دلیل دیگری برای انتخاب این شهر است؛ راهاندازی پردیسها و سالنهای سینمایی استاندارد در سالهای اخیر، این کلانشهر را به یکی از شهرهای توانمند سینمایی کشور تبدیل کرده است. دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر در این زمینه تأکید کرد: در پایتخت نیز کمتر مجموعه سینمایی مانند هنر شهر آفتاب شیراز وجود دارد. مخاطبان هنردوست شیرازی نیز از دیگر عوامل مؤثر در این انتخاب هستند؛ موفقیت یک جشنواره سینمایی به حضور پرشور مخاطبانش وابسته است و مردم شیراز همواره استقبال قابلتوجهی از رویدادهای سینمایی داشتهاند. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز درباره میزبانی شیراز گفت: شیراز جایگاه نمادین ملی دارد و از شناختهشـدهترین شهرهای ایران در جهان است؛ بهویژه که این شهر، زادگاه سعدی و حافظ و نماد شعر فارسی است و میتوانیم پیوند شعر و سینما را با استفاده از ظرفیتهای این رویداد بازتعریف کنیم.
همه این عوامل باعثشـده تا به گفته مسئولان، شیراز آمادگی کامل را برای میزبانی از جشنواره جهانی فیلم فجر داشته باشد.
معراج با سینمای شاعرانه
محور موضوعی این دوره از جشنواره جهانی فیلم فجر، «سینمای شاعرانه» انتخاب شده است؛ کارشناسان و مسئولان برگزاری جشنواره بر این باورند که هیچ نقطهای از ایران نمیتواند همانند شیراز، میزبان سینمای شاعرانه باشد.
حسینعلی امیری، استاندار فارس، در اینباره گفت: شهری که خاستگاه حافظ و سعدی است، با پیشینه ادبی و عرفانی خود میتواند به «سینمای شاعرانه» مفهومی ژرفتر و اصیلتر ببخشد. اما سینمای شاعرانه چه مفهومی دارد و مخاطبان سینما چه برداشتی از این رویداد هنری خواهند داشت؟ روحالله حسینی، دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر، در این زمینه توضیح داد: رویکرد شاعرانه ازاینجهت مد نظر سازمان سینمایی و دستاندرکاران جشنواره قرارگـرفته که ارج نهادن به یک شیوه زیستن بهعنوان بخشی از هویت ایرانی است. وی با اشاره به آثار برجسته و کارگردانان صاحبنام در این عرصه، اظهار کرد: سینمای شاعرانه میتواند مزیت رقابتی ایران در سینمای جهان باشد.
ترمیم گسلهای اجتماعی با پیوست فرهنگی
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس و مدیر اجرایی جشنواره جهانی فجر، گفت: ترمیم گسلهای اجتماعی با پیوست فرهنگی از مهمترین راهکارهای غلبه بر آسیبهای هویتی و پرورش سرمایههای مردمی است.
دکتر مهدی رنجبر با تشریح گوشهای از اقدامات انجامشده، بیان داشت: طی ده ماه اخیر، دستگاه فرهنگ استان فارس با عبور از مرزهای داخلی اقدام به برگزاری دو رویداد فاخر در مقیاس بینالمللی کرده است. برگزاری جشنواره بینالمللی شعر فجر با نقشآفرینی هشت کشور فارسی زبان و با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اسلامی باشکوه برگزار شد و پس از آن جشنواره بینالمللی فیلم فجر بهعنوان یک ابررویداد فرهنگی در پایتخت تمدنی ایران اسلامی بهروی صحنه میرود.
دکتر رنجبر موفقیتهای فرهنگی فارس را ریشه در حمایتهای استاندار مردمی فارس و رهنمودهای خردمندانه نماینده ولیفقیه در استان دانست و از تلاشهای کارکنان اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس قدردانی کرد.
مدیر اجرایی جشنواره جهانی فجر بر رویکرد شاعرانه این ابررویداد فرهنگی تأکید کرد و بیان داشت: شیراز مهد ادیبان گرانمایه ایران زمین است و حافظ و سعدی با شهرتی جهانی، ریشه در خاک این سرزمین دارند.
دکتر رنجبر از تلفیق سینما و شعر در جشنواره جهانی فیلم فجر شیراز خبر داد و افزود: پیوند شاعرانه ادبیات و سینما اتفاق از نکات بارز این جشنواره است و در این راستا یک گردهمایی بزرگ فرهنگی با اهالی شعر شیراز و سینماگران بزرگ دنیا طی ایام جشنواره برگزار خواهد شد. او خاطرنشان کرد: سینما بهعنوان یک ابرهنر دنیا شناخته میشود و بسیاری از مقولههای فلسفی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و شناختی با هنر هفتم بیان میشوند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس از جشنواره جهانی فیلم فجر شیراز بهعنوان نقطهعطفی برای یادآوری ظرفیتهای بینظیر این دیار یاد کرد و خواستار همافزایی بهمنظور برگزاری شایسته این آیین بینالمللی شد. مدیر اجرایی جشنواره جهانی فجر افزود: هنر سینما مهمترین ویترین نمایشی و رسانهای جهان شناخته میشود و برگزاری دو رویداد بینالمللی در طول یکسال اتفاق بزرگی بهمنظور ادای دین به مردم فرهنگمدار استان و به رخ کشیدن ظرفیتهای تمدنی فارس است. وی افزود: در پرتو برگزاری رویدادهای ارزشمند فرهنگی به دنبال کاستن از گسلهای میان نسلی هستیم و مبانی فرهنگی قابلیت ساختن پل میان سرمایههای اجتماعی را دارند.
این مقام عالی فرهنگی، برگزاری این رویدادها را در راستای تحکیم پایههای نظام مقدس جمهوری اسلامی برشمرد و بر ظرفیتهای فرهنگی و هنری در راستای پیروزی در جنگهای نرم و ترکیبی تأکید کرد. به گفته این مقام مسئول، تقویت هویت ایرانی و اسلامی در جامعه زمینهساز پیشرفت همهجانبه کشور را فراهم میآورد و در این راستا از تمامی ظرفیتهای خرد و کلان فرهنگی بهره میگیریم.
مدیر اجرایی جشنواره جهانی فجر در بخش پایانی سخنانش حمایتهای اهالی گرانقدر فرهنگ و هنر و همراهی فعالان رسانه را طی ماههای اخیر شایسته تقدیر دانست از عزمی راسخ بهمنظور رساندن شیراز بهعنوان سومین حرم اهل بیت(ع) به جایگاه تمدنیاش خبر داد.
جهانیان به شیراز آمدند
علاوه بر این بخشها، «جشنواره جشنوارهها» نیز صحنهای برای نمایش آثار تحسینشده جشنوارههای معتبر بینالمللی است؛ در این بخش، پنج فیلم از کشورهای پرتغال، کلمبیا، سوئد، سوئیس، آرژانتین، اروگوئه، ایران، آلمان و اسپانیا انتخاب شدهاند که به گفته دبیر جشنواره، بهجز تنها فیلم ایرانی حاضر در این بخش، بقیه تولیدات مشترک بینالمللی هستند؛ این بخش خارج از محور اصلی جشنواره و در پردیس سینمایی استاد تارخ برگزار میشود.
میزبانی شیراز از جشنواره جهانی فیلم فجر، افزونبر رونقبخشیدن به هنر سینما در استان فارس، تأثیر مستقیم و غیرمستقیم مثبتی بر صنعت گردشگری این منطقه خواهد داشت.
صاحبنظران عرصه گردشگری بر این باورند که معرفی هنرمندان بهعنوان نخبگان فرهنگی جهان، نقش بسزایی در شکلدهی به تصویر یک شهر ایفا میکند؛ همچنین، حضور گسترده چهرههای هنری بینالمللی و استقبال آنان از جشنواره فجر، در شرایط کنونی برای ساختن و دفاع از وجهه مثبت ایران بسیار معنادار است.
شیراز در مسیر شهرهای جهانیِ صاحب جشنواره
کارشناسان معتقدند سینماگران مهمان، به معنای واقعی کلمه، سفیران فرهنگی ایران در کشورهای خود خواهند بود؛ ازآنجاکه بازدید از اماکن تاریخی و فرهنگی شیراز یکی از برنامههای اصلی سینماگران جهانی در ایام برپایی جشنواره است، این جنبه از اثرگذاری جشنواره اهمیت ویژهای پیدا میکند. برگزاری شایسته جشنواره جهانی فیلم فجر در شیراز، میتواند مسیری روشن برای برندسازی این شهر بهعنوان یک قطب سینمایی بگشاید؛ همانگونه که هنر سینما توانست شهری کوچک در جنوب فرانسه (کن) را به شهرتی جهانی برساند.
استقبال پیشکسوتان از رویداد جهانی شیراز
بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون با اشاره به انتخاب شیراز برای میزبانی جشنواره جهانی فیلم فجر، گفت: برگزاری این رویداد بینالمللی، قطعاً در رونق گردشگری شیراز و رشد سینمای فارس اثرگذار خواهد بود. مهدی فقیه اظهار کرد: شیراز از گذشته، پتانسیل خوبی برای برگزاری جشنوارههای بزرگ فرهنگی داشته و تلاش برای برگزاری بخش جهانی جشنواره فیلم فجر در این شهر، اقدام بسیار بزرگی است. وی با قدردانی از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، استاندار فارس و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای برپایی این رویداد جهانی در شیراز، ادامه داد: این میزبانی، ظرفیت خوبی برای رونق گردشگری فارس است. این پیشکسوت شیرازی سینما و تلویزیون افزود: در شرایطی که تبلیغات گستردهای علیه امنیت کشور انجام شده، حضور چهرههای هنری خارجی در شیراز و تماشای زیباییهای تاریخی، فرهنگی و معماری و همچنین امنیت این شهر، بیشک تأثیر مثبتی بر گردشگری آن خواهد داشت. فقیه اضافه کرد: شیراز زیرساختهای گردشگری و سینمایی خوبی دارد و زمان برگزاری جشنواره نیز فصل مناسبی برای گردشگری است. وی با بیان اینکه فارس دارای کارگردانان و نویسندگان بسیار توانمندی است، گفت:
هر جشنوارهای که در این جغرافیا برگزار شود، تأثیر بالایی بر فرهنگ دارد و مطمئناً در جشنواره فیلم فجر سال آینده، آثار بیشتری از هنرمندان شیرازی خواهیم دید. مهدی فقیه سابقه بازی در دهها فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی را در کارنامه دارد.