[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۵۱
  • دوره جدید

متروپلیس خسته، روزنامه شیراز نوین

سعیدرضا امیرآبادی - روزنامه نگار

amirabadi_shznvn@yahoo.com

پل، زیرگذر، تقاطع چندسطحی یا پروژه‌های‌انسان‌محور؛ به راستی چه کسی‌ می‌تواند ادعا کند گسترش عمرانی شهر اولویت بیشتری نسبت به رسیدگی بر روحیات مردم دارد. شیراز در این زمینه آزمون و خطاهای پُرهزینه‌ای‌ را پشت سرگذاشته است. در روزهای روشن اقتصادی همه سرمایه‌ها‌ و وام‌ها‌ و اوراق مشارکت‌ها ‌برای گسترش سخت‌افزارها هزینه شد؛ چرا که پیشینیان در این زمینه کارنامه روشنی نداشتند و شهر تشنه آبادانی و خدمات عمرانی بود. به همین دلیل همه انرژی‌های‌مادی و معنوی در راستای تبدیل شدن شهرراز به بارقه‌هایی از متروپلیس صرف شد و این در حالی بود که ترمیم ابعاد روحی و روانی شهروندان همچنان در پستوی فراموشی قرار داشت...

با عبور از انقلاب‌های‌عمرانی، اکنون با این حقیقت تأمل‌برانگیز مواجه هستیم که پل‌ها ‌و زیرگذرها نتوانستند آن چنان که انتظار‌ می‌رفت برای مردم آرامش به ارمغان آورند و گره‌های‌ترافیکی همچنان بر سر شهر و شهروندان سایه افکندند. بسیاری از مردمی که در ازدحام اتومبیل‌ها‌ گرفتار آمده‌اند بر این باورند که نو سخت‌افزارهای شهری نقش چشمگیری در حل بحران‌های‌حمل‌و‌نقل ندارند و گره‌های‌ترافیکی از میادین و شاهراه‌ها ‌به خیابان‌ها‌ و کوچه‌ها‌ پرتاب شده‌اند. به موازات گسترش زیرساخت‌ها، همه توانی که برای فعالیت در عرصه پروژه‌های ‌انسان‌محور وجود داشت به ساخت و ساز فرهنگ‌سراها و موارد سهل و ممتنعی از این دست هزینه شد؛ غافل از آن که برای تعمیم رفاه و بسط آرامش در جامعه همیشه نیازی به بتن مسلح و آسفالت و معماری‌های ‌مدرن نیست و با رویکردهای خلاقانه و شجاعانه هم ‌می‌توان از پتانسیل‌های ‌موجود بهره برد و بر پیکره خسته جامعه، آرامش تزریق کرد. 
شاید این دیدگاهی منسوخ و حجری باشد که رسالت شهرداری را فقط در میلگرد و بتن و تقاطع‌های‌چندسطحی ارزیابی‌می‌کند. امروزه متولیان امور شهری به همان اندازه‌ای‌که باید نهادی متخصص در حوزه شهرسازی باشند، دارای اعتبار و وزن سیاسی و قدرت اجرایی هم هستند. در واپسین انتخابات شوراهای شهر، مردم پیش از آن که تخصص‌محوری را در اولویت قرار دهند به رویکرد سیاسی و جناحی لیست‌ها ‌رأی داده و زمام امور شهر را به دست طیف‌های‌همسو با آرا خود سپردند. به همین دلیل دیگر رویکرد عمرانی به عنوان یگانه وظیفه شهرداری‌ها‌ برشمرده نمی‌شود؛ بلکه آنها موظفند در راستای نیازهای عمومی جامعه و با در نظر گرفتن مبانی و خاستگاه جناحی خود گام برداشته و در چارچوب هنجارها و ارزش‌های‌جامعه ایرانی و اسلامی، اقدامات کارشناسانه و شجاعانه‌ای ‌را در دستور کار قرار دهند.
امروزه جامعه ایران بیش از همیشه نیاز به آرامش و شادی و امیدواری دارد و از آن جایی‌که کیفیت زندگی مردم ارتباط مستقیمی با عملکرد متولیان امور شهری دارد، شهرداری‌ها ‌نباید وظایف خود را به حیطه‌های ‌عمرانی محدود سازند. پروژه‌های‌انسان‌محور و مردم‌مدار یکی از گام‌های‌اساسی و اقدامات کلان در زمینه برآورده‌سازی نیازهای جامعه است. گاهی ‌می‌توان به جای ساخت تقاطع‌های ‌چندسطحی کم تردد، نسبت به زیباسازی معابر عمومی اقدام کرد. گاهی‌ می‌توان به جای رونمایی از پل‌های‌کابلی و بتونی، حاشیه زباله‌دان خیابان را به صحنه‌ای‌ برای هنرنمایی هنرمندان تبدیل کرد. گاهی ‌می‌توان به جای آسفالت معابری که قرار است دچار گودبرداری شوند، شرایط را برای فراگیر شدن مبانی جذابی نظیر فرهنگ و ورزش مهیا ساخت. گاهی ‌می‌توان خردمندانه به مشاهیر شهرراز رجعت کرد و از برکت وجودی آنان برای تعمیم  شادی و نشاط بهره برد. گاهی ‌می‌توان کارنامه عمرانی خود را به فراموشی سپرد و سلسله اقدامات کوچک و تأثیرگذاری را برای تلطیف فضای شهری در دستور کار قرار داد.
مردم شیراز همیشه دل زنده و پرشور بوده‌اند، نباید آنها را در روزهای سخت اقتصادی و بحبوحه سیاه نمایی‌های‌جنگ‌نرم و دسیسه‌های‌جریان‌های ‌معاند رها کرد و رسالت خود را تنها در حیطه فعالیت‌های‌عمرانی منحصر ساخت. اگرچه پرده‌برداری از پل‌ها‌ و زیرگذرها در کارنامه شهرداران برای همیشه مکتوب‌ می‌شود، اما مردم ایران به خوبی به یاد خواهند سپرد که کدام گروه از مدیران در برابر هجمه‌ها‌ و کارشکنی‌ها‌ و فشارها مقاومت کرده و با شجاعت در پی فراگیری نشاط و توجه به شاخصه‌های ‌انسان‌محوری برآمدند. 
برنامه‌های‌متنوع هفته فرهنگی آلمان در شیراز اقدام تحسین‌برانگیزی است که به همت شهرداری شیراز در حال اجراست و بر آن خرده انتقاداتی نیز وارد است. این اقدام خلاقانه در برهه‌ای‌ ارزش دوچندانی‌ می‌یافت که در آوردگاهی بزرگ‌تر و با مشارکت طیف وسیع‌تری از مردم برپا شود و شهروندان در مقیاس گسترده‌تری از هنرنمایی روح نواز هنرمندان بهره‌مند گردند. قرنطینه شدن این قبیل برنامه‌های‌ارزشمند در فضایی محدود شاید سرآغازی قابل قبول برای خارج شدن از پیله‌های‌ واپسگرایی باشد؛ اما به طور حتم در آینده باید اقشار عمومی جامعه از آنها بهره‌مند شوند. اینک چنان که از ظاهر قضایا برمی‌آید بسیاری از دستگاه‌های‌شهری و اجرایی و فرهنگی همدل و مصمم برای خارج شدن از تفکرات متحجرانه هستند و برای تعمیم شادی در میان مردم یک دل شده‌اند. باید از این فضای مثبت بیشترین بهره‌برداری را انجام داد و به مردمی که با اقتدار پای صندوق‌های ‌رأی منتخبان خود را فریاد زدند، آشکارا ادای دین کرد. مردمی که امروز نیاز اقدامات شجاعانه و متعهدانه  مسئولان هستند. 
در نهایت در نظر داشته‌باشیم برنامه‌های‌ارزش مدار و رفیع فرهنگی هیچ تقابلی با هنجارهای جامعه و خط قرمزها نخواهد داشت و با احترام به مفاهیم ارزشی و اسلامی که بن‌مایه فرهنگ ایرانی را تشکیل‌ می‌دهند‌ می‌توان به گسترش شادی همت گماشت. یکی از زیرشاخه‌های‌اصلی دیدگاه انسان‌محوری بر مبنای رسیدگی به درونمایه‌های‌ روحی و روانی مردم تعریف‌می‌شود. پل‌ها، زیرگذرها و تقاطع چندسطحی اولویت دوچندانی نسبت به پروژه‌های‌انسان محور ندارند و گسترش زیرساخت‌های‌شهری به تنهایی آرامش را برای شهروندان به ارمغان نمی آوردند. مردمی که در گره‌های‌ترافیکی گرفتار آمده‌اند، پل‌هایی که احداث آنان توجیه اقتصادی ندارد، پیچ‌های‌خطرناکی که در مجاورت تونل‌ها‌ قربانی‌ می‌گیرند و بسیاری دیگر از موارد مشابه بر این نکته تأکید ‌می‌کنند که ارتقا معنوی کیفیت زندگی همیشه بر متروپلیس‌های‌پرطمطراق ارجح است. کاش شیراز همان متروپلیس خسته‌ای‌که در دام آهن و بتون و میلگرد گرفتارآمده نباشد و بن‌مایه‌های ‌زندگی در کوچه پس کوچه‌های‌شهر جاری شود.

پی نوشت:
معاون عمرانی شهرداری شیراز:  100 پروژه انسان‌محور توسط شهرداری شیراز تا 6 ماه آینده افتتاح ‌می‌شود.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی