کارگردان فیلم «او نمی‌خواند»، با عذرخواهی به‌دلیل نداشتن زیرنویس فارسی نسخه پخش شده این اثر در جشنواره جهانی فیلم فجر، گفت: این فیلم به ترکی آذری دیالوگ شده، اما زبان آن جهانی و سینمایی است. نخستین اثر اکران شده در بخش مسابقه بین‌الملل چهل‌و‌سومین جشنواره جهانی فیلم فجر، «او نمی‌خوابد» به کارگردانی رضا جمالی بود. «او نمی‌خوابد» در مرز ایران و آذربایجان اتفاق می‌افتد و روایتگر پیرمردی است که در جبهه مجروح شده و ۲۰ سال است که نمی‌تواند بخوابد. اهالی روستا سعی دارند با روش‌های مختلف او را درمان کنند و در این میان تنها رابط اهالی روستا با رزمندگان، پستچی روستا است که نقش آن به حسین عابدینی سپرده شده است. سراسر این فیلم به زبان آذری دیالوگ شده و بازیگران آن غیر از حسین عابدینی که از بازیگران نام آشنای کشور است، همه از بازیگران محلی اردبیل هستند.
پایبندی به اصالت زبانی جغرافیا
رضا جمالی کارگردان او نمی‌خوابد، اگر چه در ابتدای نشست خبری خود از مخاطبانش برای زیرنویس فارسی نداشتن فیلم عذرخواهی کرد، اما گفت: وقتی درباره یک جغرافیا فیلم می‌سازیم، زبان آن را نمی‌توان ندیده گرفت و فیلم‌ساز از اصالتی که زبان به اثرش می‌دهد، بهره می‌برد. او گفت: لحن و گویش جاری در فضایی که در آن بزرگ شدم را در فیلم خود نیز جریان دادم.این کارگردان صاحب سبک، تنوع فرهنگی را از شاخصه‌های مهم ایران دانست و ادامه داد: باید با قوت از فیلم‌هایی که به این جنبه می‌پردازند و با زبان‌های مختلف کشور تولید می‌شوند، حمایت شود. حسین عابدینی بازیگر نقش اول این فیلم نیز با ابراز خرسندی از بازی در این فیلم به زبان آذری، گفت: به زبان مادری خود ادای دین کردم.او با بیان اینکه، زبان فیلم به آن اصالت بخشیده، ادامه داد: حاضر نیستم لهجه و زبان آذری خود را کنار بگذارم.
«او نمی‌خوابد» به زبان جهانی سینما است
اما علی نوری اسکویی، تهیه‌کننده او نمی‌خوابد، به‌عنوان کسی که در کشورهای مختلف فیلم ساخته، معتقد است که زبان این فیلم زبان سینما است. او گفت: آنچه مهم است اینکه کارگردان چقدر پای فیلم خود می‌ماند؛ رضا جمالی بسیار جدی کار خود را تعریف کرده و بر این اساس فیلم می‌سازد. به گفته او، زبان فیلم خوب، سینما است نه زبان دیالوگ‌های فیلم و این نکته شاخص این فیلم است. نوری اسکویی با بیان اینکه او نمی‌خوابد اثری بی‌ادعا و در عین حال عمیق است، گفت: از رضا جمالی حمایت خواهم کرد تا پازل خود را در ساخت این‌گونه فیلم‌ها تکمیل کند. حسین عابدینی درباره هم‌بازی‌شدن با بازیگران محلی اردبیل، گفت: آموخته‌های همه سال‌های بازیگری خود را کنار گذاشتم و از روش نابازیگری استفاده کردم تا مبادا بازی من در برابر بازیگران بومی برجسته شود.
سخن اصلی «او نمی‌خوابد» صلح و انسانیت است
کارگردان او نمی‌خوابد درباره محتوای اثرش نیز گفت: مرزها را سیاسیون همچون حصاری شکل داده‌اند؛ اما انسانیت و ارزش‌هایی که در این فیلم موج می‌زند نشان می‌دهد که چگونه این مرزها هم وجود دارد و هم وجود ندارد. جمالی ادامه داد: این نکته مهم فیلم در دنیای امروز، بسیار دارای اهمیت است و این پیام را برای دنیا دارد که چگونه ارزش‌های انسانی می‌تواند خشونت‌های مرزها را کم‌رنگ کند. تهیه‌کننده این فیلم هم گفت: در این فیلم با نگاهی جدی و عمیق و با دیدی فانتزی به مسئله جنگ نگاه شده و این ویژگی سینمای رضا جمالی است.
نیلوفرهای آبی؛ رنجی که به امید می‌روید
«نیلوفرهای آبی» ساخته چانهولی، آخرین فیلمی بود که روز پنجشنبه در جشنواره جهانی فیلم فجر نقد و بررسی شد؛ این فیلم به رنج انسان‌ها و گسترش زنجیره‌وار آن می‌پردازد و واکنش افراد را در برابر رنج خود و دیگران به تصویر می‌کشد؛ در نهایت، فیلم این پیام را در خود دارد که در دل شکست‌ها، امید به پیشرفت و بازیابی دوباره وجود دارد. نشست نقد و بررسی «نیلوفرهای آبی» اثر چانهولی در روز دوم جشنواره و باحضور خبرنگاران و منتقدان برگزار شد؛ این جلسه با چالش ترجمه همراه بود و ترکیبی از زبان‌های فارسی، انگلیسی و کره‌ای در آن به گوش می‌رسید.کارگردان فیلم با بیان اینکه «نیلوفرهای آبی» متعلق به همه است، تأکید کرد که این اثر در سالن سینما و باحضور تماشاگران کامل می‌شود. او در توضیح عنوان فیلم گفت: نیلوفرهای آبی، گلی هستند که حتی در آب‌های آلوده نیز رشد می‌کنند و آلودگی‌های اطراف خود را از بین می‌برند؛ این ویژگی نماد شخصیت‌های فیلم است که به اطرافیان خود کمک می‌کنند و نشان می‌دهند چگونه با کارهای کوچک می‌توان بر رنج‌ها غلبه کرد.
رنج و احترام به درد دیگران
چانهولی با اشاره به محوریت موضوع رنج در فیلم، بیان کرد: به باور من، هرچند نمی‌توان رنج دیگران را به‌طور کامل درک کرد، اما احترام گذاشتن به درد آن‌ها کاری بسیار مهم است. او افزود: شخصیت‌های فیلم در مسیر زندگی با شکست‌ها و رنج‌های زیادی مواجه می‌شوند، اما در دل همین شرایط، امید به بازیابی و یافتن دوباره خود را حفظ می‌کنند. چانهولی در بخش دیگری از سخنان خود به جشنواره جهانی فیلم فجر اشاره کرد و گفت: این جشنواره فرصتی برای دوستی‌سازی میان فیلم‌سازان و هنرمندان است و امیدوارم بار دیگر به شیراز سفر کنم. او همچنین از شناختش از سینمای ایران گفت و کیارستمی و اصغر فرهادی را به‌عنوان بزرگان این عرصه معرفی کرد.
روایتگر دعای باران و تابوی سنت
فیلم «آوای سوستکوتین» ساخته دومین کارگردان زن ازبکستان، در میز نقد جشنواره جهانی فیلم فجر مورد بررسی قرار گرفت؛ این فیلم بلند که با بودجه دولتی ساخته شده، داستانی از یک روستا را روایت می‌کند که سنت‌های دیرینه، زندگی و رازهایش را شکل می‌دهد. به گزارش خبرنگار ایرنا، فیلم «آوای سوستکوتین» به کارگردانی یکی از نخستین زنان کارگردان ازبکستان، عصر پنجشنبه در قالب میز نقد، در جشنواره جهانی فیلم فجر مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.
سنت، طبیعت و یک راز پوشیده
این فیلم بلند،روایتگر زندگی در روستایی در ازبکستان است که مردم آن سخت به سنت‌های خود پایبند هستند؛ در بستر این وفاداری به آداب کهن، اتفاقات تلخ و شیرینی رقم می‌خورد. داستان با سفر یک کارمند دولت از شهر به روستا برای دیدار با دوستی قدیمی آغاز می‌شود؛ او درمی‌یابد که پاییز در حال پایان است، اما بارانی نباریده است. کارگردان این فیلم، خود را به‌عنوان دومین کارگردان زن در ازبکستان معرفی کرد و گفت: در ازبکستان بازیگر و خواننده زن زیاد است؛ اما کارگردان زن تنها دو نفر هستیم که یکی از آن‌ها منم. خوسنورا روزماتوا در توضیح این کمبود افزود: فرایند کارگردانی برای خانم‌ها در ازبکستان بسیار سخت است؛ اکنون آنان در دانشگاه‌ها در حال تحصیل هستند و به‌تازگی نسل جدیدی در حال ورود به این عرصه است. وی اولین کارگردان زن این کشور را فردی مسن و به‌نوعی یک «افسانه» توصیف کرد. این کارگردان در پاسخ به این سؤال که آیا قصد دارد به شکاف حضور زنان در سینمای ازبکستان بپردازد، گفت: بله، اما من علاقه‌مندم در مورد تاریخ فیلم بسازم.این اثر با بودجه دولتی ساخته شده و کارگردان تأکید کرد که دولت ازبکستان بودجه خوبی برای فیلم‌های مطرح اختصاص می‌دهد و فیلم‌سازی با بودجه شخصی در آن‌جا کمتر رایج است. فیلم «آوای سوستکوتین» در بخش «چشم‌انداز» سی‌و‌دومین جشنواره جهانی فیلم فجر حضور دارد.