سعیدرضا امیرآبادی- گروه گزارش
amirabadi_shznvn@yahoo.com

///اشاره:
معیشت حداقلی هم، سخت و دشوار می‌‌‌‌گذرد. خرده‌درآمدهای ریالی قابلیت رویارویی با تورم افسارگسیخته را ندارند و این سفره مظلوم خانوار طبقه متوسط و دهک‌های محروم است که هرروز خالی‌تر از گذشته می‌‌‌‌گردد. اقتصاد ایران در کشاکش تحریم، خودتحریمی و سوداگری کاسبان تحریم متحمل آسیب‌های جدی‌شـده که ترمیم آن با بسته‌های معیشتی و یارانه‌های نقدی امکان‌پذیر نیست. در این میان، شکنندگی سفره خانوار در مناسبت‌های تقویمی بیش از همیشه آزاردهنده است. طولانی‌ترین شب سال برای جامعه فرودستان تاریک است. جشن یلدا، موسمی برای پاسداشت آیین‌های ملی و دورهمی‌های خانوادگی برای تجدید پیوندها است که متأسفانه به‌ دلیل شرایط دشوار اقتصادی بسیاری از خانوارهای ایرانی در حال کم‌رنگ‌شدن است. متأسفانه ملتی که با آیین و روسم خود بیگانه بماند دچار بحران هویت خواهد شد و در برابر جنگ‌های نرم و ترکیبی آسیب‌پذیر است. گروه گزارش شیرازنوین نظرات مردم را پیرامون ضیافت یلدا جویا شده و از اقدامات تنظیم بازار گزارش می‌‌‌‌دهد.
 مردم گلایه‌های بسیار دارند
بانوی جوانی که در بازار میوه‌و‌تره‌بار مشغول نظاره قیمت‌هاست به خبرنگار ما، گفت: متأسفانه قیمت میوه در بازارچه‌های حمایتی هم دست‌کمی از گران‌‌فروشان ندارد و مراکزی که قرار بود میوه‌و‌تره‌‌‌بار را با قیمت و کیفیت مطلوب به شهروندان ارائه کنند، دچار گران‌فروشی و عدم نظارت شده‌اند. او می‌افزاید: مردم مظلوم، چاره‌ای جز نخریدن و حسرت‌به‌دل‌ماندن برایشان نمانده است؛ چگونه با حقوق اندکی که می‌‌گیریم از پس هزینه‌های کمرشکن روزمره برآییم؟ گاهی برای چند ماه شده است که توان خرید گوشت و برگزاری مهمانی را نداشته‌‌ایم. این بانوی جوان در ادامه افزود: همسرم کارمند است و توان خرید پسته و بادام کیلویی یک میلیون تومان را نداریم؛ اما با خرید کشمش، نخودچی، لواشک و مواردی از‌این‌دست شب یلدا را گرامی می‌داریم.
مرد کهن‌‌سالی با چهره عبوس در یکی از بزرگ‌ترین خشکبارفروشی‌‌های بالای شهر در حال قدم‌زدن است و از هرکدام از آجیل‌های شب یلدا چندکیلویی سفارش می‌دهد. 
او در پاسخ به این پرسش که شب یلدا را چگونه می‌گذرانید، با بی‌اعتنایی از پرسش خبرنگار عبور می‌کند. همسر این مرد سالمند با عذرخواهی می‌‌‌‌‌گوید: فرزندانمان بسیار کم به سراغمان می‌‌آیند. هر سال به‌ مناسبت‌‌های مختلف تدارک می‌‌‌‌بینیم و آن‌ها را دعوت می‌‌‌‌کنیم؛ اما دریغ از یک مهمان. وی در ادامه می‌گوید: برای آن‌ که میوه‌ها و آجیل‌ها فاسد نشود، چند روز پس از عید و شب یلدا آن‌ها را به مؤسسه‌‌های خیریه اهدا می‌کنیم. این خانواده مرفه از تنهایی شکایت‌های بسیاری دارند. این بانوی سالمند با بغض می‌‌‌‌گوید: سهم ارث خود را سال‌ها پیش گرفته‌اند و دیگر به سراغ ما نمی‌‌آیند.
زوج جوانی که برای تأمین مایحتاج شب یلدا به بازار میوه‌و‌تره‌بار آمده‌اند و بر این باورند که تفاوت قیمتی میان بازارچه‌های عرضه مستقیم و کسبه سطح شهر وجود ندارد. آن‌ها می‌‌‌‌‌گویند: هفته‌ای یک‌بار برای خرید به بازار میوه‌و‌تره‌بار می‌‌‌‌آییم و همیشه در ایام نوروز و مناسبت‌هایی نظیر شب یلدا، گرانی محسوس است. این زوج جوان می‌‌‌‌افزایند: شرایط اقتصادی و تورم به‌گونه‌ای‌شده که برگزاری یک مهمانی حداقلی هم چندمیلیون تومان هزینه دارد که در توان بسیاری از خانواده‌ها نیست.
در کشاکش این بازار، فروشندگان هم از نحوه قیمت‌گذاری‌ها خشنود نیستند. یکی از آن‌ها به خبرنگار شیرازنوین، گفت: امروز بهای هر کیلو پسته و بادام بیش از یک میلیون تومان است و دانه‌ای که حساب کنیم، قیمت هر عدد بیش از یک‌هزار تومان می‌‌‌‌شود. بدین‌ترتیب بسیاری از مردم قدرت خرید را از دست می‌‌‌‌دهند و تنها گروه اندکی از خشکباری‌ها مانده‌اند. او می‌‌‌‌افزاید: بهترین حالت برای فروشندگان این است که قدرت خرید مردم رشد‌یافته و تعداد مشتریان افزایش یابد.
 تأمین بازار؛ از یلدا تا نوروز
در همین رابطه، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، گفت: رصد مستمر تولید، پیش‌بینی دقیق میزان تقاضا و هماهنگی زنجیره‌های تولید و توزیع، از مهم‌ترین راهکار جلوگیری از کمبود و نوسان بازار در این ایام است.
 احد بهجت‌حقیقی اظهار کرد: در آستانه مناسبت‌های شب یلدا، ماه مبارک رمضان و نوروز، میزان تقاضا برای اقلامی مانند برنج، گوشت قرمز، گوشت مرغ و میوه افزایش می‌یابد و ضروری است تمهیدات لازم برای تأمین به‌موقع این کالاها و صیانت از حقوق شهروندان اتخاذ شود.
وی با اشاره به اجرای مرحله پنجم توزیع کالابرگ الکترونیکی، افزود: رصد مستمر تولید و برآورد دقیق میزان تقاضا در مقاطع مختلف، از وظایف مدیران‌کل، معاونان و مدیران جهاد کشاورزی شهرستان‌هاست و باید پیش از بروز هرگونه کمبود، اطلاعات لازم به دستگاه‌های ذی‌ربط منتقل شود. بهجت‌حقیقی ادامه داد: اصل موضوع تأمین بازار بر عهده زنجیره تولید است و اتحادیه‌های باغداران، دامداران، مرغداران و زنجیره‌های تولیدی باید پیش از رسیدن کمبود به بازار، پیش‌بینی‌های لازم را انجام‌ داده و با هماهنگی دستگاه‌های متولی، از بروز اختلال جلوگیری کنند.
سامانه 124، پاسخ‌گو است
در همین راستا مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس از اجرای سیاست‌های پایش بازار به‌منظور مقابله با گران‌فروشی خبر داد و از عموم جامعه تقاضا کرد موارد کم‌فروشی، گران‌فروشی و احتکار را با سامانه 124 در میان گذارند. کریم مجرب در پاسخ به ما، با بیان این‌که نظارت بر قیمت و کیفیت کالاهای پرمصرف به‌صورت ویژه انجام می‌‌‌‌شود، بیان داشت: تقاضا برای خرید اقلامی مانند آجیل، خشکبار، شیرینی و میوه در آستانه شب یلدا افزایش می‌‌‌‌یابد و به‌موازات اجرای طرح‌های حمایت از مصرف‌کننده شاهد تشدید نظارت بر بازار عمده و خرده‌فروشان هم خواهیم بود. وی با تأکید بر این موضوع که عرضه کالاهای غیربهداشتی خط قرمز صمت فارس است، بیان داشت: طرح ویژه نظارتی شب یلدا با هدف جلوگیری از گران‌فروشی، کم‌فروشی، عرضه کالاهای غیربهداشتی و سایر تخلفات احتمالی اجرا می‌شود و تیم‌های بازرسی با همکاری اداره‌کل تعزیرات حکومتی روند عرضه و قیمت‌گذاری کالاها را به‌صورت مستمر پایش می‌‌‌‌کنند.
مدیرکل صمت فارس گفت: رعایت حقوق مصرف‌کنندگان خط قرمز این اداره‌کل است و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، برخورد قانونی و فوری انجام خواهد شد. مجرب از عموم هم‌استانی‌ها تقاضا کرد هرگونه تخلف صنفی را از طریق تلفن ۱۲۴ و تارنمای www.124.ir و شماره تلفن ۰۷۱۳۲۳۴۰۰۰۰ اطلاع دهند تا در اسرع‌وقت توسط بازرسان مورد‌بررسی قرار گیرد.
 مقابله سخت با تخلفات اصناف
مدیرکل تعزیرات حکومتی استان فارس هم در این زمینه، گفت: مقابله با گران‌فروشی، کم‌فروشی، احتکار، عدم درج قیمت، عرضه خارج از شبکه و سایر تخلفات در دستور کار همیشگی تعزیرات قرار دارد.
موسی رهبر از اجرای طرح‌های ویژه پایش بازار در ایام شب یلدا خبر داد و افزود: نظارت بر عرضه‌کنندگان اقلام پرمصرف نظیر میوه، شیرینی، برنج، روغن، مرغ، گوشت و انواع آجیل با هدف پیشگیری از تخلفات صنفی به‌‌صورت دقیق و مستمر انجام می‌‌‌‌‌شود.
وی با تأکید بر لزوم هماهنگی و هم‌افزایی دستگاه‌های نظارتی، افزود: گشت‌های مشترک تعزیرات حکومتی، جهاد کشاورزی، اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت و شبکه‌های بهداشت در سراسر استان در دو نوبت صبح و بعدازظهر فعال شده‌اند. وی حضور میدانی کارشناسان را در راستای مقابله با تخلفات احتمالی اثرگذار توصیف کرد و بیان داشت: نظارت بر مراکز عرضه و توزیع نقش مثبتی در حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان دارد.
رهبر با اشاره به نقش مواد غذایی در ارتقا سلامت جامعه، گفت: گشت‌‌های بازرسی علاوه ‌بر نظارت
بر قیمت و کیفیت کالا، نگاه ویژه‌ای به رعایت ضوابط و مقررات بهداشتی دارند. وی با هشدار به سودجویان تصریح کرد: تعزیرات حکومتی با هرگونه اقدامی که منجر به تضییع حقوق مردم، اخلال در بازار و برهم‌زدن آرامش روانی جامعه شود برخوردی قاطع، سریع و بدون اغماض خواهد داشت.
سواری کالاهای اساسی بر قطار تورم
با رصد گفته‌های مسئولان به این نتیجه رسیدیم که سیاست‌های نظارتی نقش خود را بر تنظیم بازار برجای گذاشته است؛ اما بسیاری از خانوارهای ایرانی به‌ دلیل قرارگرفتن کالاهای اساسی در مسیر تورم از تهیه اقلام معیشتی عاجز می‌‌‌‌مانند. بدین‌معنا که گرانی امروز بازار، به ‌دلیل احتکار، ایجاد وقفه در تولید، افزایش تقاضا، صادرات بی‌رویه و مواردی ازاین‌دست نیست؛ بلکه ریال ارزش خود را فروباخته و درآمدهای اقشار متوسط با هزینه‌های زندگی همخوانی ندارند. در این کارزار، مستولی‌شدن فقر پیامدهای مخربی برای جامعه به‌ همراه دارد و می‌‌‌‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی نظیر افزایش جرم و جنایت، فروپاشی بنیان خانواده، ترک تحصیل کودکان، رشد سرانه اعتیاد و معتادان متجاهر، طلاق، شیوع بیکاری، سیر نزولی فرزندآوری و سلسله‌عواملی از‌این‌دست شود که در نهایت آینده کشور را به مخاطره می‌‌‌‌اندازد. به همین دلیل، ترمیم اقتصاد خانوار باید در زمره سیاست‌های اصلی و راهبردی حاکمیت قرار گیرد تا شاهد بحران‌های فزاینده‌تری در آینده نزدیک نباشیم. در این برهه است که باید راهبردهای سیاسی را با نگاهی بر مؤلفه‌های اقتصادی تعریف کرد و بر تازیانه‌های تورم مرهم گذاشت.