بیماری قرن

بیماری‌های خاموش، درون‌مایه جامعه ایران را تهدید می‌کنند. ازدیاد دغدغه‌های فکری، مشکلات روزمره و به‌فراموشی‌ سپرده‌شدن تکنیک‌های مراقبه، سبب شده‌اند عموم جامعه توجه کمتری به بیماری‌هایی نهفته داشته باشند و فقط در مواقع بحرانی و برهه‌های دیرهنگام به یاد آن‌ها بیفتند. آسیب‌های روحی و روانی در صدر بیماری‌های خاموش قرار می‌گیرند. بنابر آمار اعلام‌شـده، به‌ازای هر 4 نفر در کشور، یک نفر به طیفی از بیماری‌های روانی مبتلا است؛ این در حالیست که شخص بیمار و اطرافیان وی تا زمانی که بیماری فرد به مرز مشهود و کنترل‌شـده نرسد، از آغاز فرایندهای درمانی و پذیرش ماهیت آن طفره می‌روند. متأسفانه، بسیاری از ایرانیان حتی برای یک‌بار در عمر خود از خدمات روان‌شناسان بهره نمی‌برند و نتیجه کار چنان‌شده که نزدیک به یک‌چهارم از هم‌وطنان، با آشفتگی‌های مزمن روحی و روانی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. با شیوع بیماری‌های روحی شاهد ازدیاد افسردگی، اعتیاد، طلاق، اضطراب، نزاع، قتل و طیف عظیمی از آسیب‌های اجتماعی خواهیم بود. 
بنابر آمار اعلام‌شـده از سوی بهزیستی، حدود 6میلیون نفر از مردم ایران به افسردگی مبتلا هستند؛ در‌حالی‌که آمار ارائه‌شده، فقط به افراد تحت‌درمان که ماهیت بیماری خود را پذیرفته‌اند، محدود می‌شود. به دلیل نبود فرهنگ‌سازی و کم‌کاری مدیوم‌های ارتباطی، متأسفانه نشانه‌های بیماری‌های روانی برای بسیاری از ما ناشناخته‌مانده و گروه شایان توجهی از مردم، از بیماری قرن اطلاعات چندانی ندارند.
از سویی، بیماری‌های روانی و آشفتگی‌های روحی یکی از دلایل اصلی خودکشی شمرده می‌شوند و چنان‌که از آمار ارائه‌شـده برمی‌آید، آمار خودکشی در ایران سالیانه در حدود 3800 تا 4000 نمونه است. این آمار، نصف میانگین جهانی است؛ اما توجه داشته باشیم که در سالیان اخیر این روند سیر صعودی را طی کرده و چنانچه درصدد پیشگیری از بحران برنیاییم، این معضل به یکی از چالش‌های اساسی کشور در آینده تبدیل خواهد شد.
یکی از عوامل مهمی که به ازیاد بیماری‌های روحی و روانی می‌انجامد، پمپاژ ناامیدی در جامعه است. در برهه معاصر، مشکلات اقتصادی فشار مضاعفی بر دوش مردم وارد می‌سازد. در این وضعیت حساس، عموم دستگاه‌ها و نهاد اجرایی به همراه مدیوم‌های ارتباطی موظف‌اند بنیه روحی و روانی مردم را در برابر آسیب‌های اجتماعی تقویت‌کـرده و در پی تزریق نشاط عمومی به بطن جامعه برآیند. آشکار است که عملیاتی‌سازی چنین راهکاری، نیازمند به‌کارگیری کارشناسان زبده امور اجتماعی و روان‌شناسان قابل است. با توسل به مضامین یاد‌‌شـده، می‌توان تا‌حدودی از اثرات شوم پمپاژهای ناامیدی کاست و بنیه افکار عمومی را برای خروج از بحران آماده کرد.
با‌این‌وجود، به نظر می‌رسد ابتدا باید فرهنگ مقابله با آسیب‌های روان‌شناختی در جامعه ایران نهادینه‌شـده و از کارشناسان این حوزه، به‌سان پزشکان بیماری سخت استفاده کرد. جامعه ایران باید به این نکته اشراف یابد که تکنیک‌های مراقبت از روح و روان، دست‌کمی از فوریت‌های درمان جسم ندارد و بسیاری اوقات، مهلک‌ترین بیماری‌های جسمی ریشه در روح‌های ناآرام و عصیانگر دارند.
در چهار سال گذشته، آمار منازعات در کشور چهار برابر افزایش‌یافته و این مسئله نشان از آسیب‌پذیری و شکنندگی مردم در برابر محرک‌های خرد و کلان دارد و باید در راستای مقابله و جلوگیری از گسترش آن، راهکارهای مؤثری در دستور کار قرار داد. بیماری‌های خاموش به سردمداری افسردگی و اضطراب، جامعه ایران را تهدید می‌کنند.