رسوب‌های سفید اطراف شیر آب شاید تنها نشانه‌ای از سختی آب باشد، اما اخیراً در شبکه‌های اجتماعی به یک موضوع داغ در بحث سلامت مو تبدیل شده است که بر ارتباط دوش گرفتن با آب سخت و ریزش مو تأکید می‌کنند؛ اما آیا سطح بالای سختی آب واقعاً می‌تواند باعث ریزش مو شود؟
به گزارش ایسنا، اصطلاح آب سخت به آب غنی از املاح و مواد معدنی اطلاق می‌شود که سطح کلسیم و منیزیم آن بالاتر از حد معمول است. برای سنجش میزان سختی آب، تست‌هایی در بازار وجود دارد؛ اما یک نشانه ساده این است که روی شیر آب، سینک، سردوش یا حتی کتری یا دستگاه قهوه‌ساز، رسوبات سفید گچی تشکیل شده باشد.
به‌ گزارش یواس‌ای تودی، دکتر «سوزان مسیک» از مرکز پزشکی دانشگاه ایالتی اوهایو می‌گوید که با اینکه نوشیدن یا حمام کردن با آب سرشار از کلسیم و منیزیم کاملاً بی‌خطر است، اما می‌تواند باعث شود مو کدر به نظر برسد، خشک و شکننده‌تر و وزتر بشود و سخت‌تر بتوان به آن حالت داد. اما در اینکه باعث ریزش مو شود، ابراز تردید می‌کند.
دکتر مسیک تأیید می‌کند که بین آب سخت و ریزش مو هیچ ارتباط واقعی وجود ندارد و آب سخت باعث افزایش ریزش مو نمی‌شود.
دکتر «گورو آگنیهوتری»، متخصص پوست در دانشگاه شیکاگو هم می‌گوید که دوش گرفتن با آب سخت ذاتاً مضر نیست؛ اما می‌تواند بافت مو را به‌ هم بزند و باعث شود مو بیش از حد خشک یا حتی بیش از حد چرب احساس شود. دلیلش این است که شست‌وشوی مو با آب سخت می‌تواند باعث رسوب مواد معدنی روی ساقه مو شود. تجمع این رسوب‌ها به‌مرور زمان می‌تواند سبب شود موها چرب‌تر به نظر برسند؛ حتی اگر تازه موهای‌تان را شسته باشید.
دکتر «مری‌آن بنتز»، رئیس بخش پوست بیمارستان لارنس و مموریال نیز دراین‌باره می‌افزاید که ممکن است متوجه شوید موهای‌تان کدرتر، خشک‌تر و شبیه نی شده‌اند و تارهای مو بیشتر مستعد شکستگی‌ هستند. به‌خصوص اگر موهای‌تان را مرتب دکلره می‌کنید، یا زیاد از حرارت استفاده می‌کنید، این خشکی تشدید و مو شکننده‌تر می‌شود. از طرفی باید توجه داشت که آب سخت، فقط روی مو تأثیر نمی‌گذارد و می‌تواند باعث تشدید مشکلات پوستی هم بشود و بیماری‌های زمینه‌ای پوست مانند پسوریازیس، درماتیت سبورئیک یا اگزما را تحریک کند.
تحقیقات نشان داده‌اند که شست‌وشوی مو با آب سخت می‌تواند مو را خشک‌تر و شکننده‌تر کند؛ اما در منابع علمی هیچ مدرک مستقیمی وجود ندارد که قرارگیری در معرض آب سخت را با ریزش مو مرتبط کند.
بنا بر اعلام آکادمی پوست آمریکا، ریزش ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو در روز کاملاً طبیعی است؛ اما اگر بیشتر از این شود، باید به متخصص پوست مراجعه کرد. دلیل ریزش موی بیش‌ازحد (تلوژن افلوویوم) می‌تواند عوامل استرس‌زا مانند زایمان یا بیماری باشد. در این صورت اگر عامل زمینه‌ای رفع شود، موها طی شش تا ۹ ماه به حالت طبیعی برمی‌گردند. اما ریزش موی واقعی (anagen effluvium) موضوع دیگری است. این حالت زمانی رخ می‌دهد که عاملی بازدارنده، از ژنتیک گرفته تا بیماری‌های خودایمنی‌، از رشد مو جلوگیری می‌کنند. اما آب سخت یکی از این عوامل نیست.

چگونه تأثیر آب سخت بر مو را کاهش دهیم؟
یافتن شامپو و نرم‌کننده‌ای که بتواند آثار آب سخت را جبران کند، کمی آزمون و خطا می‌خواهد. برای کاهش رسوب مواد معدنی روی پوست سر، استفاده گهگاه از شامپوی شلاته‌کننده (Chelating) حاوی ئی‌دی‌تی‌ای (Ethylenediaminetetraacetic acid) توصیه می‌شود. همچنین می‌توان هفته‌ای یک‌ بار از شامپوی شفاف‌کننده (Clarifying shampoo) استفاده کرد تا تجمع چربی‌ها و محصولات حالت‌دهنده کاهش یابد.
دکتر آگنیهوتری نیز دراین‌باره می‌گوید هر محصولی که استفاده می‌کنید، مهم این است که شامپو را روی پوست سر بزنید و به‌آرامی ماساژ دهید؛ نه اینکه ساقه مو را بسابید. نرم‌کننده نیز فقط باید روی انتهای مو استفاده شود تا مو را سنگین نکند.
در شبکه‌های اجتماعی، راه‌حل فیلتر کردن آب دوش هم مطرح شده است، اما در اینکه واقعاً تأثیر داشته باشد، تردید وجود دارد؛ زیرا این فیلتر باید مخصوص حذف کلسیم و منیزیم باشد و اینکه تا چه میزان بتواند این مواد را حذف کند هم تعیین‌کننده است.
آگنیهوتری می‌گوید که برخی بیماران گزارش کرده‌اند که فیلتر کردن آب دوش احساس چسبندگی یا باقی‌ ماندن مواد روی مو بعد از دوش را کاهش داده است. با این حال فعلاً شواهد مستقیم دال بر اثر فیلترهای دوش بر سلامتی مو بسیار اندک است و به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
به‌ خاطر داشته باشید که ریزش مو پدیده‌ای چندعاملی است و بهتر است درباره آن با متخصص پوست مشورت کنید تا علت‌های دیگر هم بررسی شود.