نظارت قضایی، تضمینکننده حاکمیت قانون ، روزنامه شیراز نوین
استاندار فارس با بیان اینکه نظارت قضایی بر اعمال اداری باید تضمینکننده حاکمیت قانون باشد، گفت: تعامل سازمان بازرسی با دستگاهها باید بهگونهای باشد که مدیران احساس امنیت کنند.
حسینعلی امیری سهشنبه در آیین تکریم و معارفه مدیرکل بازرسی استان فارس که با حضور ذبیحالله خداییان رئیس سازمان بازرسی کل کشور برگزار شد، با تسلیت شهادت حضرت شاهچراغ(ع)، بیان کرد: استان فارس از نعمت وجود امامزادگان واجبالتکریم، ازجمله حضرت احمد بن موسی شاهچراغ(ع)، برخوردار است و خدمت در جوار این بارگاههای نورانی، توفیق بزرگی محسوب میشود.
حاکمیت قانون، وجه مشترک دولتهای مدرن
وی در ادامه، با تشریح سیر تحول و تکوین دولتها در تاریخ، اظهارکرد: دولتها از دولتهای قبیلهای و طبیعی در آغاز تمدن بشری، به سمت دولتهای با دسترسی محدود با ساختار دیوانی اولیه و سپس دولتهای مدرن تکامل یافتهاند که وجه مشترک همه دولتهای مدرن، صرفنظر از شکل حقوقی آنها، حاکمیت قانون است.
به گفته استاندار فارس، در حقوق اساسی، واژه «دولت» گاهی بهمعنای قوه مجریه و گاهی بهمعنای حاکمیت بهکار میرود و تشخیص این معنا از سیاق قانون اساسی امکانپذیر است؛ نظریه تفکیک قوا که توسط منتسکیو ارائه شد نیز مشتمل به مفهوم حاکمیت است، نه صرفاً قوه مجریه. امیری با اشاره به اشکال حقوقی دولتها گفت: دولتها از نظر ساختار حقوقی به مدلهای ریاستی همچون آمریکا، نیمهریاستی- نیمهپارلمانی مانند فرانسه، پارلمانی مانند انگلیس و مالزی و مدل هیئتمدیرهای در سوئیس تقسیم میشوند؛ با این حال، در همه الگوها حاکمیت قانون از ضرورتهای اجتنابناپذیر دولت مدرن است.
وی با تأکید بر تفاوت «اجرای قانون» و «حاکمیت قانون»، تصریح کرد: حاکمیت قانون اعم از اجرای قانون، فراتر از آن و یک «احساس عمومی» و اطمینان اجتماعی است؛ احساسی که باید در ذهن شهروندان شکل بگیرد.
به گفته این استاد حقوق، در سایه حاکمیت قانون، مدیر قانونمدار نباید نگرانی و شهروند بیگناه احساس ناامنی یا سوءظن داشته باشد؛ سرمایهگذار نیز از مواجهه با ادارات دولتی نباید نگران برخوردهای سلیقهای شود.
استاندار فارس با بیان اینکه پذیرش حاکمیت قانون بدون پذیرش نظارت ممکن نیست، افزود: نظارتها به اشکال مختلف دروندستگاهی و بروندستگاهی شکل میگیرند؛ ازجمله نظارت مالی دیوان محاسبات، نظارت سیاسی و پارلمانی، نظارت اداری و در نهایت «نظارت قضایی» که شاخصترین و گستردهترین نوع نظارت بر اعمال اداری محسوب میشود.
وی تأکید کرد: نظارت قضایی بر اعمال اداری باید تضمینکننده حاکمیت قانون باشد و این نظارت، بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بهصورت مشخص و ساختاریافته پیشبینی شده است.
سازوکارهای نظارتی در قانون اساسی
امیری با اشاره به اصول قانون اساسی گفت: بر اساس اصل ۱۷۰ قانون اساسی، قضات موظفاند از اجرای آییننامهها و مقررات دولتی که خلاف قانون یا شرع باشد، جلوگیری کنند.
وی افزود: در نظام تقنینی کشور، هر مرجع وضع قانون یا مقرره، ناظر قانونی دارد؛ مصوبات مجلس شورای اسلامی تحت نظارت شورای نگهبان است، مصوبات دولت تحت نظارت اصل ۸۵ قانون اساسی و دیوان عدالت اداری و مصوبات شورایعالی امنیت ملی نیز تحت نظارت مقام معظم رهبری است.
استاندار فارس با یادآوری اینکه اصل ۱۷۳ قانون اساسی و تشکیل دیوان عدالت اداری نیز یکی دیگر از مهمترین سازوکارهای تضمین حاکمیت قانون و صیانت از حقوق مردم در برابر تخلفات اداری است، ادامه داد: راه سوم نظارت قضایی بر اعمال اداری، اصل ۱۷۴ قانون اساسی و تأسیس سازمان بازرسی کل کشور است؛ نهادی که با نظارت خود، مأمور تضمین سلامت عملکرد دستگاههاست.
امیری تصریح کرد: سازمان بازرسی کل کشور در چینش نهادی جمهوری اسلامی ایران، در جایگاهی خاص و دقیق تعریف شده و بر اساس اصل ۱۷۴ قانون اساسی، زیر نظر رئیس قوه قضائیه فعالیت میکند؛ تعبیری که آگاهانه و متفاوت از عبارت «زیر نظر قوه قضائیه» به کار رفته است.
به گفته نماینده عالی دولت در استان فارس، این دقت واژگانی در قانون اساسی معنادار است؛ چراکه رئیس قوه قضائیه باید واجد شرایط خاصی ازجمله اجتهاد باشد و این نظارت، با هدف تضمین انطباق عملکردها با شرع مقدس پیشبینی شده است.
امیری با اشاره به پیشینه تاریخی این نهاد و با بیان اینکه در دوره صفویه نیز نهادی با عنوان «دیوانبیگی» ایفای نقشی مشابه با بازرسی کل کشور امروز را بر عهده داشت، تصریح کرد: حتی پیش از انقلاب اسلامی، سازوکارهایی برای بازرسی وجود داشت؛ اما قانونگذار پس از انقلاب اسلامی، آگاهانه سازمان بازرسی کل کشور را تحت نظارت رئیس قوه قضائیه تعریف کرد. وی خاطرنشان کرد: سازمان بازرسی کل کشور بر اساس اصل ۱۷۴ قانون اساسی و قانون مصوب سال ۱۳۶۰، با اختیارات مشخص و هدفمند فعالیت میکند و رکن نظارت فراگیر به شمار میرود.
استاندار فارس با استناد به فرمایشات حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در نامه به مالک اشتر در خصوص نظارت بر عملکرد کارگزاران حکومت «چشمهایی بر کارگزاران و کارکنان بگمار؛ اعمال آنان را زیر نظر داشته باش و بازرسان و مراقبان صادق و باوفا برای آنان معین کن»، گفت: با تفسیر این فرمایش حضرت علی(ع) وظیفه چشم دیدن است، نه پیشداوری، قضاوت و تجزیهوتحلیل؛ بر همین اساس، فلسفه وجودی بازرسی در نظام جمهوری اسلامی، مشاهده بیطرفانه، ثبت دقیق واقعیتها و پرهیز از پیشداوری است؛ داوری و تصمیمگیری، در مرحله بعد و بر اساس مستندات توسط مراجع دیگری انجام میشود.
انتظارات از سازمان بازرسی؛ شفافیت، مبارزه با فساد و جلب اعتماد عمومی
وی با اشاره به سیر تحول سازمان بازرسی کل کشور اظهار کرد: خوشبختانه این نهاد در طول سالهای پس از انقلاب، شخصیتهای برجستهای در رأس آن قرار گرفتهاند؛ ازجمله آیتالله محقق داماد، فقیه، فیلسوف، حقوقدان و اندیشمند برجسته و در مقطع کنونی دکتر خداییان، قاضی توانمند و شخصیت شریف، ریاست سازمان بازرسی کل کشور را بر عهده دارد. نماینده عالی دولت در استان فارس تأکید کرد: سازمان بازرسی کل کشور باید در همان مسیری باشد که امیرالمؤمنین(ع) در فرمان خود به مالک اشتر ترسیم کردند.
امیری با تأکید بر اینکه مردم و مدیران انتظارات روشنی از این نهاد دارند، افزود: شفافیت، مقابله با فساد، ارتقای سلامت اداری و بهبود خدماترسانی به مردم باید از پیامدهای بازرسی و نظارت بر اعمال اداری باشد.
وی تصریح کرد: مهمترین مؤلفه موفقیت در بازرسی، جلب اعتماد عمومی است؛ دستگاهی که بتواند اعتماد مردم را جلب کند، موردپذیرش جامعه قرار میگیرد و اثربخشی نظارت در آن بهطور طبیعی افزایش مییابد.
استاندار فارس با تأکید بر ضرورت صیانت از اعتماد و درستکاری در نظام اداری، اظهار کرد: انسان در برابر درستکاری و اعتماد، سر تعظیم فرود میآورد و سازمان بازرسی کل کشور نیز باید پاسدار این اعتماد باشد.
ویژگیهای مدیران اجرایی در شرایط حساس کنونی
وی با تقدیر از یک دهه فعالیت کاظم اکرمی بهعنوان مدیرکل بازرسی استان، با اشاره به انتظارات از مدیرکل جدید این سازمان، تصریح کرد: بازرسی نباید بهگونهای عمل کند که ابتکار عمل را از مدیران بگیرد یا آنها را به بنبست تصمیمگیری برساند.
مدیریت ارشد استان فارس شرایط امروز مدیریت در کشور را حساس توصیف کرد و افزود: مدیران اجرایی در وضعیت فعلی دستکم باید از سه ویژگی اساسی برخوردار باشند؛ نخستین ویژگی مدیران، قدرت حل مسئله است؛ مدیری که با چالش مواجه میشود، یا باید برای آن راهحل بیابد یا راهکاری جدید خلق کند و نباید در برابر مسائل به بنبست برسد.
امیری دومین ویژگی مدیران را قدرت اقناع و اولویتبندی مسائل عنوان کرد و گفت: با توجه به محدودیت امکانات و منابع، امکان حل همزمان همه مشکلات وجود ندارد و مدیر باید بتواند اولویتها را تشخیص داده و دلایل تصمیمات خود را برای ذینفعان مختلف، از مردم تا نهادهای نظارتی از جمله سازمان بازرسی، تبیین و اقناع کند.
وی ریسکپذیری آگاهانه را سومین ویژگی ضروری مدیران دانست و افزود: مدیران باید متناسب با شرایط امروز کشور، شجاعت تصمیمگیری و پذیرش ریسک منطقی را داشته باشند.
خلاقیت، نوآوری و ریسکپذیری مدیران تضعیف نشود
استاندار فارس با تأکید بر نقش رئیس جدید سازمان بازرسی استان فارس، گفت: انتظار میرود سازمان بازرسی استان بهگونهای تعامل کند که مدیران احساس امنیت کنند و خلاقیت، نوآوری و ریسکپذیری آنها تضعیف نشود.
امیری از مدیران دستگاههای اجرایی استان خواست با رئیس جدید سازمان بازرسی استان همکاری و همراهی کامل داشته باشند.
وی با اشاره به رویکرد آموزشی و حمایتی سازمان بازرسی، گفت: بازرسی باید با همراهی، همافزایی، آموزش و ایجاد انگیزه در کنار مدیران باشد تا امور به بهترین شکل ممکن انجام شود.
وفاق و همدلی، سرمایه ارزشمند مدیریتی در فارس
استاندار فارس بیان کرد: خوشبختانه در استان فارس، روحیه همدلی، همراهی، وفاق و برادری میان مسئولان و مدیران در سطوح مختلف، بهخصوص آیتالله لطفالله دژکام نماینده ولیفقیه در استان فارس و امامجمعه شیراز، حجتالاسلاموالمسلمین سید صدرالله رجایینسب رئیسکل دادگستری استان فارس، سردار بوعلی فرمانده سپاه فجر فارس، امیر رضایی فرمانده ارشد ارتش در استان فارس، مدیرکل اطلاعات فارس، سردار ملکی فرمانده انتظامی استان و همه اعضای شورای تأمین حاکم است که این امر، سرمایهای ارزشمند برای پیشبرد امور استان به شمار میرود. در این آیین، با حضور ذبیحالله خداییان رئیس سازمان بازرسی کل کشور، سید صدرالله رجایینسب رئیسکل دادگستری استان فارس، حجتالاسلاموالمسلمین سید محیالدین طاهری تولیت آستان مقدس سیدعلاءالدین حسین(ع) و جمعی از مقامات قضایی و اجرایی استانی و ملی از خدمات کاظم اکرمی رئیس منطقه سه سازمان بازرسی کل کشور و بازرس کل استان فارس تقدیر و علی گرمهای بهعنوان رئیس جدید معرفی شد.
تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
خبرهای تصادفی روزنامه شیراز نوین