کشاورزی در استان پهناور و حاصلخیز کرمان به دلیل خشک‌سالی‌های متمادی و کاهش منابع آبی با دشواری‌هایی مواجه شده است، اما اجرای طرح تغییر الگوی کشت به‌ویژه در محصولات راهبردی نویدبخش افزایش بهره‌وری و همچنین‌ افزایش میزان برداشت محصولات برای کشاورزان شده است.
به گزارش ایرنا، مهم‌ترین دلیل برای تغییر الگوی کشت، وقوع تغییرات اقلیمی و تشدید بحران کم‌آبی در سال‌های اخیر است‌ و با‌توجه‌به اینکه ایران در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و با کاهش نزولات جوی، افزایش دما و تداوم خشک‌سالی‌ها مواجه شده است، ادامه روند کشت‌های سنتی و پر‌آب، نه‌تنها منابع آبی محدود را به سرعت تحلیل می‌برد، بلکه آینده کشاورزی را با خطر نابودی کامل مواجه می‌کند.
سال‌هاست که کارشناسان فریاد می‌زنند تغییر الگوی کشت به کشاورزان و بهره‌برداران این امکان را می‌دهد که برنامه‌ریزی کشت در زمین‌های زراعی را متناسب با میزان آب موجود و شرایط جدید اقلیمی انجام دهند تا در آینده به‌لحاظ تأمین آب با مشکل برای ادامه کشاورزی دچار نشوند.
همچنین امنیت غذایی به معنای دسترسی همه مردم به غذای کافی و سالم در تمامی اوقات، یکی از ارکان اصلی استقلال و امنیت هر کشوری است و تغییر الگوی کشت با اولویت‌بندی تولید محصولات استراتژیک مانند گندم، جو، ذرت و دانه‌های روغنی، نقش مستقیمی در تأمین این نیاز اساسی دارد.
با تغییر الگوی کشت به‌جای کشت‌های پراکنده و بی‌برنامه، منابع محدود آب و خاک صرف تولید محصولاتی می‌شود که وابستگی کشور به واردات را کاهش داده و سفره غذایی مردم را در برابر نوسانات جهانی و بحران‌ها تضمین می‌کند.
لازم به ذکر است که یکی از اهداف اصلی تغییر الگوی کشت، عبور از کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی علمی و بهره‌ور است ‌و در این رویکرد به‌جای تمرکز بر گسترش سطح زیر کشت، تلاش می‌شود تا با استفاده از روش‌های نوین آبیاری، بذرهای پرمحصول و اصلاح‌‌شده و آموزش کشاورزان، تولید در واحد سطح افزایش یابد و با مصرف آب کمتر و سطح کشت محدودتر، محصول بیشتری با کیفیت بالاتر برداشت کرد که این موضوع هم برای اقتصاد کشاورز و هم برای اقتصاد ملی سودآور است.

 درمان کشاورزی کرمان با نسخه تغییر الگو
استان پهناور کرمان با اقلیم‌های متفاوت و خاک حاصلخیز در بخش کشاورزی ظرفیت‌های فروانی دارد و حدود ۲۰ درصد باغات کشور در کرمان قرار دارند و محصولات فراوانی توسط، کشاورزان استان تولید و به بازارهای داخلی و خارجی صادر می‌شود. اما در سال‌های اخیر کاهش بارندگی‌ها و تغییر اقلیم بخش کشاورزی را دچار چالش‌های متعددی روبه‌رو کرده‌ است که کاهش منابع زیرزمینی آب، پایین کیفیت محصولات و خشک شدن اراضی باغی و کشاورزی را به همراه داشته که با‌توجه‌به اشتغال حدود ۳۰۰‌هزار نفر از مردم کرمان در حوزه کشاورزی تهدیدات حدی معیشتی و اقتصادی را به همراه داشته است.
طی، سال‌های اخیر بحث تغییر الگوی کشت در بخش کشاورزی به‌صورت جدی توسط، متولیان این حوزه آغاز شده است و آن‌طور که مسئولان جهاد و کشاورزی اظهار می‌کنند: نتایج اجرای این طرح مطلوب و امیدوار‌کننده است.
مسئول مرکز تحقیقات الگوی کشت سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان، با اشاره به تأثیرات جدی تغییرات اقلیمی بر بخش کشاورزی گفت: مصرف بهینه نهاده‌ها و حرکت به سمت کشاورزی دانش‌بنیان برای دستیابی به امنیت غذایی پایدار به‌صورت جدی دنبال می‌شود.
مسعود موسی‌نژاد با بیان اینکه تغییر اقلیم در سال‌های اخیر را یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی کشاورزی استان کرمان است، اظهار کرد: تغییر اقلیم به معنی وقوع بارش‌های پراکنده، افزایش دما و تداوم خشک‌سالی‌ها، یک نشانه هشدار جدی است. و به همین دلیل، ما مجبور به اجرای طرح الگوی کشت هستیم.
وی با اشاره به کمبود شدید آب در استان کرمان افزود: برای حفظ امنیت غذایی و با‌توجه‌به محدودیت منابع آبی، برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا با صرفه‌جویی در مصرف آب، بتوانیم تولید چهار محصول استراتژیک شامل گندم، جو، ذرت و دانه‌های روغنی را پایداری ببخشیم.

 افزایش بهره‌وری با تغییر شیوه آبیاری
مسئول مرکز تحقیقات الگوی کشت سازمان جهاد کشاورزی شمال استان کرمان تأکید کرد: بهره‌وری پایین آب و کمبود شدید آن در استان کرمان غیرقابل‌انکار است و ما باید به سمت کشاورزی با استفاده از آبیاری‌های نوین حرکت کنیم.
وی ادامه داد: استفاده از سامانه‌های آبیاری زیرسطحی و نصب کنتورهای هوشمند برای مدیریت مصرف، از‌جمله راهکارهای اساسی برای تغییر الگوی کشت است.
موسی‌نژاد خاطرنشان کرد: همچنین با برگزاری کلاس‌های ترویجی و آموزشی به دنبال آگاه‌سازی کشاورزان هستیم تا روش‌های سنتی و سطحی را کنار گذاشته و به سمت آبیاری با نوار در محصولات زراعی و آبیاری قطره‌ای در باغات حرکت کنند که این اقدام می‌تواند تا ۵۰ درصد در مصرف آب صرفه‌جویی به همراه داشته باشد.

 احیا و ارتقای باغات کرمان
وی تصریح کرد: در تغییر الگوی کشت، برنامه برای ارتقای باغات درجه سه و تبدیل آن‌ها به باغات درجه یک و ۲ تهیه شده است تا بتوانیم با کمترین میزان آب، بیشترین تولید را داشته باشیم.