در‌حالی‌که هزاران گردشگر هر روز از آرامگاه حافظ در شیراز دیدن می‌کنند، بخشی کمتر شناخته شده اما ارزشمند این مجموعه تاریخی، پس از سال‌ها فرسودگی، دستخوش یک عملیات مرمتی گسترده می‌شود؛ معاون میراث‌فرهنگی فارس از آغاز پروژه‌ای به ارزش ۵۰۰‌میلیارد تومان برای بازسازی ورودی مقبره صاحب‌دیوانی یا همان دفتر تخصصی حافظ‌شناسی خبر می‌دهد؛ پروژه‌ای که می‌کوشد آسیب‌های ناشی از گذر زمان و عوامل جوی را از چهره این اثر ملی بزداید.
در چنین شرایطی، خبر آغاز مرمت این بنای ارزشمند، نفس تازه‌ای در کالبد حافظیه می‌دمد؛ معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس، روز شنبه، جزئیات این پروژه را اعلام کرد و گفت: مقبره صاحب‌دیوانی که در ضلع غربی مجموعه تاریخی حافظیه واقع شده، با اعتبار ۵۰۰‌میلیارد تومان مرمت خواهد شد. صادق زارع افزود: اجرای این پروژه گامی مؤثر در جهت حفظ و احیای یکی از بخش‌های کمتر دیده‌شده، اما ارزشمند این اثر ملی است.
معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس ادامه داد: این پروژه با‌هدف رفع آسیب‌های ناشی از گذر زمان و عوامل جوی آغاز شده و بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، در این قالب عملیات سبک‌سازی بام (کاهش بار مرده سقف برای افزایش پایداری سازه و جلوگیری از فشار بر دیوارهای قدیمی)، تعمیرات پشت‌طاق (بازسازی و تقویت بخش‌های داخلی طاق‌ها برای جلوگیری از هرگونه ریزش احتمالی)، عایق‌رطوبتی (اجرای لایه‌های ایزوگام استاندارد برای مقابله با نفوذ رطوبت به بدنه و تزئینات)، آجرکاری بدنه (ترمیم و تعویض آجرهای فرسوده با آجرهای هم‌جنس و هم‌رنگ جهت حفظ اصالت بصری) و مرمت یزدی‌بندی اجرا می‌شود.
زارع گفت: هدف نهایی از ارائه این پروژه مرمتی، بازگرداندن شکوه و اصالت این بخش از حافظیه به دوران طلایی خود است تا هم به‌عنوان یک اثر تاریخی حفظ شود و هم به‌عنوان فضایی فرهنگی برای پژوهشگران و گردشگران مورد استفاده قرار گیرد.
بازگشت به عصر طلایی
مرمت مقبره صاحب‌دیوانی، بازتعریف جایگاه حافظیه به‌عنوان یک قطب فرهنگی تمام‌عیار به‌شمار می‌رود؛ زمانی که ورودی این مکان مرمت و ساماندهی شود، عملاً گره‌ای نمادین میان معماری دیوانی دوران گذشته و فضای عرفانی آرامگاه حافظ گشوده خواهد شد.
چنین اقداماتی، موجب پیوند عمیق‌تر مخاطب امروزی با لایه‌های پنهان تاریخی و ادبی این مکان می‌شود و تجربه بازدید از حافظیه را از یک گشت تفریحی ساده به یک سفر پژوهشی و احساسی تمام‌عیار تبدیل می‌کند؛ بدین ترتیب، ارزش افزوده این مرمت تنها به حفظ فیزیکی بنا محدود نمی‌ماند، بلکه به غنای فرهنگی بازدیدکنندگان نیز می‌افزاید.
تأثیر مستقیم بر پژوهش‌های حافظ‌شناسی
با‌توجه‌به اینکه مقبره صاحب‌دیوانی در سال‌های اخیر به‌عنوان دفتر تخصصی حافظ‌شناسی فعالیت می‌کند، مرمت و بازسازی آن، تأثیری مستقیم و ملموس بر کیفیت پژوهش‌های ادبی در شیراز خواهد گذاشت؛ فضای مرمت‌شده و ایمن، امکان برگزاری نشست‌های تخصصی، نمایش نسخ خطی و دسترسی بهتر محققان به منابع را فراهم می‌آورد.
پیش از این، فرسودگی بنا، انگیزه پژوهشگران را برای استفاده طولانی‌مدت از این مکان کاهش می‌داد و گاه خطرات فیزیکی، محیط را برای فعالیت‌های گروهی نامناسب می‌ساخت؛ با اجرای عملیات عایق‌رطوبتی و تقویت سازه، این مانع اساسی برداشته می‌شود و دفتر حافظ‌شناسی می‌تواند نقشی فعال‌تر و مؤثرتر در معرفی اشعار و اندیشه‌های حافظ ایفا کند.