[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۹۵۰
  • دوره جدید

سلیقه‌ها سد راه توسعه شده‌اند، روزنامه شیراز نوین

  فرزاد وثوقی-گروه خبر
آسیب‌شناسی روستایی و روند شتاب‌آلود مهاجرت چندان نیازی به ارائه برنامه‌های متکی به پژوهش و کش‌دار نمودن داستان ندارد. واقعیت این است که به مناطق روستایی به عنوان جامعه تولید کننده بی‌توجهی کردیم و این سایت‌های خوداشتغالی را مفت از دست دادیم و حالا دوباره به یاد احیای آن افتادیم؛ اما با چهل سال تأخیر و پرداخت هزینه‌های سنگین که بخش عمده آن باید در حوزه فرهنگی پرداخت شود. چهره سیاسی کشور بزرگ‌ترین مانع برای احیای دوباره سکونت در روستا‌هاست. عاملی که باعث می‌شود برنامه‌ها به درستی اجرا نشود یا به مرحله طرح و مصوبه نرسد. روستا‌ها زیبایی خاص خود را دارند. غیر از روستاهایی که به دلایل طبیعی مانند خشکسالی شدید تخریب و تخلیه شده‌اند؛ بسیاری دیگر قابل احیا و بهره‌مندی در صنعت گردشگری هستند. حالا باید دید این صنعت پرسروصدا چگونه می‌تواند از لابلای مخالفت‌های غیراصولی عبور کند و خودش را وارد رگ‌های خشکیده روستاها کند. 
  مهاجرت از روستاها به شهرهای بزرگ همچنان ادامه دارد و طرح و برنامه‌های مهار آن چندان بازدارنده نبوده است. در این رابطه، با مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری فارس به گفتگو نشستیم و ماحصل این گفتگو، تأیید بر ادامه این روند بود. درحالی‌که تلاش‌های بی‌‌وقفه برای مهار آن ادامه دارد و حتی باعث مهاجرت معکوس افرادی شده که پیش از این فارس را ترک کرده بودند؛ روند عمران و توسعه زیرساخت‌ها در بعضی مناطق باعث ترغیب آنان به زادگاهشان شده است. به طور خلاصه می‌توان گفت ارائه تسهیلات خرد می‌تواند جمعیت قابل توجهی را به اشتغال در بحث مشاغل خانگی برساند؛ اما این پرداخت‌ها نیازمند نظارت و همراهی همه‌جانبه بخش‌های اجرایی با دست‌اندرکاران مشاغل خانگی است. برنامه‌ای که نباید با تغییر در سیاست‌های بالادستی دچار تغییر یا نابودی شود.
 سیدکمال پاک‌فطرت، مدیرکل دفتر امور روستایی و شوراهای استانداری فارس در پاسخ به این پرسش که چرا علی‌رغم اجرای تمامی ‌برنامه‌های اعلام شده، روند مهاجرت روستاییان به شهرها همچنان ادامه دارد، گفت: نمی‌توان انتظار داشت مشکلات بزرگ و ایجاد شده در چند دهه گذشته در یک سیستم بزرگ روستایی یک‌شبه حل‌وفصل شود. مشکلاتی که باعث ایجاد تغییرات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در روستا‌ها شده را نمی‌توان در یک برهه زمانی کوتاه مرتفع نمود و این توقع کمی‌ دور از انتظار است؛ اما تدابیری در این راستا اتخاذ شده و در حوزه عمل هم با دقت و حساسیت ورود کردیم و می‌توان با آمار مدعی شد روند مهاجرت‌ها رو به کاهش است. پاک‌فطرت افزود: کارهای انجام شده در حوزه عمران و بهسازی روستایی و توجه ویژه به زیرساخت‌ها باعث ایجاد تحول در روستا‌ها شده و حتی برای بعضی که روستا‌ها را ترک کرده بودند ایجاد جاذبه کرد و باعث بازگشت آنان به روستا و ایجاد اشتغال شده است.
وی با ورود به بحث اشتغال روستایی در قالب تسهیلات ارائه شده، اذعان داشت: این تسهیلات در گذشته دارای انحرافاتی بوده؛ اما در این دوره سعی شده انحرافات را کاهش دهیم و به حداقل برسانیم که همین امر باعث ایجاد جاذبه و کشش به سمت روستا‌ها برای کارآفرینی شده است.
این مقام مسئول در ادامه خاطرنشان کرد: مهاجرت از روستا‌ها به سمت شهرهای بزرگ اجتناب‌ناپذیر است. وقتی اقتصاد در مسیر اصلی خودش نباشد، بعضی مشکلات و خواسته‌ها به ناچار زمینه‌های مهاجرت را فراهم می‌کند. پاک‌فطرت افزود: بعضی روستاییان به دلیل نبود یا کمبود خدمات در حوزه بهداشت و درمان و آموزش، ناگزیر به مهاجرت می‌شوند؛ اما در مقابل عده‌ای هم برای بازیافت فرصت‌های شغلی به روستا‌ها بازمی‌گردند و در این راستا باید توسط تیم‌های مدیریتی مربوط حمایت شوند. ما در بسیاری موارد شاهد بوده و هستیم که حتی افرادی از استان فارس مهاجرت کرده و رفته‌اند؛ اما با طرح‌های نو بازگشته‌اند و خواستار سرمایه‌گذاری و کارآفرینی در بعضی مناطق روستایی هستند. باید توجه داشت که روستاهای ما هنوز قابلیت‌های کشاورزی، دامپروری و صنعتی بودن را حفظ کرده‌اند و نیازمند همراهی بیشتر هستند؛ البته اگر با آنان همراهی شود. پاک‌فطرت با بیان این مطلب که تمام داشته‌های ما در روستا‌ها همین است، گفت: در روستاهای ما کشاورزی، دامپروری و صنعت توریسم می‌تواند راهگشا باشد و غیر این زمینه‌ها مگر در روستا‌ها چه می‌توان ارائه کرد. وی گفت: در بخش کشاورزی کارهای بزرگی در حوزه کشت گلخانه‌‌ای انجام شده و شاید اطلاع‌رسانی درستی انجام نشده؛ اما در کشت جایگزین کشت‌های آب‌بر، در قالب کشت گلخانه‌ای موفقیت‌های بزرگی به دست آورده‌ایم. این تغییر رویکرد با توجه به محدودیت منابع آب یک الزام بوده و ما باید به آن توجه و رسیدگی مضاعف داشته باشیم. پاک‌فطرت با اشاره به مشکل‌تراشی‌ها و ایجاد موانع از سوی بعضی مدیران، خواستار توجه بیشتر به حوزه‌های اقتصاد خرد روستایی شد. به اعتقاد او اقتصاد توانمند، مهاجر تولید نمی‌کند.
مدیرکل روستایی استانداری فارس در پاسخ به یک پرسش دیگرمان در خصوص طول دوران مدیریتی و تأثیر آن بر رشد اقتصادی اجتماعی گفت: برنامه‌ها باید در مرحله اجرا پیوست داشته باشند. اینکه یک رئیس جمهور می‌آید و چند مدیر تغییر می‌کنند و اجرای قانون سلیقه‌ای می‌شود، کار درستی نیست. در اولین گام اشتباه شاهدیم که مدیران سیاسی برنامه خاص خود را همراه می‌آورند که مکمل برنامه‌های قبلی نیست. به طور مثال، یکی مسکن استیجاری می‌آورد و خیلی‌ها را صاحب مسکن می‌کند. دولت بعدی این طرح را منسوخ و مسکوت می‌کند و به جای ادامه همان روند، مسکن مهر را علم می‌کند که عملاً در بسیاری مناطق با استقبال همراه نمی‌شود، مثل جریانی که در صدرا و لپویی شیراز اتفاق افتاد.  
وی بر ضرورت توجه به دوران مدیریتی افراد در کشور، به خصوص آن دسته از مدیران برنامه‌ریز و مجریان توانمند، خاطرنشان کرد: سیاست‌ها با تغییر مدیران تغییر می‌کند و این آفت برنامه‌های توسعه در کشور است. حالا که در برنامه ششم توسعه قرار داریم و برخی تعهدات عملی و اجرایی نشده است، به نقایص کار پی می‌بریم. درواقع، در یک مقطع معیوب قرار داریم؛ چراکه برخی برنامه‌ها به سختی درحال اجراست و برخی با موانع بزرگ برخورد کرده‌اند.
وی در ادامه با توجه به توانمندی‌های موجود روستایی گفت: امروز در حوزه اقتصاد روستایی و مباحث خرد و قابل اجرا توفیقات خوبی داشته‌ایم، مثلاً تولید زعفران در مناطقی که حتی فکرش را نمی‌کردیم؛ اما اینها در قالب انجام، توسعه و بازاریابی برای صادرات نیازمند حمایت همه جانبه است. بر این اعتقادم که اگر به جای تسهیلات کلان به تسهیلات خرد روی بیاوریم، موفقیت‌هایمان دوچندان می‌شود. ما اگر تسهیلات 10 میلیاردی را به یک کارآفرین بدهیم، در نهایت پنج نفر را به اشتغال می‌رساند؛ اما اگر همین ده میلیارد را در قالب تسهیلات خرد به 100 خانواده روستایی بدهیم، اشتغال قابل توجهی را شاهد خواهیم بود. وی در پایان گفت: باید از اجرای برنامه‌های سلیقگی یا عدم ریسک‌پذیری در برنامه‌های مؤثر پرهیز کنیم. کلید توسعه در استمرار برنامه‌های موفق است؛ حتی اگر مربوط به دولت گذشته باشد و مدیر موفق کسی است که بتواند برنامه‌ها را به صورت علمی‌ ارائه کند و استمرار بخشد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی