فرش دست‌باف کرمان یکی از معروف‌ترین برندهای تاریخی ایران، در‌حالی‌که در دهه ۷۰‌خورشیدی با صادراتی نزدیک به ۲‌میلیارد دلار یکی از پیشران‌های اقتصاد این استان بود، امروز با صادراتی حدود ۳۰‌میلیون دلار تنها بخش کوچکی از جایگاه گذشته خود را حفظ کرده است. در واکنش به این روند، دست‌اندرکاران کوشش‌هایی را آغاز کرده‌اند تا این هنر‌- صنعت ملی را نجات دهند. در تازه‌ترین اقدام، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان فرمان تشکیل «ستاد توسعه فرش دست‌باف کرمان» را با هدف احیای فرش و بازارهای آن صادر کرد.
به گزارش ایرنا، غلامرضا سالاری در نشست اخیر کمیته فرش استان کرمان که با حضور رئیس مرکز ملی فرش ایران برگزار شد، خبر تشکیل این ستاد را به ‌طور رسمی اعلام و اظهار کرد: شاید این ستاد بتواند حرف‌های فعالان صنعت فرش را بهتر و بیش‌تر بشنود.
آن‌طور که برنامه‌ریزی‌شـده، این ستاد قرار است با حضور نمایندگانی از استانداری کرمان، مرکز ملی فرش، گمرک، اتاق بازرگانی، اتحادیه صادرکنندگان، اتحادیه تولیدکنندگان، دانشگاه‌ها و طراحان فرش تشکیل شود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان هدف از تشکیل این ستاد را «افزایش صادرات، احیای بازارهای سنتی، توسعه فروش اینترنتی جهانی و ثبت و حفاظت از برند فرش کرمانی» ذکر کرد.
این، نخستین‌بار نیست که کرمان برای احیای صنعت فرش به تشکیل یک ستاد روی می‌آورد.
ستاد فرش استان کرمان در سال‌های ابتدایی دهه ۹۰‌خورشیدی نیز فعال بود و جلسات متعددی از آن با حضور رزم‌حسینی استاندار وقت و پیشکسوتان و فعالان بخش خصوصی برگزار می‌شد. مرمت و احیای بنای تاریخی شرکت فرش کرمان از‌جمله برنامه‌های آن ستاد بود.
اگرچه فعالیت ستاد فرش کرمان در آن دوران توانست پس از سال‌ها رکود، توجه دوباره مسئولان را به صنعت فرش جلب کند و امید تازه‌ای در میان دست‌اندرکاران این حوزه ایجاد کند اما در تحقق هدف اصلی خود، یعنی بازگرداندن فرش کرمان به جایگاه پیشین در بازارهای داخلی و جهانی، توفیق چندانی نداشت.
اکنون باید دید تشکیل دوباره ستاد توسعه فرش، با تمرکز بر توسعه بازار و برندسازی و صادرات، می‌تواند سرنوشتی متفاوت برای این صنعت رقم بزند یا خیر.

 سقوط صادرات فرش کرمان
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان، در نشست اخیر کمیته فرش استان کرمان، برخی دیدگاه‌های خود و راهکارهایی که برای نجات فرش دستباف از رکود و حضیض کنونی مدنظر دارند را تشریح کرد.
سالاری یکی از دلایل اصلی رکود و افت فرش دست‌باف کرمان که زمانی آوازه آن جهانی و مشتریان فراوانی داشت را تورم و گرانی و شرایط اقتصادی دانست و با تأکید بر اینکه وضعیت اقتصادی ما دلیل اصلی رکود فعلی فرش است، تصریح کرد: بسیاری از افراد جامعه توان خرید فرش دست‌باف را ندارند.

 تقلای کرمان برای نجات قالی؛ فرمان تشکیل «ستاد توسعه فرش دست‌باف» صادر شد
وی اظهار کرد: موضوع بعدی اینکه، ما با تحریم‌های بسیار گسترده‌ای مواجه بوده‌ایم و با این محدودیت‌ها، بازارهای فرش و نفت و پسته را از دست دادیم، نتیجه این شده که نپال به صادرکننده لوکس‌ترین فرش‌ها به آمریکا تبدیل می‌شود.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان با بیان اینکه آمریکا پرمصرف‌ترین بازار فرش ما بود که با تحریم آن را از دست دادیم، افزود: در گذشته در کرمان و ایران تولید فرش ماشینی مثل امروز نبود هم‌اکنون اما صادرات فرش ماشینی ایران حدود ۳۰۰‌میلیون دلار است در‌حالی‌که صادرات فرش دست‌باف کرمان نزدیک به ۳۴‌میلیون دلار است.
سالاری ادامه داد: بازار تجاری فرش دست‌باف و ماشینی در دنیا حدود ۱۰۰‌‌میلیارد دلار است. سهم ما از این بازار، ۳۰۰‌میلیون دلار فرش ماشینی و در بهترین حالت ۳۴‌میلیون دلار فرش دست‌باف است که به‌صورت چمدانی و به‌سختی صادر می‌شود.
وی سپس برای یادآوری یکی دیگر از مشکلات فرش کرمان، با اشاره به تجربه خود از بازدید از یک کارگاه بافت فرش بیان کرد: حقوق بافنده‌ها در این کارگاه در ماه سه تا هشت میلیون تومان بود! انتظار داریم با این درآمد، بافندگان ادامه بدهند و تولید افزایش پیدا کند؟

 توصیه به بافت فرش‌های لوکس
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان ادامه داد: در دنیا تجربه‌های زیادی مثل فرش کرمان وجود دارد. در قرن گذشته شهر «لیون» فرانسه از لحاظ تجارت ابریشم حرف اول را در دنیا می‌زد اما دچار افت و رکود شد؛ دست‌اندرکاران در واکنش به این بازار راکد، ساختمان‌ها و هرچه که از گذشته داشتند را حفظ کردند و به سمت لوکس‌سازی و برندسازی رفتند و مدتی بعد از افول شدید دوباره به اوج رسیدند.
سالاری با اشاره به این تجربه اظهار کرد: هر فرشی ارزش بافتن ندارد. فعالان فرش کرمان باید به سمت برندهای لوکس بروند که دیگر قرار نباشد با نپال رقابت کنیم.
وی همچنین بر توسعه آموزش در حوزه صنعت فرش تأکید و بیان کرد: برخی فرصت‌های اقتصادی را به‌واسطه تحریم‌ها از دست داده‌ایم، البته در دنیا هم بازار فرش مثل قبل نیست و در انحصار چند کشور ازجمله، ترکیه و هند و نپال است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان افزود: قدیمی‌ترین فرشی که تا امروز پیدا شده، فرش کرمان است. با این پیشینه ما باید به بازارهای جهانی برگردیم، محدودیت‌های صادراتی، مشکلات نقل‌و‌انتقال پول، بازاریابی بین‌المللی و حضور در نمایشگاه‌ها را باید به‌صورت جدی پیگیری کنیم.
سالاری ادامه داد: مشکل اصلی ما تولید فرش نیست بلکه بازار و زنجیره ارزش است.
وی با بیان اینکه مشکل ما بافنده نیست و بافنده داریم، اظهار کرد: اما بافنده نباید با حقوق سه تا هشت میلیون تومان کار کند و این حرفه باید از لحاظ اقتصادی تقویت شود؛ اصلی‌ترین جزئ هر صنعت سرمایه انسانی آن است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان بیان کرد: همچنین در حوزه فرش، کیفیت، مسئله اصلی ما نیست بلکه صادرات است.

 ضعف در اقتصاد دیجیتال
سالاری در ادامه، بر نوآوری در طراحی فرش تأکید و اظهار کرد: هنوز داریم قالی را به روش سنتی طراحی می‌کنیم در‌حالی‌که طرح و نقش و رنگ قالی باید متناسب با سلیقه روز دنیا باشد ضمن اینکه هویت و اصالت آن حفظ شود.
وی با اشاره به ضرورت تقویت اقتصاد دیجیتال در حوزه فرش گفت: چقدر از محصولات لوکس دنیا را از طریق گوشی‌های هوشمند و در خانه‌های خود خرید می‌کنیم؟ ما برای فرش کرمان در‌این‌خصوص چه کرده‌ایم؟ از مرکز ملی فرش ایران تقاضا داریم کمک کند تا سهم فرش ایران از تجارت الکترونیک افزایش پیدا کند.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان با بیان اینکه فرش کرمان در دنیا یک نام و اعتبار است، ادامه داد: انتظار فعالان اقتصادی حوزه فرش از مرکز ملی فرش این است که به‌جای اینکه بیش‌تر نهادی اداری باشد فرمانده توسعه بازار فرش ایران باشد و یک نهاد اداری تشریفاتی نباشد.
سالاری با ابراز امیدواری نسبت به سیاست‌های توسعه صادرات مرکز ملی فرش ایران اظهار کرد: ما دیپلماسی اقتصادی و بازاریابی جهانی و حضور در نمایشگاه‌های همه نقاط دنیا را می‌خواهیم‌.