[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۱۷
  • دوره جدید

روابط عمومی‌در صفحه شطرنج، روزنامه شیراز نوین

نویسنده: دکتر حمید جور کش

بی‌شک با شروع تفکر نوین و علمی ‌مقوله مدیریت و ارائه راهکارهای مدیریتی در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، مدیریتی به وجود آمد که مدیریت شطرنجی نام گرفت. جدا از اینکه این مدل بر پایه مدل یکپارچه‌سازی برنامه‌ها و مکتب مدیریت مشارکتی و بر‌اساس خاطرات گری‌کاسپاروف روسی شطرنج باز مشهور شکل گرفته است اما یکی از متداول‌ترین مدل‌های مدیریتی به شمار می‌رود. شطرنج دارای ۶۴ خانه سیاه و سفید است اگر مدیریت و عوامل را عناصر و مهره‌های شطرنج تلقی کنیم سوال اینجاست که کارشناسان روابط عمومی‌ها کجای این صفحه ۶۴ خانه‌های سیاه و سفید هستند؟ طبق آمار حرکت هر مهره این صفحه شطرنجی ۸ فاکتوریل و یا به عبارتی ۴۰ هزار حرکت را متصور می‌شود و سوال اینجاست که در مدیریت شهری روابط عمومی‌ها چه سهمی‌در این حرکت گسترده و راهبردی ایفا می‌کنند؟ این مدل ترکیبی از ویژگی‌های وظیفه محور، انسان‌محور و  هدف‌مدار در سازمان بوده و مدیران ارشد نیز نقش  برنامه‌ریزی، هدایت و رهبری، کنترل و نظارت در توزیع منابع و سازماندهی سیستم را بر عهده دارند. سوال اینجاست روابط عمومی‌ها کجای این پازل پیچیده مدیریتی هستند؟ اگر صفحه شطرنج را به یک پهنه مدیریتی و خانه‌های سیاه و سفید را به مسیرهایی در راه رسیدن به هدف سازمانی در بروز شکست و یا رقم خوردن پیروزی در مقابل رقیب تشریح کنیم، باید گفت مدیر ارشد سازمان همان شاه ، معاون و یا معاونان وزیر یا وزرا و چه‌ بسا مسئولان امور مالی، فنی، عمرانی، فرهنگی، پشتیبانی به فیل و اسب و قلعه در صفحه شطرنج بی‌شباهت نیستند. اما  جای روابط عمومی‌ها که گوش و چشم سازمان هستند در این صفحه شطرنجی کجاست ؟ مگر نباید کنار شاه باشد و مشاور وزیر . اما شاید هنوز در فرهنگ مدیریت قدیمی‌روابط عمومی‌ها لشکری متشکل از نفراتی چون عکاس یا تصویربردار، فیلمبردار،  بنر چسبان و تشریفات و چه بسا قاری و مجری و البته خدماتی نیز هستند. شاید با کمی‌اغماض بتوان گفت آچار فرانسه هستند.
شاید بتوان گفت مدیر روابط عمومی‌در نگاه اول هماهنگ کننده این لشکر است اما این که در تعریف مدیریت که همانا علم و هنر به کارگیری امکانات به صورت حداکثری در جهت اهداف سازمانی با استفاده از برنامه‌ریزی، تصمیم گیری، هدایت و کنترل و نظارت و سازماندهی است این مدیر کجای این برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری است؟ در دنیای جدید روابط عمومی‌ها ایده‌پردازانی هستند که به مدیران برنامه و مشاوره می‌دهند و ارزش ماهیتی و وجودی و حضوری مدیر روابط عمومی‌در مناسبات فراتر از یک نیروی اجرایی و خدماتی است. روابط عمومی‌ها دیگر چشم و گوش سازمان‌ها نیستند بلکه هوش اجتماعی و یا به عبارتی فیلسوفان یا مفسرانی  هستند که آینده‌نگر بوده و نقش مشاوران و توجیه گرانی برای عبور موقت از وضعیت بحرانی لحظه‌ای خاص را بازی نمی‌کنند. دست روزگار در صفحه شطرنجی آنان را سربازان لشکری تلقی نموده است و جالب اینکه در صفحه شطرنجی فقط همین سربازان هستند که اگر درست هدایت شوند و سر منزل مقصود برسند  توانایی وزیر شدن را توسط پیاده‌نظام خود دارند. رقم خوردن یک برگ برنده و تعویض یک باخت سنگین در دقایق پایانی فقط از عهده همین سربازان صفحه شطرنجی به تصویر کشیده خواهد شد شاید این ضعف مدیریتی است که توجه ویژه‌ای‌به سربازان شبانه‌روزی نمی‌کنند آنها که جلودار حملات هستند و شاید نبود چنین جایگاه ویژه‌ای‌ به کوتاهی قد این سربازان در سلسله مراتب مدیریتی در بعضی از سازمان‌ها  بر‌می‌گردد. اشکال عدم پیروزی‌های مداوم سازمان‌ها به همین قضیه برمی‌گردد که اگر پیروزی به کام همگان شیرین شد این مدیران ارشد سازمان بوده‌اند که توانسته‌اند با برنامه‌ریزی و تلاش شبانه‌روزی تصمیم‌گیری بجا، سازماندهی نیروها ، هدایت و مشاوره صحیح این قلعه‌الموت را فتح کنند اما اگر این تلخی کام همه را گس کرده باشد هیچ بامی‌کوتاه‌تر از روابط عمومی‌ها پیدا نخواهد شد.
این که این سرباز فقط با یک اسلحه که همان دوربین عکاسی یا فیلمبرداری است باید یک‌تنه به جنگ منتقدانی برود که گاهاً نقدشان هم بی‌مورد و مغرضانه نیست تا حدودی می‌شود با توجیه و استفاده از فن بیان یک خاکریز مطمئن و مأمن موقت برای سازمان ایجاد کرد اما این آخرین تیر ترکش است. جلسات طولانی و پُرتمطراق سازمانی به پایان می‌رسد و این روابط عمومی‌ها هستند که باید تا پاسی از شب مکتب نگار و مستند نگار فرمایشاتی باشند که چه بسا باید به تأیید مدیران هم در آن فرصت باقیمانده شب نیز برسد. شب می‌گذرد و این مقوله جنگ نابرابر هنوز آتش زیر خاکستر است. صبح تیتر روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها تعیین می‌کنند که آیا روابط عمومی‌توانسته این طبل پُر سر و صدا را با صدای بم ایجاد کند یا نه؟  هنوز خستگی جمع‌آوری تشریفات پس از اتمام جلسات، پیگیری امور هزینه مالی و همچنین طلبکاران پشت در اتاق بابت وعده‌های صورت گرفته در تن این سرباز سازمانی به بدر نرفته که مدیر ارشد سازمانی از فرکانس این صدای بم ایجاد شده ناراضی است. این آغازی است برای فرآیندی جدید که مناسبتی در پیش دارد که پس از تذکر و عدم رضایت از جلسه قبلی، برای مناسبت پیش رو به روابط عمومی‌ها ابلاغ می‌شود این که شاه این داستان شطرنجی ناراضی است، پایان ماجرا نیست. وزیر، فیل، اسب و قلعه هم خط و نشان خود را خواهند کشید که چرا شرایط دیده شدنشان با صدای ریز به تصویر کشیده شده است.
روابط عمومی‌ها همان سربازانی هستند که در آخر ماه میزان دریافتی آنها باید کمی‌با ارفاق از نیروی خدماتی‌ها بالاتر باشد چرا که تلقی چنین است،کار انجام شده وظیفه‌ای‌بیش نبوده است. همیشه همین طور است کارهای یدی اثر گذاری کمتری دارند تا کارهای فکری. همچنین ایده پردازانی که با القاب مشاوره و یا سخنگو توانسته‌اند با حضور در جلسات دلربایی بهتری از شاه قضیه نمایند حال و روز بهتری دارند وظیفه روابط عمومی‌ها در این آشفته بازار که در حرکتی هم باید رقیب را مواظبت کنند و هم به دور و بر خود توجه خاصی داشته‌باشند، چیست؟ حرکت چهل هزار سوی این صفحه مدیریت شطرنجی را چگونه با همه جوانب باید  سنجید؟ هنر روابط عمومی‌های مدرن افزایش اثرگذاری و اثربخشی کارها در تصمیم‌سازی مدیران است. بازی دادن مدیران به روابط عمومی‌ها اولین قدم اعتمادسازی و باور سازمانی در مدیریت سازمانی است. در کنار این مسئله تنها کارشناسان روابط عمومی‌ها هستند که باید با ایجاد تخصص و مشاوره صحیح اهداف سازمانی را طوری رقم بزنند که موجبات رشد و ارتقای سازمان را در پی داشته‌باشند. نداشتن اطلاعات منطقه و یا محدوده فعالیت مجموعه خود آفت بزرگ این کار طاقت فرسا است. شاید نداشتن اطلاعات مناسبتی تقویم برای یک مهندس عمران و یا فنی و یا شهرسازی و یا حسابدار چندان مهم نباشد اما آینده‌نگری آن برای یک متخصص روابط عمومی‌بسیار حائز اهمیت است. این متخصص روابط عمومی ‌است که تمام مناسبت‌های تقویمی ‌را به مثابه خانه‌های سیاه و سفید شطرنج باید در نظر داشته‌باشد. مشاوره دادن به یک مدیر بی‌شک اطلاعاتی چه بسا فراتر از مدیر می‌خواهد و این وظیفه یک روابط عمومی‌کارآمد است آنجاست که دیگر مدیران فقدان یک متخصص روابط عمومی‌ را نقصانی برای سازمان در تصمیم‌گیری‌ها خواهند دانست. شاید فن بیان دیگر یکی از پیش پا افتاده‌ترین تکنیک‌های یک متخصص روابط عمومی است از آنجا که فن تکنولوژی اطلاع یابی، اطلاع‌رسانی، دقت و سرعت ارائه اخبار و اطلاعات و مدیریت بحران چیزهایی است که یک شبه به وجود نخواهد آمد
جدا از این که مدیران نیز باید این جایگاه را حفظ و ارتقا دهند ولی اولین گام تعیین جایگاه به فعالیت کارشناسان روابط عمومی‌ها در اثبات این توانایی‌ها و تبدیل نمودن این صفات و پتانسیل‌های بالقوه به بالفعل است. آنکه چگونه یک متخصص روابط عمومی‌تهدیدهای یک سازمان را به فرصت‌هایی طلایی تبدیل کند و با پوشش نقاط ضعف خود و سازمان افقی روشن را برای سازمانش ترسیم نماید هرچند مهم است اما چندان به علم روابط عمومی‌بستگی ندارد و این هنر روابط عمومی‌است. تعامل و احترام متقابل و دوستانه با اصحاب رسانه یک هنر است در دنیای مدرن که هر لحظه یک رخداد خوب یا بد برای سازمان می‌تواند منجر به اوج و یا سقوط یک سیستم سازمانی شود این کارشناسان روابط عمومی‌ها هستند که باید این باور و اعتقاد را در مدیران ارشد به عنوان تصمیم‌گیران منطقی و اثربخش فراهم نمایند. توجه به کارشناسان روابط عمومی‌ها جدا از در نظر گرفتن جایگاه و ایجاد حس اعتماد به تفویض اختیار مدیران ارشد سازمان به مدیران روابط عمومی‌ها نیز بستگی دارد. تشویق کارشناسان و رعایت عدالت در منابع مالی متناسب با فعالیت‌ها چیزی است که روابط عمومی‌ها را از یک سرباز صفر به یک وزیر کارآمد در جهت اهداف سازمانی تبدیل خواهد کرد امید آنکه با تلاش در تمامی‌سطوح و سلسله مراتب سازمانی و با رعایت احترام به همه همکاران و شهروندان بتوانیم سربازانی باشیم که در طول مسیر روزگار صفحات سیاه و سفید زندگی را در جهت خدمت به خلق سپری نماییم. بی‌شک مدیران موفق دارای نگرش و باور مطلوب و به روز بوده‌اند که با رعایت ارزشیابی عادلانه، ثمره احترام به یک سرباز موجبات یک سرمایه انسانی و اجتماعی که همانا مدیران و معاونان ارشد یک سازمان خواهد بود را فراهم خواهند نمود.
باید اذعان داشت که روابط عمومی‌ها کسانی هستند که از همه خانه‌های سیاه و سفید روزگار مثل همه مهره‌های شطرنج می‌گذرند چه بسا پله به پله و با سرعت آهسته و پیوسته و گاهی بدون پشتوانه اما در دل خود با اکتفا به خرد جمعی و مشاوره و مدیریت دیگران امید بسته اند. اینکه همیشه روابط عمومی‌ها هستند که دل به دریای حوادث می‌زنند بر کسی پوشیده نیست. شاید میدان دادن به چنین مهره‌هایی که همیشه با چندین خبرنگار و اصحاب رسانه همراه هستند رسیدن به قله موفقیت را برای شهر و شهروند و افتخاری برای مجموعه مدیریتی دست یافتنی‌تر می‌کند.
خصلت مردمی‌بودن روابط عمومی‌ها پلی است برای مشارکت گروهی نهادهای مردمی‌در کسب موفقیت‌های سازمانی و جشن گرفتن سرانجامی‌مطلوب که به مذاق شهروندان هم خوش آمده باشد. روابط عمومی‌از تنها چیزی که بی‌بهره می‌شود وقت برای رسیدن به روابط خصوصی و شخصی است. شاید طی کردن پله‌های ترقی دیگران به ازای از بین بردن فرصت‌های خود روابط عمومی‌ کاری است ایثارگرانه و خالصانه که یک مدیر روابط عمومی‌با علم و درایت به نتیجه کار و دانستن اینکه منفعتی برای او ندارد انتخاب کرده است. این شغل که بیش از اندازه حساس و پر استرس‌زا  است به علاقه وافر شخصی نیز جدا از صفات ذاتی بستگی دارد. شاید در هر جایگاهی دیگر نیز قرار گیرد این مهره همان مهره است که سفید و یا سیاهش فرقی ندارد پیش می‌رود و از آینده حوادث نمی‌هراسد. ریسک می‌کند و خود را کارآفرینی می‌پندارد که می‌تواند هر لحظه نقش و طرحی نو در اندازد.کارهای روتین و حضور و غیاب ساعتی برایش خستگی دارد و این ماهیت وجودی روابط عمومی‌هاست. 
روابط عمومی‌ها یا همان سربازان قصه مدیریت شطرنجی ما همیشه تابع دستور خبردار برای برقراری نظم در سیستم هستند. اما آیا این خبردار بودن مختص سربازان است. 
شاید بی‌بدیل نباشد که روابط عمومی‌ها باید خبردار باشند یعنی دارنده خبر باشند. 
اما این مهم فقط با میدان دادن مدیران و مجموعه سازمانی به روابط عمومی‌ها در تصمیم‌گیری‌ها محقق خواهد شد. شاید اگر مدیریت شطرنجی رابه میدان جنگی تشبیه کنیم بی‌شک برای انتخاب فدائیان سیستم مدیریتی قرعه بنام سربازانی خواهد افتاد که از قضا تعدادشان نیز در صفحه شطرنج کم نیست و انتخاب مقصر یا مقصران به دلیل کثرت کار سختی برای یک‌مدیر نیست و چه بسا که از دست دادن یک سرباز در ظاهر چیزی از معادلات را برهم نخواهد زد و این ضعف یک‌سیستم ناکارآمد مدیریتی است.
حال در صورت پیروزی و کسب موفقیت و نشستن عقاب سعادت بر دوش جمع کثیری از مدعیان فتح ، این تنها سربازان هستند که طبق روال تقسیم غنائم جنگی از بد حادثه به دلیل کثرتشان سهم ناچیزی از آن خوان گسترده  عایدشان خواهد شد.قدر این سربازان جورکش را بدانیم و به برگزاری مراسمی‌با یک لوح تقدیر در یک روز بهاری در اردیبهشت ماه پر از زرق و برق بسنده نکنیم.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی