عطش زیرساخت

توسعه متوازن زیرساخت‌های اساسی کشور ضروری است. در حوزه زیرساخت‌های آموزشی هنوز راه طولانی پیش روی خود می‌بینیم و برپایی کلاس‌های درس زیر سقف‌های لرزان -بخوانید چادر و کانکس- به‌همراه کهنه مدارس خشتی و سنگی در شأن ایران نیست. به حوزه گسترش راه و مسیرهای ارتباطی که می‌رسیم، اگرچه اقدامات ارزنده‌ای در این زمینه انجام شده، ولی بسیاری از حوادث جاده‌ای همچنان در مسیرهای حادثه‌خیز و غیراستاندارد روی می‌دهد.
هرساله تعدادی از شهرها و روستاها از نعمت انرژی پایدار برخوردار می‌شوند و با جهش چشمگیری در این زمینه روبه‌رو هستیم؛ اما به یاد داشته باشیم که بنیان انقلاب بر مبنای رسیدگی به اقشار کم‌برخوردار و محروم جامعه بنا شده و پروژه‌های زیرساختی در حوزه انرژی باید تسریع شوند. در میان همه نیازهایی که در حوزه زیرساخت کشور به آن‌ها اشاره شد، اولویت اصلی می‌تواند با نظام سلامت باشد.
حوزه بهداشت و درمان به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین حقوق انسانی و از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه‌یافتگی هر جامعه است که نقش اساسی در بالندگی کشور ایفا می‌کند. دستیابی به جامعه‌ای سالم و پویا، بدون وجود زیرساخت‌های درمانی مناسب و دردسترس امکان‌پذیر نیست و توزیع متوازن و عدالت‌محور امکانات درمانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای کیفیت زندگی مردم و افزایش سرانه سلامت جامعه ایفا می‌کند. 
به تعبیری دیگر، هر اندازه که خدمات پزشکی در مراکز درمانی به شکل هوشمندانه‌تر و عادلانه‌تری توزیع شوند، فاصله طبقاتی در حوزه سلامت کاهش یافته و امید به زندگی در جامعه افزایش پیدا می‌کند.
تمرکز بیش از حد امکانات درمانی در کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها موجب شده که ساکنان مناطق محروم و شهرستان‌ها برای دریافت ساده‌ترین خدمات پزشکی، ناچار به طی مسافت‌های طولانی شوند. این مسئله علاوه بر تحمیل هزینه‌های مالی سنگین، فشار روحی و روانی فراوانی نیز به بیماران و خانواده‌های آنان وارد می‌کند و گاه تأخیر در دسترسی به خدمات درمانی، حتی جان بیماران را نیز تهدید می‌کند.
از این رو، توسعه متوازن زیرساخت‌های درمانی نه‌تنها یک مطالبه برحق اجتماعی، بلکه به‌عنوان ضرورتی حیاتی برای حفظ سلامت عمومی جامعه شناخته می‌شود. شایان ذکر است توزیع عادلانه امکانات درمانی، مزایای گسترده‌ای برای جامعه دارد. نخستین مزیت آن، افزایش دسترسی عمومی به خدمات سلامت است. زمانی که بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، مراکز اورژانس و تجهیزات پزشکی در مناطق مختلف پراکنده باشند، مردم می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن از خدمات درمانی بهره‌مند شوند. این دسترسی سریع، به‌ویژه در فوریت‌های پزشکی نقش اساسی در نجات جان انسان‌ها ایفا می‌کند. یکی دیگر از آثار مثبت عدالت درمانی، کاهش مهاجرت بیماران به شهرهای بزرگ است. تمرکز امکانات پزشکی در کلان‌شهرها، همواره سبب ازدحام بیماران، افزایش بار مراجعات و فرسودگی نظام سلامت می‌شود. در مقابل، گسترش زیرساخت‌های درمانی در شهرستان‌ها و مناطق کمتربرخوردار، موجب توزیع متعادل مراجعات و افزایش کیفیت خدمات‌رسانی خواهد شد. این اقدام همچنین می‌تواند بخشی از مشکلات ترافیکی، اسکان همراهان بیماران و هزینه‌های اضافی درمان را کاهش دهد. توسعه عادلانه زیرساخت‌های درمانی، تأثیر مستقیمی بر ارتقای سرانه سلامت جامعه دارد. هرچه دسترسی مردم به خدمات پیشگیرانه، غربالگری، واکسیناسیون، مراقبت‌های اولیه و خدمات تخصصی آسان‌تر باشد، میزان ابتلا به بیماری‌های مزمن و پرهزینه کاهش می‌یابد.  در واقع، عدالت درمانی تنها به‌معنای ساخت بیمارستان و مراکز درمانی کلان نیست؛ بلکه شامل ایجاد شبکه‌‌ای گسترده از خدمات پیشگیری، آموزش سلامت و مراقبت‌های مستمر نیز می‌شود. نتیجه چنین روندی، کاهش مرگ‌ومیر، افزایش امید به زندگی، ارتقای کیفیت زیست اجتماعی و در نهایت رشد بهره وری در مقیاس وسیعی خواهد بود.
از سوی دیگر، توزیع متوازن امکانات درمانی، زمینه‌ساز تحقق عدالت اجتماعی است. جامعه‌ای که در آن شهروندان صرف‌نظر از محل زندگی یا وضعیت اقتصادی، به خدمات درمانی مناسب دسترسی داشته باشند، از احساس امنیت و رضایت اجتماعی بیشتری برخوردار خواهد بود. این مسئله سرمایه اجتماعی را تقویت کرده و اعتماد عمومی به نظام مدیریتی کشور را افزایش می‌دهد. در شرایطی که بسیاری از مناطق کشور همچنان با کمبود پزشک متخصص، تجهیزات پزشکی و مراکز درمانی روبه‌رو هستند، برنامه‌ریزی اصولی و آینده نگرانه برای توسعه زیرساخت‌های سلامت، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد. سرمایه‌گذاری در حوزه درمان نباید صرفاً محدود به مناطق برخوردار باشد؛ بلکه مناطق محروم و شهرستان‌ها باید در اولویت سیاست‌گذاری‌های سلامت قرار گیرند. بی‌تردید، آینده‌ای سالم و پایدار در گرو نگاه عدالت‌محور به نظام درمانی کشور است. توزیع متوازن زیرساخت‌های درمانی نه‌تنها به کاهش نابرابری‌ها کمک می‌کند، بلکه جامعه‌ای سالم‌تر، توانمندتر و امیدوارتر برای نسل‌های آینده به ارمغان خواهد آورد. امید می‌رود نهضت مدرسه‌سازی دولت چهاردهم که اقدامی شایسته برای آینده ایران است، در حوزه گسترش زیرساخت‌های درمانی کشور نیز تسریع شود و سرانه دسترسی به امکانات پزشکی و بهره‌مندی از کادر درمان مجرب طی ماه‌ها و سال‌های آینده با رشد مطلوبی روبه‌رو گردد. امروزه توسعه متوازن زیرساخت‌های اساسی کشور ضروری است.