حسرت‌های شیرین

نقش حسرت بر سبد خرید حک شده است. امروزه فراوانی کالا و خدمات به‌عنوان وجه مشترک در بازارهای ایران شناخته می‌شود؛ اما سبد خرید خانوار به دلیل تورم و رکود قیمت خرید، از میوه‌های تابستانی محروم مانده است. این در حالی است که تمامی محصولات میوه و تره‌بار در جلگه حاصلخیز ایران پرورش می‌یابند و نباید از فرازوفرودهای ارزی تبعیت کنند. در این شرایط این تصور پیش می‌آید که زنجیره قیمت‌گذاری مایل است بهای میوه بازارهای ایران را با نرخ صادراتی محاسبه کند و این به‌معنای ناتوانی ریال در برابر پول‌های خارجی است. از سوی دیگر، هزینه‌های تولید هم طی ماه‌های اخیر افزایش چشمگیری داشتهف اما کشاورزان غیور و زحمت‌کش همچنان از عواید افزایش بهای میوه برخوردار نیستند و سود اصلی نصیب واسطه‌ها می‌شود.
برخی از قیمت‌های میوه‌های تابستانی را مرور کنیم. بهای زردآلو از سیصد تا هشتصدهزار تومان در بازار متغیر است. حباب قیمت موز از کیلویی پانصدهزار تومان عقب نشسته و اکنون در کانال سیصدهزار تومان به سر می‌برد. گیلاس و آلبالو کمتر از پانصدهزار تومان در بازار قابل‌استفاده نیست. پس از باز شدن مسیرهای صادرات، بهای هندوانه و طالبی افزایش دوبرابری یافت و در این شرایط تهیه میوه‌هایی نظیر توت‌فرهنگی و آلوسیاه برای همه امکان‌پذیر نیست. قیمت هلو درجه دو در بازار بیش از 250هزار تومان است و خیار درجه یک به هفتادهزار تومان رسیده است. گمان می‌رفت بهای گوجه‌سبز و سیب ترش در پایان فصل نوبرانه‌ها کاهش یابد؛ اما چنین نشد و تغییرات اندکی را نسبت به روزهای نخست تجربه کردند.
یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش سرسام‌آور قیمت میوه مربوط به هزینه‌های تولید است. سمومی که کشاورزان سال قبل به قیمت هفتصدهزار تومان می‌خریدند، اکنون تا شش‌میلیون تومان افزایش یافته و یک سبد پلاستیکی برای حمل میوه، از ۲۰هزار تومان به ۸۰هزار تومان رسیده است. قیمت کود، سم، کارتن، بسته‌بندی، دستمزد کارگر و حمل‌ونقل هم تحت‌تأثیر نرخ ارز و تورم افزایش قیمت چشمگیری داشته است. همچنین بنا بر نظر کارشناسان، دومین عامل، ساختار معیوب توزیع و حمل‌ونقل در مبدأ است. برخی از واسطه‌ها و بارفروشان در میادین مرکزی کلان‌شهرها بدون فاکتور رسمی کار می‌کنند و این موضوع نظارت را سخت کرده‌اند.
امروزه بیش از سه‌میلیون هکتار از باغات کشور زیرکشت میوه است که ۲۶میلیون تن محصول را روانه بازارهای داخلی و خارجی می‌کند. در این میان با فرا رسیدن تابستان، نشان چندانی از کاهش قیمت میوه‌های بهاری نیست و اقلامی مانند چغاله‌بادام و توت بدون کاهش قیمت، از بازار رخت بربستند.
در این شرایط به نظر می‌رسد که طرح‌های حمایتی دولت برای ترمیم معیشت نیازمند بازنگری هستند. جراحی اقتصادی دولت تأثیر زیادی بر نرخ گسترده‌ای از کالا و خدمات گذاشته و جبران آن با یارانه‌های نقدی و کالایی به‌تنهایی امکان پذیر نیست؛ بلکه اثرگذارترین راهکار می‌تواند جلوگیری از تشدید تورم و مهار نقدینگی باشد.
چنانچه اقتصاد ایران به ساحل آرامش هدایت شود، نرخ تمامی نیازهای جامعه دچار تعدیل شده و قدرت خرید مردم نیز تقویت می‌شود. پیش‌نیاز آرامش اقتصادی، همانا پایان تنش‌های سیاسی است.