ققنوس واژه‌ها در  هیاهوی جهان آهن و دود

در روزگاری که جهان زیر بار شتاب سرسام‌آور تکنولوژی، ازدحام داده‌ها و اضطراب‌های بی‌پایان معیشتی، نفس‌تنگ شده است، ۲۷ شهریور، روز شعر و ادب فارسی و سالروز پرواز استاد سیدمحمدحسین شهریار، فرصتی فراتر از یک تقویم‌نگاری ساده است؛ این روز، یادآور پناهگاهی ابدی به‌نام «زبان و ادبیات فارسی» است.
شعر در این کهن‌بوم، هرگز تفنن درباریان یا بازی تفریحی با کلمات نبوده است. برای ایرانیان، شعر همواره شاهرگ حیات هویت ملی، مانیفست مقاومت در برابر طوفان‌های سهمگین تاریخی، و آینه زلال‌ترین تبار خرد و عاطفه انسانی بوده است. اگر مرزهای جغرافیایی، بارها در گذر تاریخ، دستخوش تاخت‌وتاز و دگرگونی شد، این قلمرو بی‌مرز و باروی تسخیرناپذیر زبان فارسی بود که چون دژی استوار از هویت، فرهنگ و جان این تمدن پاسداری کرد. فردوسی، دادگری و حماسه زیستن را به ما آموخت، سعدی، الفبای مدنیت و هم‌نوایی جهانی (بنی‌آدم اعضای یک پیکرند) را نگاشت. حافظ، رندی و معناجویی را در جانمان دمید و مولانا، بال‌های عروج روح را گشود.
انتخاب سالروز درگذشت شهریار تبریزی به‌عنوان نماد این پیوند ملی، دربردارنده یک پیام فرهنگی و اجتماعی عمیق است؛ شعله‌ای زنده که نشان‌داد زبان فارسی نه متعلق به یک جغرافیا یا قوم خاص، بلکه چتر مشترک، عاطفی و هویت‌ساز همه اقوام شریف ایرانی است؛ از خروش ارس و سبلان تا صبوری کویر و شکوه کارون و خلیج فارس. شهریار پیونددهنده شعر فاخر کهن با نبض جامعه معاصر بود؛ شاعری که «حیدربابا» را با روحیه بومی سرود و در‌عین‌حال، با غزل‌های ناب فارسی‌اش در قلب میلیون‌ها ایرانی جاودانه شد. اما امروز، پرسش بنیادین جامعه‌شناختی و فرهنگی ما این است: در عصر سلطه شبکه‌های اجتماعی، تقلیل‌گرایی زبانی و شبیخون واژگان بی‌ریشه، سهم شعر و زبان فارسی در زندگی روزمره ما کجاست؟
فرسایش زبانی، کم‌حوصلگی در مواجهه با متون کهن، و رواج ادبیات سطحی و پرخاشگر در سپهر عمومی و مجازی، هشداری جدی برای تاب‌آوری فرهنگی ماست. شعر، ترمز اضطراب مدرن و داروی شفابخش جان‌های خسته از خشونت کلامی است. جامعه‌ای که شعر می‌خواند، اهل گفت‌وگو، مدارا، ظرافت و همدلی می‌شود؛ چراکه شعر، چشم جان را به زیبایی، انصاف و دیگرخواهی می‌گشاید.
پاسداشت روز شعر و ادب فارسی، صرفاً برگزاری چند همایش فرمایشی و ادای احترام به آرامگاه مفاخر نیست؛ این روز باید آغاز بازنگری در نظام آموزشی، بازگشت به غنای کلمات در رسانه‌ها و تزریق ذوق و ادب به بطن مناسبات اجتماعی باشد. ما برای زیستن، برای درک یکدیگر و برای عبور سرافرازانه از بحران‌های پیش ‌رو، بیش‌از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به سرچشمه‌های فیاض شعر فارسی هستیم.
تا زمانی که کلمه زنده است، ایران زنده است؛ و تا زمانی که پنجره‌های دلمان به روی شعر باز باشد، هیچ طوفانی قادر نخواهد بود خانه روح و امید این ملت را بلرزاند.