[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۲۷
  • دوره جدید

تحقق استقلال، روزنامه شیراز نوین

فرزاد وثوقی - روزنامه نگار

farzad_vossoghi@yahoo.com

درکشورهای متکی به اقتصاد تک محصولی، محاسبات سالانه بودجه‌ای ‌بسیارسخت وطاقت‌فرسا وگاهاً با مناقشاتی همراه است. درچنین شرایطی تورم و احتکاردامنگیر ملت می‌شود وبازار بسیار آشفته‌ای ‌را پیش‌رو خواهیم داشت. درممالک دارای اقتصاد وابسته وتک‌محصولی باید دید چه چیزهایی را می‌توان جایگزین درآمدهای اصلی نمود. چیزهایی که در طول حیات یک ملت قربانی همان تک‌محصولی بودن شده است حالا توان رقابت با این غول درآمدی را ندارد.
اقتصاد ایران درطول  یکصدسال گذشته وابسته به درآمدهای نفتی بوده است...

با بروز انقلاب اسلامی‌درایران وسر دادن شعار استقلال اما درآمدهای نفتی همچنان سرآمد درآمدهای ملی است.این نوع کسب درآمد، کشور را همچنان متکی به خارج نگهداشته ومتأسفانه درمقاطع خاص، راهبردی برای خروج از آن ارایه نشده است. حالا تحریم‌های خارجی باعث شده نفت‌کش‌ها لنگر از آب نکشند و متقاضی برای فروش آن یافت نشود.
برای سال 1399 بودجه‌ای‌بالغ بر 570 هزار میلیاردتومان برآورد شده است. هرچند بودجه 570 هزار میلیارد تومانی برای اصلاح وتصمیم نهایی تحویل شورای عالی هماهنگی اقتصادی متشکل از سران سه قوه شده است اما اینطور که پیداست سران سه قوه به نتیجه نهایی نرسیده‌اند وحالا بودجه دوباره برای سیر تکمیلی خود به مجلس یازدهم ارسال خواهد شد.
منابع تأمین بودجه کشور از کانال نفت خارج شده است هرچند دولت مجوز فروش 50 هزارمیلیارد تومان نفت را از مجلس دارد اما برای تأمین منابع پروژه‌های عمرانی نیازمند 80 هزار میلیارد تومان اعتبار است . کسری 30‌هزار میلیارد تومانی این بند از بودجه دولت را بسوی جذب منابع بخش خصوصی می‌کشاند چیزی که تاکنون توفیقی درآن نداشته‌ایم، در واقع توفیق دراین بند نیازمند یک دپلیماسی قوی اقتصادی است که تاکنون از آن محروم بوده‌ایم.
دولت حالا متوجه اولین سمت وسوی تأمین منابع مورد نیاز یعنی مالیات شده است اما جنگ بیو لوژیک وتاخت وتاز کووید 19 راه را بردولت ایران ودریک کلام دولت‌های جهانی بست. کرونا ویروس بیشتر به بخش‌های اقتصادی حمله کرده قبل از آنکه بازی‌های بهداشتی را تحت‌الشعاع خود قراردهد. اقتصاد خرد وکلان با هم زیر چرخ‌های کرونای مهاجم له شده است. حالا بازار فلج شده وداد وستد از رونق افتاده است. حتی برنامه سفرهای تجاری ومبادلات وابسته به آن از بهم ریختگی شدیدی برخوردار شده است.
مالیات در کشورهای پیشرفته وصنعتی بالغ بر 40 درصد منابع دولتی را تأمین می‌کند. در کشورهای درحال توسعه بالغ 30 درصد ودرایران برابر آنچه سازمان مدیریت وبرنامه‌ریزی اعلام کرده است حدود شش درصد. در واقع اگر دولت می‌توانست از قاچاقچیان مالیات بگیرد ویا آن‌دسته از افراد که با حساب‌های جعلی بانکی فرار مالیاتی دارند، می‌توانست کشور را اداره کند. از طرفی گاهی دولت براثر فشارهای شدید مالی وبرای تأمین حداقل‌های مورد نیاز مثلاً پرداخت حقوق کارکنان لشکری دکشوری ناچار می‌شود به اقتصاد پنهان متوسل شود.
دولت اما برای جبران کسری بودجه خودش سه جایگزین معرفی کرده است. کاهش یارانه‌های پنهان وآشکار، مالیات وفروش اموال واوراق مشارکت . با این حساب دولت قادر به تأمین بودجه 570 هزار میلیاردی کشور برای سال 1399 نیست. شاید دولت 520 هزار میلیارد تومان کسری بودجه داشته‌باشد کما اینکه بدهکاری سال‌های گذشته نیز مزید‌برعلت می‌شود.
دولت باید از هوشمندی بالایی برخوردار باشد، تیم اقتصادی دولت باید کار گشته باشد و کارنامه قابل قبولی درگذشته داشته باشد. آمار و ارقام نشان می‌دهد کشور ظرفیت مالیاتی مناسبی دارد که با اصلاح قانون مالیات‌ها، تعریف پایه‌های جدید مالیاتی، جلوگیری از فرار مالیاتی و کاهش معافیت‌های مالیاتی می‌تواند از این ظرفیت برای تأمین درآمد‌های بودجه استفاده کرد. هم اکنون معافیت مالیاتی در کشور ۵۰ هزار میلیارد تومان است که فعالان اقتصادی از آن استفاده می‌کنند.
از طرفی رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور جزئیاتی از برنامه اصلاح ساختار بودجه اعلام می‌کند و  می‌گوید دارایی دولت ۷ میلیون میلیارد تومان است. در واقع دولت دارایی‌های بسیاری دارد اما پول نقد ندارد. از طرف دیگر دولت بخش‌های زیان ده خود را در معرض فروش می‌گذارد که بخش خصوصی با هوشمندی از خرید آن سر باز می‌زند ویا بصورت صوری اقدام به خرید با تعرفه اندک می‌کند و پس از واگذاری، آن صنعت تاب وتوان ایستادگی ندارد و اولین اقدام تعدیل نیروی انسانی وخواب خط تولید است. از این دست اتفاقات در کشور بسیار افتاده است واجرای اصل 44 قانون اساسی را زیر سوال برده اما نتوانسته آنرا متوقف کند.
حال در آستانه پایان سومین ماه سال 1399 هستیم وتکلیف بودجه روشن نیست باید از نمایندگان مجلس خواست با مشاوره اهل فن و بصورت تخصصی به بودجه 99 نگاه کنند چرا که انداختن بار بودجه روی دوش مردم قابل تحمل نیست.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی