[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۲۶
  • دوره جدید

سلطان غزل پارسی، روزنامه شیراز نوین

محمد شبیری: سال‌هاست که دوستداران تاریخ و ادب بر سر نشانی خانه سعدی شیرین سخن در شیراز بلاتکلیف مانده‌اند. یک خانه قدیمی در بافت تاریخی شیراز، از جانب عده‌ای به‌عنوان محل زندگی این شاعر پرآوازه معرفی شده است که معماری آن با معماری دوره سلجوقیان مطابقت ندارد؛ خانه‌ای که در سقف آن به سبک معماری دوران زندیه و قاجاریه، آیینه و گچ‌کاری شده است و هیچ شباهتی به یک بنای 800ساله ندارد. البته گروه موافق اعتقاد دارند زمین لرزه‌هایی که در سال‌های 1229 و 1269 هجری قمری رخ داد و بافت قدیم شیراز را ویران کرد، در بازسازی خانه سعدی به سبک آن روزگار بی‌تأثیر نبوده است. یک پژوهشگر نیز سعدی را سلطان غزل توصیف می‌کند و به شیرازنوین می‌گوید: سعدی به دلیل غزلیات وصف‌ناپذیری که به فارسی و عربی سروده، به سلطان غزل شهرت یافته است.
حسین ساعیان با یادآوری اینکه سعدی پس از پایان تحصیل در بغداد و بازگشت به شیراز، بوستان و گلستان را به رشته تحریر درآورده است، می‌گوید: در حکایت‌های او، شام، قدس، عراق، لبنان و مکه برای خواننده تداعی می‌شود. لحن این حکایت‌ها نشان‌دهنده زاهد مسلکی و صوفی منشی این شاعر پرآوازه است.
وی درباره بازگشت سعدی از بغداد در حدود سال 620 هجری قمری بیان می‌کند: سعدی تحصیلات مقدماتی خود را در شیراز انجام داد و هنگامی که فارس با هجوم مغول‌ها دچار آشوب و هرج و مرج شد، پس از حمله غیاث الدین، برادر جمال‌الدین خوارزمشاه به فارس و پناهنده شدن سعدبن زنگی به قلعه استخر، او شیراز را به قصد بغداد ترک کرد. ساعیان با تأکید بر اینکه آثار سعدی مجموعه‌ای از یک دوره حکمت عملی است، می‌افزاید: حکمت عملی به زبان شاعرانه‌ای گفته می‌شود که احساس هم به اندازه عقل در تکوین آن مؤثر است. وی ادامه می‌دهد: بوستان منظومه‌ای تعلیمی است که در قالب مثنوی و بر وزن شاهنامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی سروده شده است. او پیش از اینکه به شیراز بازگردد تخلص سعدی را برای خود انتخاب کرده است. برای تصدیق این موضوع به سراغ کارشناس فنی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس می‌رویم. سیامک بصیری با بیان اینکه قدمت این خانه تاریخی با توجه به کاوش‌های صورت گرفته به دوره قاجار برمی‌گردد، می‌گوید: طبق بررسی‌های انجام شده، نقشه این خانه تاریخی به بناهای قرن هفتم و هشتم هجری شمسی شباهتی ندارد.
وی در خصوص دلیل نامگذاری این خانه با نام سعدی بیان می‌کند: احترام و ارزشی که بزرگان و اهالی این محله به سعدی شاعر نامی ایران داشته‌اند، موجب شده است که بسیاری از اهالی شیراز و دوستداران فرهنگ و ادب این خانه را متعلق به او بدانند. وی همچنین یادآور شد: از قبل از انقلاب اسلامی اختلاف نظرهایی در مورد نام این خانه تاکنون وجود داشته است و گروهی این خانه را با نام خانه سعدی می‌شناسند.
بصیری با اشاره به اینکه حیات سعدی در زمان حکومت سلجوقیان بوده و هر دوره یک نماد معماری انحصاری دارد، می‌افزاید: خانه‌های میراثی طبق این اصول کارشناسی و دوره آن مشخص می‌شود؛ اما نکته قابل توجه اینکه در خانه مذکور، نمادی از دوره سلجوقیان مشاهده نشده است.
وی با اعلام اینکه در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی برای پایان دادن به مناقشات، پس از برگزاری چند همایش فرهنگی این خانه را به نام سعدی نامگذاری کرده‌اند، می‌گوید: طبق مطالعات انجام شده، بین این خانه در بافت تاریخی و دوران زندگی سعدی در قرن هفتم و هشتم ارتباطی وجود ندارد.
بصیری مالک اصلی این خانه باارزش تاریخی را که در ضلع جنوبی مسجد شهدا و در مجاورت خانه منطقی‌نژاد و خانه صبار واقع شده است، فردی فرهنگی و تاریخ‌دوست معرفی می‌کند که نسبت به داشته‌های فرهنگی ایران‌زمین تعصب ویژه‌ای دارد.
کارشناس فنی اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در خصوص خانه‌هایی که در بافت قدیم شیراز بنا شده و به ثبت ملی رسیده‌اند، می‌گوید: بیشتر این خانه‌ها متعلق به دوران قاجاریه، زندیه و پهلوی است که با تلاش کارشناسان اداره میراث فرهنگی استان در حال مرمت و نگهداری است.
به بهانه این روز با مترجمی گفت‌وگو کرده‌ایم که برخی از غزل‌های این استاد سخن را با حفظ فضای شاعرانه و آهنگین ترجمه کرده است. میلاد مصدق که مدعی است اشعار این شاعر پرآوازه را به‌صورت شعرگونه به زبان انگلیسی ترجمه کرده است، در خصوص علاقه‌مندی به ترجمه متون ادبی به خبرنگار شیرازنوین می‌گوید: 10سال است که به‌صورت حرفه‌ای در رشته زبان انگلیسی مشغول فعالیت و مطالعه هستم و از ابتدا به ترجمه آثار سعدی، حافظ و مولانا علاقه‌مند شدم.
وی با اشاره به اهمیت اشعار و تفکر سعدی ادامه می‌دهد: در 5سال اخیر علاوه بر کارهای دیگری که انجام می‌دهم، روی ترجمه این اشعار و متون ادبی تمرکز داشته‌ام و این نکته را مد نظر قرار داده‌ام که مطالعه نصایح سعدی پرآوازه برای همه مردم دنیا ضروری است. مصدق با بیان اینکه در ترجمه اشعار، نظم به نثر تبدیل می‌شود، می‌افزاید: برای اینکه شعر سعدی یا حافظ به همان سبک شعر ترجمه شود، زمان زیادی نیاز است. به همین دلیل گزیده‌ای از اشعار این شاعران را ترجمه کرده‌ام. وی ادامه فعالیت خود را نیازمند حمایت دانشگاه شیراز، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی فارس و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس می‌داند و اضافه می‌کند: از آنجا که برای نخستین بار این کار در کشور انجام شده است، برای پیشرفت به حمایت‌های قابل توجهی نیاز دارد.
مصدق باور دارد: نمی‌توان به‌طور صددرصد اذعان کرد که ترجمه، همه حالات و عاطفه شعر را به خواننده زبان مقصد منتقل می‌کند؛ اما در این سبک تا حد امکان سعی شده آوا در کنار مضمون انتقال داده شود. وی ادامه می‌دهد: ترجمه عبارت است از جایگزینی عناصر متنی زبان مبدأ به وسیله عناصر متنی زبان مقصد که طی آن مترجم باید با این عمل جایگزین سازی، زمینه‌ای را فراهم کند که در آن نویسنده اصلی و خواننده متن ترجمه بر هم تأثیر متقابل داشته باشند.
مصدق می‌افزاید: با همکاری دکتر «بهی حدائق» استاد دانشگاه شیراز یک شعر حماسی از یک شاعر ایرانی زبان در برلین را برای موسیقی‌دانان انگلیسی ترجمه کرده‌ام. ترجمه انگلیسی نهایی کاملاً سبک حماسی خود را حفظ کرده و قرار است به شکل یک قطعه موسیقی سنتی در زبان انگلیسی اجرا شود.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی