[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۵۰
  • دوره جدید

از نوزادان فرودست تا نوباوگان لاکچری، روزنامه شیراز نوین


 سعیدرضا امیرآبادی- گروه گزارش
amirabadi_shznvn@yahoo.com

در گذشته سیسمونی‌ها نشان چندانی از تجملات نداشتند. زمستان که می‌شد مادربزرگ‌ها در کنار علاءالدین نفتی لباس‌های کرکی می‌بافتند و تابستان‌ها بر تخت چوبی نشسته و پارچه‌های نرم و نازک را با عشق کوک می‌زدند. شاید در خانواده‌های اعیانی -یعنی آنهایی که انگشت‌شمار بودند- چند تکه ابریشم و اطلس و ترمه هم از خارجی‌فروشی‌های شهر تهیه می‌شد. ولی هرچه بود، هنوز زندگی‌های لاکچری و چشم و هم چشمی‌های ویرانگر به دنیای نوزادان وارد نشده بود. اما در برهه معاصر دیگر کوچک و بزرگ ندارد؛ همه طیف‌های سنی قربانی نرخ تورم، تکانه‌های ارزی، اوج‌گیری تمام بهارها و شاخصه‌هایی از این دست می‌شوند. اختلاف طبقاتی همیشه در جامعه ایران وجود داشته است. گاهی فاصله میان درآمد و دستمزد با اشتغال زوجین و اضافه کاری و چند شغلی سرپرست خانوار حل می‌شود و گاهی با آنچنان گسل دیوانه‌واری روبه‌رو هستیم که مردم چاره‌ای جز حذف مایحتاج اولیه و حقیرتر شدن سفره‌ها برایشان نمی‌ماند. شاید در روزهای اخیر سرگرم تجربه کردن روزهای مبادایی باشیم که بر شمار دردمندان و مستمندان می‌افزاید و نرخ تورم و تکانه‌های ارزی مخاطبانش را از میان همه اقشار جامعه انتخاب کند. متأسفانه نوباوگان هم در این مهلکه گرفتار آمده‌اند و اختلاف طبقاتی را با جان نحیفشان حس می‌کنند. 

 از هایپرمارکت کودکان تا دکان‌های تاریک 
اقتصاد بیمار از سر کودکان و نوزادان هم نمی‌گذرد. امروزه سیسمونی هم به سان بسیاری دیگر از اقلام بازار دچار تنش‌های زیادی شده و نرخ کالاها به سان پول‌های خارجی و مسکوکات طلا به صورت لحظه محاسبه می‌شود. قیمت گذاری در بازار رنگارنگ و دوست داشتنی سیسمونی‌ها آنچنان متفاوت و حیرت برانگیز است که مخاطب را به تأمل وامی‌دارد. این امر سبب شده است تا اقشار مختلف جامعه بنا بر بنیه مالی خود به مراکز مختلفی رهسپار شوند. گروه اقلیتی در هایپرمارکت‌های لوکس و خوش رنگ و لعاب لوازم مورد نیاز نوزادان را تهیه می‌کنند و شماری دیگر از اقشار میانی جامعه به سراغ مغازه‌های تاریک و غبارگرفته مرکز شهر می‌روند تا از آنجا تخت و کالسکه تهیه کنند. البته اقشار بی بضاعت و فرودستی هم وجود دارند که با خرده پس اندازهایی که با درد و رنج نداری و از سر گرسنگی تهیه شده راهی بازارهای فروش اشیای دست دوم می‌شوند تا مگر بتوانند کالای آبرومندی را با خواهش و تمنا در سیسمونی فرزندشان قرار دهند. بررسی‌های گروه گزارش شیرازنوین نشان می‌دهد که تجمل‌گرایی و فاصله طبقاتی در تهیه سیسمونی بیش از تصور همه ماست.
 کالسکه یا اتومبیل
از نگاه طبقه فرودست جامعه می‌توان بسیاری از اقلام غیرضروری سیسمونی را حذف کرد. اما کالسکه همیشه در صدر لیست لوازم سیسمونی قرار می‌گیرد و از نیازهای اولیه خانواده‌های صاحب نوزاد محسوب می‌شود. بررسی‌های ما دربردارنده این موضوع است که اختلاف قیمت این وسیله چهارچرخ در فروشگاه‌های شیراز به بیش از 18میلیون تومان می‌رسد. به این معنا که در خیابان‌هایی که مشرف به بافت سنتی شهر هستند می‌توان با قیمتی نزدیک به پانصد هزار تومان یک کالسکه معمولی با کیفیت نه چندان مطلوب تهیه کرد. اما همین جنس با کیفیتی بسیار بهتر در بالای شهر از کف قیمت 4میلیون تومان شروع شده و حتی کار به جایی می‌رسد که تا سقف 19میلیون تومان هم افزایش می‌یابد. به گفته فروشنده، کالسکه ای با این قیمت نجومی دارای آپشن‌های حیرت انگیزی نظیر سپر حفاظتی در برابر اشعه فرابنفش، لاستیک‌های پلی ‌اورتان مقاوم در برابر سایش، سلامتی ستون فقرات نوزاد، صندلی چرخشی، چرخ‌های دارای قابلیت جذب ارتعاش و کمک فنرهای ویژه است. البته کار با کالسکه پانصد هزار تومانی به دلیل سفتی قطعات و نامرغوبی اتصالات برای مادر مأموریت دشواری به حساب می‌آید و پدر خانواده باید با حوصله فراوان کمر همت به جمع آوری کالسکه ببندد. به گفته فروشنده این تفاوت قیمت فقط به دلیل آپشن‌های غیرضروری نیست. بلکه در طراحی کالسکه‌های متوسط و گران‌قیمت به راحتی، ایمنی، سلامتی، دوام و شاخصه‌های مهمی از این دست توجه بیشتری شده که نوزادان طبقه فرودست و میانی از آنها محروم‌اند.
 کدام مهر استاندارد
فرآیند آسان شدن زندگی در همه زوایای زندگی بشر رخنه کرده و دیگر کمتر کسی حاضر است همانند نسل‌های پیشین از کهنه‌های چند بار مصرف به جای پوشک استفاده کند. اصلی ترین ماده اولیه مواد سلولزی از فراورده‌های نفتی تهیه می‌شود و از آنجایی که ما در صادرات مواد خام و واردات مواد فراوری شده کارنامه پرپیشنه ای داریم، بسیاری از کارخانه‌ها مواد اولیه را از پتروشیمی‌های خارج از کشور تهیه کرده و این امر منجر به گرانی وسایل بهداشتی کودکان و بزرگسالان می‌شود. بررسی‌های میدانی خبرنگار روزنامه شیرازنوین دربردارنده این موضوع است که اختلاف طبقاتی در زمینه تهیه پوشک هم این روزها به حد اعلای خود رسیده است؛ چنان که در بازار پوشک به ازای هر بسته با قیمت‌هایی از 35هزارتومان تا 420هزار تومان روبه‌رو هستیم. یکی از مادرانی که برای تهیه این کالا به مرکز عمده فروشان شهر آمده، در این زمینه می‌گوید: بسیاری از خانواده‌ها علی‌رغم وضعیت مالی نامناسب مجبورند برای نوزادان خود پوشک‌های خارجی و گران‌قیمت استفاده کنند. چرا که برخی از کالاهای ارزان قیمت از کیفیت بسیار نامناسبی برخوردارند و با دو تا سه بار استفاده شاهد قرمزی، حساسیت و حتی زخم شدن پای دلبندمان هستیم. وی با شکایت از گرانی افسار گسیخته این کالای ضروری می‌گوید: مادران به مهر استاندارد کالا اطمینان می‌کنند و باید پرسید چگونه یک پوشک خاص که با قیمت نازلی عرضه می‌شود سبب بروز حساسیت در بسیاری از کودکان شده و هیچ کس بر کیفیت آن نظارتی ندارد. 
 نیازهای فانتزی
معمولاً رسم بر این است که طبقه فرودست و میانی جامعه به تهیه چند قلم اولیه و ضروری از سیسمونی بسنده کرده و سراغی از وسایل لوکس که وجه کاربردی کمتری دارند، نمی‌گیرند. اما برای طبقه مرفه -یعنی اقشار ویژه ای که هر روز متمول‌تر می‌شوند- اوضاع از قرار دیگریست. در بدو ورود به یکی از هایپرمارکت‌های کودک در یکی از خیابان‌های شمال غربی شیراز با منظره جالبی روبه‌رو می‌شویم. در ابتدای ورود کارمندی خوش رو با نوشیدنی فصل از ما پذیرایی کرده و لیستی پیش رویمان می‌گذارد تا با سبدهای پر از فروشگاه خارج شویم. در این لیست با اقلامی نظیر تخت و کمد خارجی، پد تب‌بر، گهواره برقی، سرویس غذاخوری 16 تکه نوزاد، وسایل بهداشتی و نظافت اروپایی، سرویس ملافه‌های ضد حساسیت ابریشمی، شیردوش برقی، پیش‌بندهای یک‌بارمصرف، غلت‌گیر، کلاه آفتاب‌گیر، سطل زباله بوگیر، دماسنج اتاق و حمام و بسیاری دیگر از این کالاها مواجه هستیم. به گفته فروشنده تهیه همه آیتم‌های این چک لیست یکصدرقمی که شامل کلیه وسایل سیسمونی نوزاد می‌شود به بیش از 70میلیون تومان خواهد رسید که در صورت تهیه همه آنها، ده درصد تخفیف به مشتریان خاص ارائه می‌شود. مطابق اعلام فروشنده این مبلغ در گذشته حدود 40میلیون تومان بود که با توجه به رشد بی رویه بهای ارز به افزایش دوبرابری رسیده است.
 رکود بازار سیسمونی
البته در نقاط میانی شهر با نرخ‌های منطقی تری روبه‌رو هسیتم. تهیه یک سیسمونی کامل با کیفیت متوسط برای یک خانواده از طبقه میانی بین 10 تا 15 میلیون تومان متغیر است؛ چرا که آنها اسباب مورد نیاز خود را از میان تولیدکنندگان غیرلاکچری تهیه کرده و نرح اجناس بر پایه یورو و دلار محاسبه نمی‌شود. یکی از فروشندگان بازار سیسمونی فروشان که در خیابان‌های قدیمی شهر واقع شده، به خبرنگار شیرازنوین می‌گوید: تا دو سال پیش می‌توانستیم یک مجموعه سیسمونی ساخت ایران شامل تخت و کمد، کالسکه، روروک، لباس و وسایل دیگر را با قیمتی کمتر از 5میلیون تومان در اختیار مشتری قرار دهیم. ولی امروزه با گرانی‌های بی‌ضابطه متأسفانه قیمت‌ها به صورت لحظه ای رشد می‌کند و این مسئله سبب شده است توان خرید خانواده‌ها با رکود قابل ملاحظه ای روبه‌رو شود. وی می‌فزاید: گرانی آفت بازار است و همه کسبه ترجیح می‌دهند در یک بازار باثبات که نرخ اجناس با درآمد مردم همخوانی داشته باشد به فعالیت بپردازند. متأسفانه روزهای زیادی شده که ما فقط تعدادی وسایل خرد مثل شیشه شیر و پستانک فروخته ایم و گروهی از کسبه اینجا به دلیل رکودی که بر بازار حکم‌فرماست ترجیح می‌دهند تا محل کسب خود را اجاره دهند و مستأجران هم پس از مدت کوتاهی بساط خود را جمع می‌کنند.
 کالای مظلوم ایران
وجه اشتراک دکان‌ها و هایپرمارکت‌های سیسمونی حضور برندهای خارجی است. بر خلاف تصور ما، بسیاری از کالاهای خاور دور به سردمداری کشور چین از بهایی به مراتب کمتری نسبت به نمونه‌های ایرانی برخوردار است. باید در نظر داشت که کالاهای خارجی حتی اگر از مبادی قاچاق هم وارد کشور شده و هزینه ای برای گمرکی پرداخت نکرده باشند، باز هم شامل هزینه‌های حمل شده و نرخ آنها بر مبنای ارز محاسبه می‌شود. با مشاهده این ماجرا به این نتیجه می‌رسیم که هزینه تولید در کشورهایی نظیر چین آن چنان پایین است که به راحتی زمینه را برای رقابت با همه کشورهای جهان پدید می‌آورد و این مسئله به حمایت حقیقی جامعه مسئولان چشم بادامی از فرایند تولید در کشورشان بازمی‌گردد. یکی از فروشندگان سیسمونی در این زمینه می‌گوید: در گذشته برندهای ایرانی زیادی در این زمینه فعالیت داشتند که با گذشت دوران از شمار آنها کم و کمتر شده و گروهی از کارخانه‌های فعال هم با محدودیت‌های زیادی در زمینه تولید مواجه اند. نتیجه کار چنان می‌شود که در صنعت اسباب بازی و سیسمونی تولید کنندگان چینی به یکه تاز ایران بدل شده اند و متأسفانه بسیاری از اقلام آنها که از مبادی قاچاق و بدون نظارت وارد کشور می‌شوند از لحاظ سلامتی و ایمنی هیچ نظارتی بر آنها نشده است. 
 اولین تجربه تلخ 
شاید سیسمونی اولین تجربه تلخ نوزادان از اختلاف طبقاتی باشد، اما به طور حتم آخرین آن نیست. در آینده آنها درمی‌یابند جبر زمانه به کدام سمت هدایتشان خواهد کرد. مخروبه‌های حاشیه شهر و بازی در میان زباله‌ها و پسماندها یا بی‌بی‌لندهایی که بهترین و فانتزی‌ترین تجربه‌های بازی را در فضای مجازی و حقیقی پیش رویشان قرار می‌دهند. گرفتاری اقشار کم سن و سال در کشاکش گرفتاری‌های اقتصادی از بدترین اتفاق‌هایی است که جامعه ایران به آن مبتلا شده و هر روز بر شمار کودکان کار، دانش آموزان بازمانده از تحصیل، نوزادان سرراهی، اطفال معتاد، قربانیان خشونت و تجاوز و بسیاری دیگر از آسیب‌های اجتماعی افزوده می‌شود. 
دیگر کوچک و بزرگ ندارد؛ همه طیف‌های سنی قربانی نرخ تورم، تکانه‌های ارزی، اوج‌گیری تمام بهارها و شاخصه‌های اقتصاد بیمار می‌شوند.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی