[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۸۴
  • دوره جدید

خاصیت‌ها و مضرات «سیب زمینی»؛ خوراکی پرکاربرد و محبوب، روزنامه شیراز نوین

چطور- سیب‌زمینی نوعی خوراکی است که سال هاست مردم دنیا از آن استفاده می‌کنند. سیب‌زمینی خوراکی نسبتاً ارزانی است که حاوی موادمغذی فراوان از جمله فیبر، ویتامین‌ها و موادمعدنی همچون ویتامین A و ویتامین C است که تأثیر فراونی در تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش فشار خون دارد. همچنین سیب‌زمینی به دلیل داشتن کربوهیدرات فراوان برای رژیم غذایی ورزشکاران نیز بسیار مناسب است. در این مقاله همراه ما باشید تا خواص سیب زمینی را به طورکامل تشریح کنیم.
خواص سیب‌زمینی
در این مقاله به برخی از خواص سیب‌زمینی اشاره می‌شود.
پژوهش‌ها نشان می‌دهد سیب‌زمینی در درمان التهاب و کاهش تورم و رفع یبوست مفید است.
یک سیب‌زمینی متوسط در حدود 164 کالری انرژی دارد و 30 درصد از نیاز روزانه ی بدن به ویتامین B6 را برطرف می‌کند. خوردن سیب‌زمینی پخته در زمستان موجب گرم شدن و رسیدن موادغذایی مفید به بدن می‌شود و از لحاظ اقتصادی نیز خوراکی ارزان قیمتی محسوب می‌شود.
سیب‌زمینی پخته سرشار از مواد مغذی است و می‌توان آن را به عنوان خوراکی سالم و مفید در برنامه ی غذایی گنجاند. مصرف زیاد میوه و سبزیجات برای سلامتی بسیار مفید هستند و خطر ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. با مصرف این نوع مواد غذایی می‌توانید رژیم غذایی و سبک زندگی سالمی داشته‌باشید.
درادامه، به چند تا از فواید سیب‌زمینی اشاره می‌کنیم:
1. حفظ سلامت استخوان ها
وجود آهن، فسفر، کلسیم، منیزیم و روی در سیب زمینی در حفظ و تقویت ساختار استخوان بسیار مؤثر است. آهن و روی نقش مهمی در تولید و بازسازی کلاژن پوست دارند. فسفر و کلسیم نیز هر دو در حفظ ساختار استخوان بسیار مؤثرند، اما حفظ تعادل بین این مواد معدنی در تراکم و بافت استخوانی بسیار مهم و حیاتی است. نباید فراموش کرد که بالابودن میزان فسفر و پایین بودن کلسیم موجب کاهش تراکم بافت استخوان و در نهایت منجر به پوکی استخوان می‌شود.
2. تنظیم فشار خون
به همان میزان که کاهش مصرف سدیم در تنظیم فشار خون بسیار حیاتی است، افزایش مصرف پتاسیم دریافتی در رژیم غذایی روزانه نیز اهمیت زیادی دارد. پتاسیم باعث گشادشدن عروق خونی می‌شود. براساس تحقیقات و آزمایش‌های‌مرکز ملی سلامت و تغذیه (NHANES)، کمتر از 2 درصد از بزرگسالان آمریکایی، روزانه 4700 میلی گرم پتاسیم دریافت می‌کنند. پتاسیم، کلسیم و منیزیم موجود در سیب‌زمینی به طور طبیعی در کاهش فشارخون تأثیر می‌گذارد.
3. سلامت قلب
سیب‌زمینی فاقد کلسترول و سرشار از فیبر، پتاسیم، ویتامین C و ویتامین B6 است که برای سلامت قلب بسیار مفید می‌باشد. همان‌طور که گفته شد، سیب‌زمینی سرشار از فیبر است که به کاهش میزان کلسترول خون کمک می‌کند و همین مسئله منجربه کاهش ریسک ابتلا به بیماری قلبی نیز می‌شود. تحقیقات انجام شده در‌مرکز ملی سلامت و تغذیه نشان می‌دهد، افزایش‌پتاسیم و کاهش‌سدیم دریافتی دررژیم غذایی خطر ابتلا به بیماری‌های‌قلبی و مرگ ومیر را به شدت‌کاهش می‌دهد.
4. تأمین ماده مغذی کولین
سیب‌زمینی حاوی ماده ی مغذی مفید و مهمی به نام کولین است. کولین به بهبود حرکت ماهیچه، تغییر خلق وخو، تقویت یادگیری و حافظه کمک می‌کند. مصرف سیب‌زمینی موجب حفظ ساختار غشاهای سلولی، تسهیل انتقال امواج عصبی، کمک به جذب چربی و رشد اولیه مغز نیز می‌شود. یک سیب زمینی بزرگ در حدود 57 میلی گرم کولین دارد. این درحالی است که کولین موردنیاز مردان به طور متوسط 550 میلی گرم است که در زنان باید در حدود 425 میلی گرم باشد.
5. پیشگیری از سرطان
سیب‌زمینی حاوی اسید فولیک است. اسید فولیک نقش مهمی در سنتز و بازسازی DNA دارد و به همین خاطر از تشکیل انواع سلول‌های‌سرطانی که معمولاً به دلیل جهش در DNA به وجود می‌آیند، جلوگیری می‌کند. فیبر موجود در میوه‌ها و سبزیجاتی مانند سیب زمینی، ریسک ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می‌دهد. ویتامین C و کوئرستین (quercetin) موجود در سیب‌زمینی مشابه خواص آنتی اکسیدان هاست و از آسیب سلول‌ها در برابر رادیکال‌های‌آزاد محافظت می‌کنند. همچنین تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که سیب زمینی بنفش در کاهش التهاب و پیشگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ مؤثر است.
6. تسهیل در هضم غذا
فیبر موجود در سیب‌زمینی از ابتلا به یبوست جلوگیری می‌کند و موجب تسهیل هضم غذا و سلامت دستگاه گوارش می‌شود.
7. کنترل وزن
فیبر از فاکتورهای مهم در کنترل وزن است. فیبر در دستگاه گوارش فشرده می‌شود. با توجه به اینکه سیب‌زمینی حاوی فیبر است، مصرف آن موجب احساس سیری و کاهش اشتها می‌شود؛ به همین خاطر فرد مدت زمان بیشتری احساس سیری می‌کند و درنتیجه، کالری دریافتی نیز کمتر می‌شود.
8. تنظیم سوخت و ساز
سیب زمینی منبع غنی ویتامین B6 است. ویتامین B6 نقش مهمی در سوخت و ساز بدن دارد. بیشتر نیاز ما به انرژی از گلوکز تأمین می‌شود و کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌ها مولکول‌های‌ذخیره کننده انرژی در بدن هستند که در مواقع نیاز باید تبدیل به گلوکز شوند تا بدن بتواند انرژی مورد نیاز در فعالیت‌های ‌روزانه خود را تأمین کند. ویتامین B6 موجود در سیب‌زمینی تسهیل کننده روند شکسته شدن مولکول‌های‌کربوهیدارت و پروتئین و تبدیل آن به گلوکز هستند.
9. محافظت از پوست
کلاژن سیستم پشتیبان پوست است. ویتامین C خاصیت آنتی اکسیدانی دارد. آنتی اکسیدان از آسیب سلول‌های‌پوست در برابر آفتاب، آلودگی و سیگار کمک جلوگیری می‌کند. همچنین ویتامین C موجب کاهش چین وچروک و بهبود بافت پوست هم می‌شود.
10. تقویت سیستم ایمنی بدن
تحقیقات نشان می‌دهد که ویتامین C می‌تواند از شدت و نیز مدت سرماخوردگی بکاهد. همان طور که گفته شد سیب‌زمینی‌ها سرشار از ویتامین C هستند.
سیب‌زمینی غذایی متفاوت
باید به خاطر داشت که خواص و مزایای سیب‌زمینی کاملاً بستگی به نوع پخت آن دارد. خوردن یک سیب‌زمینی به تنهایی کالری نسبتاً پایینی دارد، ولی متأسفانه امروزه در پخت سیب‌زمینی از روغن، خامه و کره و حتی پنیر استفاده می‌شود که کالری بالایی دارند.
سدیم
سیب‌زمینی خام حاوی مقدار کمی سدیم است. میزان سدیم موجود در سیب زمینی حدود 10 میلی گرم یعنی کمتر از 1‌درصد از نیاز روزانه بدن است. اگرچه، این مسئله درمورد نوع فراوری شده آن مانند سیب‌زمینی سرخ شده و چیپس سیب‌زمینی صدق نمی‌کند.
لیپوئیک اسید
همان‌طور که پیش از این نیز گفته شد انرژی مورد نیاز بدن از شکسته شدن مولکول‌های‌گلوکز تأمین می‌شود. سیب‌زمینی حاوی مقداری لیپوئیک اسید است که روند شکسته شدن مولکول‌های‌گلوکز و تبدیل آن به انرژی مورد نیاز بدن را راحت تر می‌کند. برخی تحقیقات نشان می‌دهد که لیپوئیک اسید در کنترل قند خون، گشادشدن رگ‌های‌خونی، محافظت در برابر رتینوپاتی (retinopathy) یا آسیب به شبکیه چشم، مغز و بافت عصبی نقش مهمی دارد. کوئرستین (Quercetin) فلاونولی است که در بیشتر میوه‌ها، سبزیجات، برگ‌ها و دانه‌ها یافت می‌شود.
 فلاونوئید در پوست سیب زمینی وجود دارد و خاصیت ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی آن موجب کاهش آسیب به سلول‌های‌بدن در برابر رادیکال‌های‌آزاد می‌شود. فلاونوئید نوعی ترکیب ارگانیک است که از بدن در برابر بیماری‌های‌محافظت می‌کند.
آنتی اکسیدان‌ها
سیب‌زمینی شامل ویتامین C است که خاصیت آنتی‌آکسیدانی دارد. مصرف آنتی اکسیدان‌ها باعث پیشگیری از آسیب سلولی و سرطان می‌شود و موجب بهبود عملکرد دستگاه گوارش و قلب می‌شوند.
فیبر
فیبر موجود در سیب‌زمینی به عملکرد مناسب گردش خون و دستگاه گوارش کمک بیشتری می‌کند.
نکته: براساس گزارش‌های‌وزارت کشاورزی ایالات متحده، بیش از نیمی از سیب‌زمینی موجود در آمریکا به صورت سرخ شده مصرف می‌شود. این درحالی است که مصرف این نوع پخت اصلا توصیه نمی شود. راه‌های‌ساده‌تر، ارزان‌تر و البته سالم‌تری هم برای طبخ سیب‌زمینی وجود دارد.
نحوه نگهداری
بهتر است سیب‌زمینی‌ها را در دمایی بین 7 تا 10 سانتی‌گراد و در محیطی تاریک و خشک مانند انباری نگهداری کنید.
قرارگرفتن سیب زمینی درمعرض آفتاب منجر به تشکیل سولانین در سیب زمینی می‌شود. سولانین باعث سبزشدن سیب‌زمینی می‌شود و بسیار سمی است. نگهداری سیب زمینی در فریزر نیز موجب تبدیل نشاسته موجود در آن به شکر و بدمزه شدن آن می‌شود.
از نگه داشتن سیب‌زمینی نزدیک پیاز نیز خودداری کنید، زیرا گاز متصاعدشده از این دو ممکن است باعث تسریع فاسد شدن پیاز و سیب‌زمینی شود. عمر مفید سیب‌زمینی کاملاً رسیده، حدود 2 ماه است که البته در صورت وجود یک سیب‌زمینی خراب در بین آنها ممکن است این زمان کاهش یابد. پس بهتر است با بررسی مداوم سیب‌زمینی‌های ‌انبارشده، خراب‌ها را جدا کنید.
مضرات احتمالی استفاده از سیب‌زمینی
گیاه سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی و بادمجان به خانواده گیاهان نایت شید (اکثر سبزیجات نایت شید (nightshade) خوراکی نیستند و سمی هستند، اما بسیاری از آنها نیز مغذی هستند) تعلق دارند. به همین خاطر تا مدت‌ها تصور می‌شد که سیب‌زمینی نیز گیاهی غیرخوراکی است.
مسمومیت با سولانین
سیب‌زمینی‌هایی که رنگ آنها تغییر کرده و یا سبز شده‌اند، به احتمال زیاد حاوی سولانین هستند که ترکیبی سمی است و ممکن است مشکلاتی در سیستم گردش خون و تنفس افراد مانند سردرد، گرفتگی عضلات و اسهال ایجاد کند. 
قبل از مصرف سیب‌زمینی دقت کنید که تمام جوانه‌های‌آن را کاملاً جدا کرده باشید. اما اگر رنگ سیب‌زمینی تغییر کرده یا سبز و کبود است، آن را دور‌بیندازید.
ورود آکریل‌آمید به بدن
مطالعات نشان می‌دهد که سیب‌زمینی وقتی در دمای بالای 120 درجه سانتیگراد پخته می‌شود یک ماده شیمیایی به نام آکریل‌آمید تولید می‌کند. این ترکیب در پلاستیک، چسب، رنگ و سیگار یافت می‌شود که ممکن است زمینه ابتلا به چند نوع سرطان را فراهم کند.
آکریل‌آمید (Acrylamide) ترکیبی اسیدی و سرطان‌زاست و ممکن است تأثیر نامطلوبی بر روی ژن‌ها و باروری نیز داشته‌باشد. توجه داشته‌باشید که میزان آکریل‌آمید، چربی و سدیم در چیپس سیب‌زمینی، سیب‌زمینی سرخ شده و سیب‌زمینی فراوری شده بسیار بالاست.
دیابت و چاقی
سیب‌زمینی سرشار از کربوهیدارت است که افراد چاق و مبتلا به دیابت نباید در مصرف آن زیاده‌روی کنند.
در مصرف هر نوع ماده غذایی حاوی کربوهیدرات مانند سیب‌زمینی، برنج یا ماکارونی نباید زیاده‌روی کرد. بهتر است سبزیجات غیرنشاسته‌ای را با سیب زمینی مصرف کنید تا تعادل حفظ شود. از طرف دیگر مصرف حبوبات در کاهش خطر ابتلا به دیابت بسیار مؤثر است.
مسدودکننده آدرنرژیک بتا
مسدودکننده گیرنده آدرنرژیک بتا (Beta-blockers) معمولاً برای بیماران قلبی تجویز می‌شود.
 افزایش سطح پتاسیم منجر به افزایش خون می‌شود، به همین‌خاطر معمولاً مصرف غذاهای حاوی پتاسیم مانند سیب‌زمینی در هنگام تجویز Beta-blockers توصیه می‌شود.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی